Trump’ın gizli uçuşu Putin’in gizlilik düzeni karşısında sönük kaldı! NYT, Rus liderin şaşırtan yöntemlerini yazdı

Trump'ın Türkiye'deki gizli uçuşu, Beyaz Saray'ın kamuoyundan sakladığı dikkat çekici bir güvenlik operasyonuydu. Fakat ABD Başkanı'nın hamlesinin ayrıntıları ortaya çıktıktan sonra gözler bu kez Putin'e çevrildi.

Çünkü Rusya'da devlet başkanının nerede bulunduğunu gizlemek, istisnai bir güvenlik operasyonu değil, adeta sistemin parçası haline gelmiş durumda.

The New York Times, Trump ile Putin arasındaki bu çarpıcı farkı mercek altına aldı.

TRUMP'IN TÜRKİYE'DEKİ UÇAK OYUNU NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Trump, NATO Zirvesi'nin ardından Türkiye'den ayrılırken kamuoyuna eski Air Force One uçağına binerken görüntü verdi. Ancak perde arkasında çok daha farklı bir operasyon vardı.

ABD Başkanı, güvenlik tehdidi nedeniyle başka bir uçağa gizlice geçirilmişti. Operasyonun gizli kalması için Trump'ın uçak değişikliği havaalanındaki bir ikram aracı kullanılarak gerçekleştirilmişti.

Böylece kameraların karşısına çıkan görüntü ile Trump'ın gerçekte kullandığı uçak birbirinden ayrılmış oldu.

Olay, Beyaz Saray tarafından hemen açıklanmadı. Gizli uçak değişikliği ancak The Washington Post'un haberinin ardından kamuoyunun gündemine geldi.

Trump'ın operasyonu, ABD açısından oldukça sıra dışı bir gizlilik örneği olarak değerlendirildi.

Ancak NYT'nin dikkat çektiği nokta tam da burada başlıyor:

Rusya'da Putin'in nerede olduğunu gizlemek için kullanılan yöntemler, Trump'ın Türkiye'deki gizli uçuşunu çok daha küçük bir operasyon haline getiriyor.

PUTİN'İN GİZLİLİĞİ BAŞKA BİR SEVİYEDE

NYT'nin aktardığına göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in hareketleri yıllardır öylesine sıkı bir gizlilik perdesinin arkasında tutuluyor ki Rus gazeteciler, Kremlin'in açıklamalarını doğrulamak için son derece sıra dışı yöntemlere başvurmak zorunda kalıyor.

Bunlardan biri ise kulağa neredeyse inanılmaz geliyor:

Putin'in ofisindeki bitkilerin yaprakları.

Rus gazeteciler, Putin'in televizyonda yayınlanan görüşmelerinin gerçekten Kremlin'in açıkladığı günlerde yapılıp yapılmadığını anlamak için görüntülerdeki bitkilerin durumunu incelemeye başladı.

Yapraklardaki çürümenin zaman içinde nasıl değiştiği takip edildi.

Bazı görüntülerde bitkilerin durumunun geriye doğru "iyileşmesi", görüşmelerin Kremlin'in açıkladığı tarihte değil, başka günlerde kaydedilmiş olabileceğine işaret etti.

Yani Putin'in nerede ve ne zaman bulunduğunu anlamak için artık yalnızca resmi açıklamalara değil, ofisteki bitkilere bile bakılıyordu.

PUTİN'İN SAHTE OFİSLERİ: AYNI ODA, FARKLI ADRES

Rus liderin gizlilik sistemi bununla da sınırlı değil. NYT'nin aktardığı araştırmalara göre Putin'in farklı konutlarında birbirinin neredeyse tamamen aynısı olan ofisler bulunuyor. Amaç son derece açık:

Televizyondaki görüntülerden Putin'in hangi konutta bulunduğunun anlaşılmasını engellemek.

Moskova çevresindeki konutlarla Karadeniz kıyısındaki Soçi'de bulunan ofisler birbirine son derece benzer şekilde tasarlanmış durumda. Ancak gazeteciler zaman içinde küçük ayrıntıları fark etti.

Kapı kollarının konumu, duvarlardaki birleşme çizgileri ve odalardaki küçük mimari farklılıklar tek tek incelenerek Putin'in hangi ofiste bulunduğu tespit edilmeye çalışıldı.

Böylece Putin'in televizyon görüntülerindeki arka planı, liderin gerçek konumunu ele veren bir "delil" haline geldi.

KREMLİN'İN "KONSERVE" TOPLANTILARI

Putin'in gizlilik sistemi toplantıların zamanlamasına da uzanıyor. Rus yetkililer, Putin'le gerçekleştirdikleri görüşmeleri kamuoyuna açıklamadan önce günler, hatta bazı durumlarda haftalar boyunca gizli tutabiliyor.

Ardından görüşmeye ait görüntüler yayınlandığında, toplantı sanki o gün gerçekleşmiş gibi sunuluyor. Rus gazeteciler bu tür gecikmeli görüntülere özel bir isim bile vermiş durumda:

"Konservy."

Rusçada "konserve" anlamına gelen bu kelime, önceden kaydedilmiş ve daha sonra kamuoyuna servis edilen Putin toplantılarını tanımlamak için kullanılıyor.

Bazı görüntülerde Putin'le görüşen kişilerin sözünü ettiği olayların tarihinin geçmişte kalması, kıyafetlerinin veya saç stillerinin başka kamuya açık görüntülerle uyuşmaması da gazetecilerin dikkatini çekti.

Böylece Rusya'da yalnızca Putin'in nerede olduğu değil, bir toplantının gerçekten ne zaman gerçekleştiği bile başlı başına bir soru haline geldi.

PUTİN'İN GİZLİ TRENİ ORTAYA ÇIKTI

Rus liderin seyahatlerini gizleme yöntemleri ise çok daha kapsamlı.

NYT'nin aktardığı haber ve uydu görüntülerine göre Putin'in bazı konutlarının yakınlarında normal demiryolu haritalarında ve tarifelerinde yer almayan özel hatlar ve istasyonlar oluşturuldu.

Bunlardan biri Valday Gölü yakınındaki Putin konutunun çevresinde ortaya çıktı.

Uydu görüntülerinde helikopter pistine sahip yeni bir istasyon tespit edildi.

İstasyon, normal demiryolu sisteminde görünmüyordu. Daha da çarpıcı iddia ise Putin için hazırlandığı öne sürülen özel zırhlı trenle ilgili.

Sızdırılan belgelerde, dışarıdan sıradan bir yolcu treni gibi görünen ancak devlet başkanının güvenliği için özel olarak donatılan bir trenden söz edildi. Trende spor salonu, spa, özel iletişim sistemleri ve zırhlı güvenlik unsurları bulunduğu öne sürüldü.

Rusya'nın Federal Koruma Servisi'nin eski bir mensubu da Putin'in takip edilmesini zorlaştırmak amacıyla trenle seyahat ettiğini iddia etti.

PUTİN'İN KONVOYLARI BİLE ŞÜPHELİ

Putin'in Moskova'daki hareketleri konusunda ise daha da sıra dışı iddialar ortaya atıldı. Rus gazetecilere göre şehir içinde büyük bir hızla ilerleyen ve Putin'i taşıdığı düşünülen devasa konvoyların bazıları aslında şaşırtma amacı taşıyan sahte konvoylar olabilir.

Yani dışarıdan bakıldığında Putin'in bulunduğu düşünülen araç konvoyu, gerçekte Rus lideri taşımıyor olabilir.

Bu iddia bağımsız olarak doğrulanmış bir gerçek olarak sunulmuyor. Ancak NYT'nin aktardığı Rus gazeteci ve Kremlin bağlantılı kaynaklar, Putin'in güvenlik sisteminin bu tür yanıltma yöntemlerine kadar uzanabileceğini belirtiyor.

PANDEMİDEN SONRA GÜVENLİK ÇEMBERİ DAHA DA BÜYÜDÜ

Putin'in güvenlik takıntısının özellikle Kovid-19 salgını döneminde daha da arttığı görülüyor. Putin'le görüşmek isteyen yetkililerin iki hafta boyunca karantinada tutulduğu dönemler yaşandı. Bu uygulama bir yandan Putin'in virüsten korunmasını sağlarken diğer yandan Rus liderin nerede bulunduğunun gizlenmesini de kolaylaştırdı.

2022'de Ukrayna'nın işgalinin başlamasının ardından ise güvenlik tedbirleri daha da ileri taşındı. Ukrayna'ya ait insansız hava araçlarının Rusya'nın daha derin bölgelerine ulaşması, Putin'in hareketlerinin gizlenmesini daha önemli hale getirdi.

Rusya'da mobil internet kesintilerinin artması ve güvenlik gerekçeleriyle seyahatlerin daha fazla kısıtlanması da bu dönemde dikkat çekti.

"RUSYA'DA BU SIRADAN BİR SALI"

Trump'ın Türkiye'deki gizli uçak değişikliği ABD'de büyük bir olay olarak görülürken Rusya'da Putin'in hareketlerini gizlemek için uygulanan yöntemler çok daha uzun süredir kullanılıyor.

Rus araştırmacı gazeteci Mihail Rubin, Trump'ın operasyonunu Putin'in sistemiyle kıyaslarken durumu çarpıcı bir ifadeyle özetledi:

"Rusya ile kıyaslandığında bu çocuk oyuncağı."

Kremlin'i sürgünden takip eden Rus gazeteci Farida Rustamova ise Putin'in nerede bulunduğuna ilişkin resmi açıklamalardaki yanıltmacaların Rusya açısından artık olağan hale geldiğini belirtti.

Onun ifadesiyle:

"Sıradan bir salı."

"PUTİN'İN 'GERÇEK' GÖRÜNTÜSÜ DE TARTIŞMALI"

NYT'nin haberinde dikkat çeken en çarpıcı noktalardan biri ise Putin'in kamuoyuna sunulan görüntüsünün nasıl oluşturulduğuna ilişkin iddialar.

Rubin, yaklaşık on yıl önce Kremlin'i takip ettiği dönemde Putin'in Güvenlik Konseyi üyelerinin bir toplantıya geldiğini bizzat gördüğünü anlattı.

Ancak Kremlin toplantıyı günler sonra kamuoyuna duyurdu.

Sanki toplantı o gün gerçekleşmiş gibi sunuldu.

Bu olay, Rubin'in Putin'in kamuoyundaki imajına ilişkin bakışını değiştirdi.

Rus gazeteci, zaman içinde Putin'in kamuoyuna sunulan görüntüsünün büyük bölümünün kurgulanmış olduğu sonucuna vardığını söyledi.

"Putin'in kamuoyundaki imajı baştan sona bir 'düzenlemeden' ibaret."

Trump'ın Türkiye'deki gizli uçuşu, ABD Başkanı'nın güvenliği için uygulanan sıra dışı bir operasyon olarak tarihe geçti.

Fakat The New York Times'ın ortaya koyduğu karşılaştırma, Putin yönetimindeki gizlilik mekanizmasının çok daha ileri bir noktaya ulaştığını gösteriyor.

Trump için gizli bir uçak değişikliği büyük bir güvenlik hamlesiydi. New York Times'a göre Putin içinse gizli trenler, birbirinin aynısı ofisler, gecikmeli toplantılar, sahte konvoylar ve hatta ofisteki bitkiler üzerinden iz sürülen görüntüler, yıllardır süren çok daha büyük bir sistemin parçaları.