Yok sayılan uyarılar beton bir mezara dönüştü: Güney Kore’deki uçak faciasının arkasındaki skandal ortaya çıktı

29 Aralık 2024'te Güney Kore'nin Muan Uluslararası Havalimanı'nda yaşanan Jeju Air 2216 sefer sayılı uçak kazası, sadece bir kuş çarpması ya da pilot hatasından ibaret değil. New York Times'ın özel soruşturması, kazanın ardındaki sistematik hatalar, yanlış kararlar ve kamu güvenliğini göz ardı eden uygulamalar zincirini gözler önüne serdi.

29 Aralık'ta Tayland'dan dönen Jeju Air'e ait 2216 sefer sayılı uçak, kuş çarpması sonucu motor arızası yaşadı. Muan Havalimanı'na acil iniş yapmaya çalışan uçak, pistin sonunda duramayarak hızla ilerledi ve önüne çıkan sağlam bir beton yapıya çarparak alev aldı. 181 yolcudan yalnızca ikisi sağ kurtuldu.

Ancak asıl skandal bundan sonra başladı.

BETON BİR MEZARA GİDEN YOL: 1999'DAN 2024'E KADAR SÜREN YANLIŞLAR ZİNCİRİ

New York Times'ın ulaştığı belgeler, havalimanının inşa sürecinde alınan hatalı kararlar, görmezden gelinen uyarılar ve kamu güvenliğini hiçe sayan düzenlemeler zincirini gözler önüne serdi:

1999'da hazırlanan orijinal planlar, pistin sonunda yer alan yön bulma antenlerinin kırılabilir yapılar üzerine monte edilmesini öngörüyordu.

Ama bu plan 2003'te değiştirildi; yerine 26 cm kalınlığında sağlam beton bir yapı inşa edildi.

Bu beton bloklar, uluslararası sivil havacılık güvenlik standartlarına açıkça aykırıydı. Bu standartlar, uçak çarpması durumunda yapının dağılması gerektiğini söylüyordu. Ancak Muan'daki yapı, adeta bir beton duvardı.

2007 yılında, havalimanının işletmesini devralacak olan Kore Havalimanları Kurumu, Ulaştırma Bakanlığı'na gönderdiği resmi raporda bu yapının pist için tehlike oluşturduğunu bildirdi.

Ancak bakanlık, uyarıyı görmezden geldi. Açılış izni, "ileride düzeltme yapılması" şartıyla verildi. O düzeltme ise hiçbir zaman yapılmadı.

2020 yılında, sistemlerin yenilenmesi sürecinde, zaten sağlam olan duvarın üzerine bir kat daha beton eklendi.

Bu revizyonun projelendirmesini Anse Technologies adlı şirket yaptı.

Yetkililer onay verdi. 2024 başında inşaat tamamlandı. Aynı yılın Aralık ayında uçak duvara çarptı ve 179 kişi hayatını kaybetti.

FELAKETİN ARDINDAN YARIM KALAN HAYATLAR

Kazanın ardından kurban yakınlarının yaşadıkları acı, hükümetin sorumluluktan kaçan açıklamalarıyla birleşince öfkeye dönüştü. Kazada annesini kaybeden Seul'lü mimar Lee Jun-hwa, New York Times'a konuştu:

"Uçağın düşmesinin ayrı, bu kadar çok insanın ölmesinin ayrı bir sebebi var. Duvar olmasaydı belki patlama yine olurdu ama kurtulanlar da olurdu."

Lee, beton duvarın planlarını araştırdı, boyutlarını ölçtü, uzmanlarla görüştü ve diğer ailelerle birlikte kazanın arkasındaki sorumluları ortaya çıkarmak için adeta bir gazeteci gibi çalıştı.

Kardeşi, bir tıp doktoru olarak Muan'daki ilk günlerde ölenlerin kimlik tespitiyle ilgilendi. Annelerinin bedeni 12 parça halinde bulundu.

SORUŞTURMALAR BAŞLADI AMA GÜVEN YOK

Kurban yakınları, kazadan aylar sonra bile resmi soruşturmaların yavaş ilerlemesinden şikâyetçi. Mayıs 2025'te polis, aralarında eski ulaştırma bakanı, havalimanı kurumu eski yöneticileri, Jeju Air ve Anse Technologies CEO'larının da bulunduğu 24 kişi hakkında "ölüme sebebiyet veren mesleki ihmal" suçlamasıyla soruşturma başlattı.

Polis açıklamasına göre, bu kişilerin sorumluluk alanları arasında hava trafiği operasyonları, kuş çarpmasını önleme önlemleri ve havalimanı altyapısının denetimi bulunuyor.

KUŞ UYARILARI DA YOK SAYILDI

Kazanın yalnızca betondan değil, kuşlardan da kaynaklandığı belirtildi. Araştırmalar, uçağın iki motorunda da kuş tüyleri bulunduğunu gösterdi. Ancak bu da sürpriz değil:

Uzmanlar yıllardır Muan Havalimanı'nın kuş göç yollarına çok yakın olduğuna, kuş sürülerinin iniş ve kalkışlarda ciddi tehlike oluşturduğuna dair raporlar sunmuştu. Hiçbiri dikkate alınmadı.

ACILI AİLELERDEN ANIT TALEBİ

New York Times'ın aktardığına göre acılı aileler, havalimanının yeniden açılmasına karşı çıkıyor.

Yıkılan duvarın parçalarından bir anıt yapılmasını istiyorlar. Yetkililer ise beton yapının yerine bu ay içinde kırılabilir çelikten bir sistem kurulacağını ve diğer havalimanlarındaki benzer sorunların yıl sonuna kadar çözüleceğini vaat ediyor.

ADALET ARAYIŞI DEVAM EDİYOR

Kaza soruşturmasına bağımsız olarak katkı sunan Kore Hesaplamalı Yapısal Mühendislik Enstitüsü, bir uçağın beton duvara çarpmasının etkisini teknik olarak değerlendiriyor. Bu raporun Ağustos ayında kamuoyuna sunulması bekleniyor.

Bay Lee ve diğer aileler, fiziksel kanıtlar yok olmadan önce gerçek sorumluların açığa çıkmasını istiyor:

"Duvar olmasaydı patlama belki yine olurdu ama belki birileri yaşayabilirdi."