Bu hastalıklara yakalananlar emekli maaşını kapıyor! 1800 prim günü ile erken emeklilik şartları...

Türkiye'de sigortalı çalışanların sağlık sorunları nedeniyle erken emeklilik talepleri, sıkça tartışılan bir konu haline gelmiştir. Sosyal güvenlik sistemi, bu durumu değerlendirirken genellikle malulen emeklilik ve engelli hakkıyla emeklilik olmak üzere iki temel kategoride ele almaktadır. Malulen emeklilik için belirlenmiş şartlar bulunmaktadır. Bu şartlar arasında yer alan hastalıkların varlığı durumunda, iş gücü kaybının %60 ve üzeri olduğu tespit edilirse, birey malulen emeklilik hakkını elde edebilmektedir.

Türkiye'de emeklilik süreci, genellikle en az 3600 gün prim ödeme şartına bağlı olsa da, sağlık sorunları yaşayanlar için bu süreç 1800 güne kadar düşebilmektedir. Erken emeklilik için belirli şartlar ve ayrıcalıklar bulunmaktadır. Devlet, vazife malulü er, erbaş, güvenlik korucuları, aileleri ve terör mağdurlarına özel olarak primsiz aylık bağlama imkanı sunmaktadır.

MALULEN EMEKLİLİK İÇİN ŞARTLAR:

Çalışma gücünde %60 kayıp olması ve bu kaybın belgelenmesi en temel şarttır.
En az 10 yıl sigortalılık süresi ve toplamda 1800 gün prim ödeme süresi aranır.
Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olanlar için sigortalılık süresi aranmaz, ancak 1800 gün (5 yıl) prim istenir.

BORÇLANMA İLE SÜRE TAMAMLAMA:

Eksik prim günleri doğum veya askerlik borçlanması ile tamamlanabilir.
Erkekler askerlik sürelerini, kadınlar ise doğum sonrası çalışmadıkları süreleri ve ücretsiz izin günlerini borçlanabilir.

MALULEN EMEKLİLİK BAŞVURUSU:

Malulen emeklilik için SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit yapılması şarttır.
Rapor alabilmek için kişilerin SGK birimlerine başvurması ve yetkili hastanelere sevk edilmesi gerekmektedir.

ÖZEL HASTANE RAPORLARI:

Özel hastanelerden alınan sağlık raporları malulen emeklilik için geçerli sayılmaz. Rapor, SGK'nın yönlendireceği devlet hastanesinden alınmalıdır.

MALULEN EMEKLİLİK KAPSAMINDAKİ HASTALIKLAR:

İyileşmesi uzun, zor ya da mümkün olmayan rahatsızlıklar kapsamında rapor oranları tanımlanıyor. Malulen aylık bağlanan bazı rahatsızlıklar şöyle: Kanser, beyin tümörleri, MS, Parkinson, Alzheimer, demans, sara ve bazı psikiyatrik hastalıklar, kalp yetmezliği, sindirim sistemi kanamaları, astım, KOAH, uyku bozuklukları, bipolar bozukluk, AIDS, tüberküloz, kalp, böbrek, akciğer nakli, görme azlığı, retina kanamaları, yardımsız ayakta durmayı engelleyen denge bozuklukları, kol ve bacak gibi organ kaybı, kalp yetmezliği, solunum sistemi hastalıkları…

KANSER HASTALARI İÇİN ÖZEL DURUMLAR:

Malulen emeklilik şartlarıyla ilgili çıkartılan yönetmeliklerde ve yapılan değişikliklerle kanser hastalarına özel bir imkan tanınıyor. 3 Ağustos 2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan maluliyet tespiti işlemleri yönetmeliği ekinde, bununla ilgili detaylar belirlendi. Kanser türüne göre değişmekle birlikte gerekli prim ve sigorta şartını taşıyan sigortalılar belli bir süre malul sayılıp maaş alabiliyor. Bu süre genel olarak 18 ay olarak uygulanırken; bazı hastalıklarda 12, bazılarında ise 24 ay olabiliyor. Kanser hastalarının teşhisten itibaren 1 yıl içinde başvurmaları şartıyla sağlık kurulu raporu aranmaksızın yani yüzde 60 şartına bakılmaksızın malullük aylığı bağlanabiliyor. Süre sonunda kanser hastalığına bağlık olarak çalışma gücü kaybına bakılarak aylığın devamı konusunda karar veriliyor.

ŞEKER HASTALARININ DURUMU:

Ülkemizde şeker hastalığı olanların da erken emeklilik imkanı var. Bunun için çalışma gücünün yüzde 60 oranında kaybedilmiş olması ve en az 1800 gün prim gerekiyor. SGK Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'nde şeker hastalarının malulen emekli olabilmeleri için rahatsızlığı insan vücudunda en az 3 organı bozması gerektiği de belirtiliyor.

ENGELLİ EMEKLİLİĞİ İMKANI:

Engelli çalışanlar en az yüzde 40 engellilik ile vergi indirimi aldıklarında yaş şartına bakılmadan 15 yıl 3600 günden başlayarak işe giriş tarihlerine göre 18 yıl 4680 güne kadar süreyi tamamlayarak emekli olabiliyor.

ERKEN YAŞLANANLAR HANGİ ŞARTLARLA EMEKLİ OLABİLİYOR?

Gerek hizmet akdi ile çalışan sigortalılara gerekse kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılara erken yaşlandığı Kurum Sağlık Kurulu'nca tespit edildiği takdirde, 55 yaşını doldurması ve en az 5400 gün prim ödemesi bulunması koşuluyla yaşlılık aylığı bağlanıyor.

AYLIK BAĞLANANLAR ÇALIŞABİLİR Mİ?

Malullük aylığı bağlanan kişilerin çalışmaya başlamaları halinde aylıkları kesiliyor. Ayrıca kontrol muayenesi sonucu malullük durumunun ortadan kalkması halinde de aylıkları son buluyor. Vergi indirimi ile emekli olanların ise yeniden çalışmaları mümkün, bu durumda aylıkları kesilmez.