8 Eylül 1999 öncesi ve sonrası! EYT'de yaş yapbozu açığa çıktı! İğneden ipliğe yaş ve prim skalası! Sigorta girişi ve prim dengesi...

EYT düzenlemesi için açıklamalar peş peşe gelmeye devam ediyor. Başkan Recep Tayyip Erdoğan son açıklamasında,"EYT konusunda bu ay sonuna kadar bu işi neticelendireceğiz. İlgili bakan arkadaşlarımız çalışmalarını sürdürüyorlar. 2023'e masamızdan bunu kaldırarak girmiş olacağız." ifadelerini kullandı. Milyonlarca EYT'linin yakından takip ettiği düzenlemede en çok merak edilen husus ise yaş konusunda atılacak adımlar oldu. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, düzenlemenin geldiği aşama hakkında açıklamalarını yineledi. İşte, EYT düzenlemesi için son yaşanan gelişmeler ve detaylar!

BAŞKAN ERDOĞAN'DAN EYT MESAJI

Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Türkmenistan'da gerçekleşecek zirveye katılmak üzere yola çıkmadan önce yaklaşık 4 milyon emeklilikte yaşa takılan (EYT) sigortalıyı ilgilendiren açıklamayı yaptı. Başkan Erdoğan EYT ile ilgili olarak şu ifadeleri kullandı:

"2023'E EYT'Yİ ÇÖZEREK GİRECEĞİZ"

EYT konusunda bu ay sonuna kadar bu işi neticelendireceğiz. İlgili bakan arkadaşlarımız çalışmalarını sürdürüyorlar. 2023'e masamızdan bunu kaldırarak girmiş olacağız.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan sonrası bir EYT mesajı da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin'den geldi. Bakan Bilgin'in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"EYT İLE İLGİLİ SORUNLAR ÇÖZÜLDÜ"

EYT'de teknik sorun ile yaş arasında nasıl ilişki kuruldu, bilmiyorum. Teknik sorun, kayıtlarla ilgili sorunlar. Sorunların çözüldüğünü söylüyorum. Bir sorun var değil. Altyapıyı oluşturuyoruz. İstifade edecek insanların tamamını kapsayacak bir düzenleme yapıyoruz" diye konuştu.

EYT YASASI İLE KESİNLEŞEN 3 MADDE

EYT yasası ile emekli olmak için artık kesinleşen 3 madde bulunuyor.

8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişinin olması

Prim gününün tamam olması

Sigortalılık süresinin dolmuş olması

26 ARALIK TARİHİ ÖNE ÇIKTI

"EYT'de yaş şartı olacak mı" sorusunun cevabını Aralık ayı içerisinde Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın vermesi bekleniyor. Başkan Erdoğan'ın EYT açıklaması için 26 Aralık 2022'de gerçekleşecek Kabine Toplantısı sonrası öne çıkıyor.

YAŞ ŞARTI KALKARSA EYT'LİLER NASIL EMEKLİ OLUR?

8 Eylül 1999 düzenlemesi öncesinde sigorta girişi olan SSK'da 5.000 günü doldurmuş kadınlar için 20 yıl erkekler için ise 25 yıl sigortalılık süresi bulunuyordu. Yine Bağ-Kur'da ise sigortalılık süresi sabit olmak üzere kadınlar için 7.200 gün erkekler için ise 9.000 gün prim şartı bulunuyor.

SİGORTALILIK SÜRESİ KADINLARDA DOLDU

Sigortalılık süresi kadınlarda 8 Eylül 2019 tarihinde doldu. Erkeklerde ise bu süre, 8 Eylül 1999'ta sigorta girişi olan son erkekte 8 Eylül 2024'te dolacak.

Sigortalık süresinde bir değişiklik olmayacağından, milyonlarca EYT'li için emeklilik hesabı prim şartı etrafında şekillendi.

PRİM VE YIL ŞARTINI TAMAMLAYAN EMEKLİ OLACAK

EYT yasası ile 1999 düzenlemesi öncesi şartlara dönülürse prim ve yıl şartının SSK ve Bağ-Kur'lu için bu şekilde olması bekleniyor. Prim günü ve sigortalılık süresini (Yıl) dolduramayan EYT'liler ise şartları tamamladıkları zaman emekli olabilecek.

EYT'İLER İÇİN YEGANE UNSUR 'PRİM'

Daha öncede bahsettiğimiz gibi EYT yasasına tabi olmak emeklilik için yeterli olmayacak. Sigortalılık süresi ve prim günü eksiği olan EYT'liler bunları tamamladıktan sonra başvurmaları halinde emeklilik hakkı kazanacak. Bu minvalde primi günü emekli olabilmek için yegane unsur olarak dikkat çekiyor.

1999 DÜZENLEMESİ ÖNCESİ SİGORTA GİRİŞİ OLAN SSK'LILAR DİKKAT!

Mevcut durumda 1999 öncesi sigorta girişi olan vatandaşların emeklilik şartlarına bakacak olursak; 4A SSK dediğimiz kategoride yer alan kadınlar ve erkeklerin 20 ve 25 yıl sigortalılık süresiyle 5.000 ila 5.975 gün primi tamamladıklarında emeklilik için yaşı beklediğini görüyoruz.

Yaş şartı ne burada? Erkeklerde 44-58 yaş arası, kadınlarda ise 38-56 yaş aralığı. Burada yaş şartını kaldırdığımızda diğer şartlar sabit olacak şekilde 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlar emekli olabilecek.

EYT'DE PRİM GÜNÜ NE OLACAK?

Tabloya dikkatle baktığınız zaman 5.000 gün ibaresi kalın harflerle vurgulandı. Çünkü 1999 düzenlemesi öncesi prim şartı SSK'da hem kadınlar hem de erkekler için 5.000 gündü.

Yaş şartını bir kenara bırakarak ve sigortalılık sürelerinin de 20 ve 25 yıl kaldığını varsayarsak; Prim 5000 gün mü yoksa mevcut yürürlülükteki yasayla 8 Eylül 1999 öncesi sigortalıları kapsayan kademeli olarak 75'er gün şeklinde artan 5000 ila 5975 gün sistemi mi olacak? İşte tam buradaki detayları da Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın duyurması bekleniyor.

PRİMİNİ TAMAMLAYAMAYANA KISMİ EMEKLİLİK İMKANI

Bir de primlerini tamamlama imkanı bulamayanlar var. Bu sigortalılar için ise kısmi yani yaştan emeklilik imkanı bulunuyor.

8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olan SSK'lı EYT'lilerde kısmi emeklilik için üç şart bulunuyor.

Bunlar;

3.600 gün (10 yıl) primi tamamlamak,

15 yıllık sigortalılık süresi ve

Kadınlarda 50 erkeklerde 55 yaşını da doldurmak.

Kismi emeklilik için bu şartlardan üçünün de tamamlanması gerekiyor.

Şu anki mevzuaata göre onun tamamlandığı tarihe göre kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı bulan bir yaş şartı da bulunuyor.

BAĞ-KUR'DA 5400 PRİM GÜNÜ ÖNE ÇIKIYOR

Bağ-Kur'da kısmi emeklilik ise farklı olarak uygulanıyor. Burada 15 yıl yani 5400 gün prim kısmi emeklilik için yeterli oluyor. Burada hesaplama yapılırken önemli bir tarih ortaya çıkıyor. O da 1 Ekim 1999. Bu tarihe göre yaş şartı da belirleniyor.

Kısmi emeklilik için 01.10.1999 tarihinden itibaren emekliliğine 2 tam yıl ve daha az kalan erkek sigortalılar, 5400 gün prim ödemiş olması ve 55 yaşını doldurması halinde emekliliğe hak kazanıyor.

1 Ekim 1999 tarihinde 55 yaş ve 15 tam yıl için 2 yıldan fazla süre varsa kademeli olarak emeklilik yaşı değişiyor. 1 Ekim 1999'dan itibaren emekliliğine 2 tam yıl ve daha az kalan kadın sigortalılar, 5.400 gün prim ödemek ve 50 yaşını doldurmak şartıyla emekliliğe hak kazanıyor.

1 Ekim 1999 tarihinde 50 yaş ve 15 tam yıl için 2 yıldan fazla süre varsa kademeli emeklilik yaşı uygulanıyor. Burada da eğer SSK'dada olduğu gibi bir yaş indirimi uygulanırsa 15 yılı dolduranlardan kadınlar 50 erkekler 55 yaşında emekli olabilecek.

EYT'DE SİGORTA DÖKÜMÜNDEKİ 'S', 'Ş' VE 'K' HARFLERİNE DİKKAT EDİN!

Sosyal Güvenlik Kurumu, yaptığı denetimler sonucu bazı kriterler çerçevesinde işyerlerini S (Sahte işyeri), Ş (Şüpheli işyeri) ve K (Kontrollü işyeri) harfleri ile kodluyor. 'Ş' harfi, işyerinin şüpheli işyeri kapsamında olduğu ve hakkında denetim/inceleme yapılacağı anlamı taşıyor.

Bir işyerine 'Ş-Şüpheli' kodu konulduktan sonra, bu işyeri hakkında denetim süreci başlatılıyor. Denetim sonucuna göre sahte sigortalı bildirimi yapıldığı tespit edilirse 'Ş' kodu 'S' (sahte işyeri) olarak değiştiriliyor ve bu işyerinden yapılan sahte hizmet bildirimleri iptal ediliyor.

Herhangi bir sorun olmadığı anlaşılırsa 'Ş' kodu tamamen kaldırılıyor ve bu işyerinden yapılan hizmet bildirimleri geçerli kabul ediliyor.

Denetim sonuçlanmadan da bu işyerinden bildirilen sigortalılar, yani hizmet dökümünde 'Ş' harfi bulunanlar emeklilik talebinde bulunabiliyor, aylıkları da bağlanıyor. Ancak denetim sonucunda bildirilen hizmetlerin sahte olması nedeniyle iptal edilmesi sonucu emeklilik hakkını kaybedenlerin aylıkları kesiliyor ve yersiz ödenmiş olan aylıklar geri isteniyor.