Libya Meclisinin Türkiye ile deniz yetki alanları anlaşmasını onaylaması Yunan basınında “ikinci yenilgi” manşetleriyle gündeme geldi

Türkiye ile Libya arasındaki deniz yetki alanları mutabakatının Libya'nın doğusundaki Temsilciler Meclisi tarafından onaylanması, Atina'nın Doğu Akdeniz politikasını yeniden sogulamasına yol açtı. Yunan basını, kararı yalnızca Libya'daki siyasi dengeler açısından değil, Türkiye'nin bölgedeki diplomatik etkisi ve Yunanistan'ın deniz yetki alanlarına ilişkin tezleri bakımından da ele aldı.

20 Ekim 2026'da alınan kararla Libya'nın doğusundaki parlamento, 2019'da Trablus merkezli yönetimle Türkiye arasında imzalanan mutabakatı destekledi. Aynı zamanda Ankara ile siyasi ilişkileri kesme yönündeki 2020 tarihli karar da geri çevrildi. Reuters'a konuşan Libyalı milletvekilleri, anlaşmanın ekonomik, siyasi ve ulusal güvenlik açısından avantajlar sağlayabileceğini belirtti.

Yunanistan ise anlaşmayı reddederek mutabakatın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu savundu. Ancak Yunan basınındaki haberlerde dikkat çeken nokta, kararın Atina'nın Libya'nın doğusundaki nüfuzuna ve Ankara'nın bölgedeki ilişkilerine dair tartışmaları yeniden alevlendirmesi oldu.

"İKİNCİ YENİLGİ!" YUNAN BASININDA DİKKAT ÇEKEN MANŞET

Yunan haber sitesi Pentapostagma, gelişmeyi "Yunanistan Dışişleri Bakanlığı için Türkiye-Libya mutabakatı konusunda ikinci yenilgi" başlığıyla duyurdu.

Haberde, Libya parlamentosunun kararının Yunanistan üzerinde diplomatik, hukuki ve operasyonel baskıyı artırdığı ileri sürüldü. Yayın ayrıca Türkiye'nin bu onayı sahada ve askerî alanda kendi lehine değerlendirebileceğini öne sürdü.

Yunan basınındaki bu sert ifadeler, anlaşmanın onaylanmasının Atina'da yarattığı siyasi rahatsızlığın boyutunu ortaya koydu.

KATHIMERINI: "ANKARA'NIN ETKİSİ DOĞU LİBYA'YA UZANIYOR"

Yunanistan'ın önde gelen gazetelerinden Kathimerini, Libya'nın doğusundaki parlamentonun kararını Ankara'nın Doğu Akdeniz'deki stratejisinin önemli bir gelişmesi olarak değerlendirdi.

Gazete, kararın Atina'yı hazırlıksız yakaladığını yazarken, Hafter ailesinin Türkiye ile yakınlaşmasına ve Ankara'nın Libya'daki etkisinin genişlemesine dikkat çekti. Haberde, Hafter'in oğlu Saddam Hafter'in mutabakatı Libya'nın hakları ve ekonomik çıkarları açısından olumlu karşıladığı açıklaması da aktarıldı.

Kathimerini'nin değerlendirmesinde öne çıkan başlıklardan biri, Yunanistan'ın hem Trablus hem de Bingazi yönetimiyle sürdürmeye çalıştığı temasların sonuçları oldu. Gazete, Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin Libya'daki siyasi ve askerî dengelerin yeniden şekillenmesinde etkili rol oynadığına ilişkin değerlendirmelere de yer verdi.

Haberde ayrıca Yunanistan'ın Girit'in güneyindeki enerji faaliyetleri, Yunanistan-Kıbrıs elektrik bağlantısı ve deniz altı veri kablosu projeleri gündeme getirildi. Böylece mutabakat, yalnızca diplomatik bir anlaşma olarak değil, Doğu Akdeniz'deki enerji ve altyapı projeleriyle bağlantılı bir mesele olarak ele alındı.

TO VIMA: "HÜKÜMETİN EN GÜÇLÜ KOZU ZEDELENDİ"

To Vima, mutabakatın onaylanmasını Yunanistan'ın iç siyasetine taşıdı.

Gazete, haber başlığında "Türkiye-Libya mutabakatının onaylanması hükümetin güçlü kozunu zedeliyor" ifadesini kullandı. Haberde, Yunanistan hükümetinin dış politikadaki diplomatik anlaşmaları, uluslararası ittifakları ve silahlı kuvvetlerin güçlendirilmesini başarı göstergesi olarak sunduğu hatırlatıldı.

To Vima'ya göre Libya parlamentosunun kararı, Yunan muhalefetine hükümetin dış politika adımlarını sorgulama fırsatı verdi. Eski Başbakan Antonis Samaras'ın Dışişleri Bakanı Yorgos Yerapetritis'e yönelik eleştirileri ve muhalefet partilerinin hükümetten açıklama talepleri de haberde öne çıktı.

Bu çerçevede tartışma, yalnızca Türkiye-Libya mutabakatının hukuki niteliğiyle sınırlı kalmadı. Yunanistan'ın Libya'nın doğusundaki siyasi aktörlerle kurduğu ilişkilerin ne ölçüde sonuç verdiği de sorgulanmaya başlandı.

PROTO THEMA: "GİRİT'İ HARİTADAN SİLEN" MUTABAKAT TARTIŞMASI

Yunanistan'ın yüksek tirajlı yayınlarından Proto Thema, haberi daha sert bir çerçeveyle ele aldı. Gazete, başlığında Hafter ailesini, Türk yatırımcıları ve Libya parlamentosundaki süreci öne çıkarırken mutabakatı Girit'i "ortadan kaldıran" anlaşma şeklinde nitelendirdi.

Yayın, Libya'nın doğusundaki parlamentonun kararını Türkiye ile Hafter ailesi arasındaki yakınlaşmayla ilişkilendirdi. Ayrıca gelişmenin Mısır'ı ve Libya'nın doğusuyla yakın ilişkiler kuran diğer bölgesel aktörleri rahatsız edebileceğini savundu.

Proto Thema'nın kullandığı bu ifade, gazetenin siyasi değerlendirmesini yansıtıyor. Mutabakatın Yunanistan'ın tezleri açısından yarattığı tartışmanın merkezinde, Girit ve diğer Yunan adalarının deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasındaki konumu bulunuyor.

AVRUPA BİRLİĞİ HAZMEDEMEDİ: "GEÇERSİZ VE HÜKÜMSÜZ"

Yunan basınındaki tepkilerle eş zamanlı olarak Avrupa Birliği yönetiminden de açıklama geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Libya parlamentosunun mutabakatı onaylamasından duydukları rahatsızlığı dile getirdi.

İki liderin ortak açıklamasında, anlaşmanın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiği ve Deniz Hukuku'na uygun olmadığı savunularak mutabakatın "geçersiz ve hükümsüz" olduğu ifade edildi. Açıklamada ayrıca Yunanistan ve Güney Kıbrıs'a destek yinelendi ve Libya'ya yönelik dış müdahalelere karşı AB'nin tutumu hatırlatıldı.

Atina yönetimi de kararı reddederek Türkiye ile Libya'nın deniz sınırlandırması için hukuki temele sahip olmadığını ileri sürdü. Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, mutabakatın Yunan adalarının deniz yetki alanlarına ilişkin haklarını göz ardı ettiğini savundu ve ülkenin egemenlik haklarını korumak için gerekli adımları atacağını açıkladı.

İSRAİL BASINI DA DOĞU AKDENİZ'DEKİ DENGELERE DİKKAT ÇEKTİ

İsrail basınında da Türkiye-Libya mutabakatının bölgesel etkileri gündeme geldi.

The Jerusalem Post, Libya'nın doğusundaki parlamentonun mutabakatı desteklemesini, Türkiye ile ilişkilerde yıllardır süren karşıtlığın tersine dönmesi olarak aktardı.

Reuters kaynaklı haberde, kararın Türkiye'nin Libya'nın doğusundaki yönetimle ilişkilerini geliştirmesi açısından önemi vurgulandı.

TÜRKİYE-LİBYA DENİZ YETKİ ALANLARI MUTABAKATI NEDİR? ANLAŞMADA NELER VAR?

Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Mutabakatı, 27 Kasım 2019'da İstanbul'da imzalandı ve 8 Aralık 2019'da yürürlüğe girdi. Birleşmiş Milletler kayıtlarına da giren anlaşma, Türkiye ile Libya arasındaki Akdeniz'de kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarının belirlenmesini amaçlıyor.

ANLAŞMA NELERİ KAPSIYOR?

Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması: Mutabakat, Türkiye ile Libya arasında Akdeniz'de kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge sınırlarını belirliyor. Anlaşmanın koordinatları ve haritası da metnin eklerinde yer alıyor.

Denizlerdeki hak ve çıkarlar: İki ülkenin üzerinde uzlaştığı deniz sınırı, deniz kaynakları ve ekonomik faaliyetler bakımından hak iddialarının çerçevesini oluşturuyor.

İkili iş birliği: Mutabakatın giriş bölümünde, iki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi ve karşılıklı kabul edilebilir çözümlere ulaşılması hedefleri vurgulanıyor.

ANLAŞMA NEDEN ÖNEMLİ?

Türkiye açısından mutabakat, Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerin ve hak iddialarının önemli dayanaklarından biri. Libya açısından ise Akdeniz'deki deniz alanlarının sınırlandırılması ve bu alanlardaki ekonomik hakların belirlenmesi bakımından önem taşıyor.