Çift maaş fırsatı: Başvurmayan alamıyor! Kimler çift maaş alabilir?

DUL AYLIĞI

SGK'dan dul aylığı alma koşulları oldukça basit tutulmuş. Öte yandan dul aylığı hayatını kaybeden eşin sigortalılık statüsüne göre farlılık gösteriyor. Dul kalan eşe aylık bağlanması için muhtaçlık koşulu istenmiyor. Dul aylığı, dul kalan kadın ve erkeklere ödeniyor.

DUL AYLIĞI NEDEN KESİLİR?

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre; dul eşlerin evlenmesi sebebiyle dul aylığı kesilmekte, evliliğin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde yeniden aylığa hak kazanılmaktadır. Fakat boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği ortaya çıkan eşlerin aylıkları kesilmekte, ödenmiş olan aylıklar kendilerine katmerli bir şekilde faizli olarak borç çıkarılmaktadır. Muvazaalı boşanmaların tespit edilmesi hâlinde ayrıca Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulmaktadır.

DUL AYLIĞI İÇİN ALMAK İÇİN HANGİ ŞARTLAR İSTENİYOR?

Genel olarak SGK (5510 sayılı) Kanun yürürlük tarihinden sonra ölen sigortalıların hak sahibi dul eşine ölüm aylığı bağlanabilmesi için;

En az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş veya,

SSK'LI VE BAĞ-KUR'LULARIN EŞLERİ İÇİN İSTENEN ŞARTLAR

Dul aylığı bağlanabilmesi için sadece SSK (4/1-a) sigortalıları için öngörülen her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartında; gerek ölen sigortalı tarafından, gerekse hak sahipleri tarafından yapılan tüm borçlanmalar bu şartların oluşmasında dikkate alınmamaktadır. Ancak, 01 Ekim 2008 tarihinden önce ölen sigortalıların 900 gün hesabında borçlanılan tüm süreler dikkate alınmaktadır.

Diğer yandan Bağ-Kur (4/1-b) kapsamında çalışan sigortalıların hak sahibi eşlerine aylık bağlanabilmesi için ölen sigortalıların genel sağlık sigortası primi dâhil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması gerekmektedir.

HEM EMEKLİ HEM DE DUL MAAŞI ALINABİLİR Mİ?

Emekli Sandığı Kanununa tabi olarak ölen eşten dolayı bağlanacak dul maaşında birçok değişik şartlar bulunmaktadır. Dul eşin de devlet memuru ya da Emekli Sandığı veya 4/1-c kapsamında kendi çalışmalarından dolayı emekli maaşı alması, bağlanacak dul aylığını etkilemektedir. Buna göre dul eş hem kendi görev veya emekli aylığını hem de dul aylığını birlikte alabilmekte ancak, bağlanan dul aylığı oranı %50'yi geçememektedir. Dul eşin SSK ya da Bağ-Kur kapsamında kendi çalışmalarından dolayı emekli maaşı alması durumunda ise bağlanacak dul aylığını belirtilen şekilde düşürmemektedir.

30 YAŞ BÜYÜK İSE

Emekli Sandığı mevzuatında dul eşlere ilişkin aranan enteresan hükümlerden biri de Emekli Sandığı sigortalısı (iştirakçi) karı veya koca eşinden 30 yaş veya daha büyük ise ölümünde eşine yarı nispette aylık bağlanmasıdır. Ancak evlenme akdi en az 10 yıl evvel yapılmış veya çocukları olmuş ise aylık tam olarak ödenmektedir.

DUL AYLIĞI NEDEN KESİLİR?

Emekli Sandığı mevzuatında dul eşlere bağlanacak aylıkların kesilmesini gerektiren hâller birçok açıdan SGK kanununda farklılık göstermektedir. Emekli Sandığı sigortalısı (iştirakçisi) karı veya koca eşten dolayı bağlanan dul aylığı Türk Vatandaşlığından Çıkma/Çıkarılma hâllerinde kesilmektedir. SSK ya da Bağ-Kur kapsamında dul aylığı alanlar için ise böyle bir şart bulunmamaktadır.

HARP MALULÜ İLE EVLENİRSE DUL MAAŞI KESİLMİYOR!

Diğer yandan eşin evlenmesi hâlinde dul aylığı kesilmektedir. Ancak Emekli Sandığından dul aylığı alan eşin harp malulü ile evlenmesi hâlinde bu dul kadının aylıkları kesilmemektedir. Sonradan evlendiği eşinin ölümü nedeniyle, ikinci eşinden de ölüm aylığına hak kazanan dul eşe, bu aylıklardan tercih ettiği aylığı bağlanmaktadır. SSK ya da Bağ-Kur kapsamında dul aylığı alan kadınların harp malulü ile evlenmesi hâlinde ise aylıkları kesilmektedir.

DUL MAAŞI ALAN ÇALIŞMAYA BAŞLARSA KESİLMİYOR!

Emekli Sandığından dul aylığı bağlananların SGK kanununa göre 4/1-a, 4/1-b ve 4/1-c statüsünde çalışmaya başlamaları hâlinde aylıkları kesilmemektedir. Ancak, çalışılan statüye göre aylık bağlama oranları değişmektedir. Ayrıca çalışmaya başlayanların hangi sigorta kapsamında çalıştığına bakılmaksızın (ek 81. 84. madde kapsamında) yapılan ek/ilave ödemeleri, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ay başından itibaren kesilmektedir.