F-16 adımını "son dakika" koduyla duyurdular! Yunan basınında gündem oldu: Biden’dan yeşil ışık

Türkiye ve ABD arasında uzun süredir müzakere edilen F-16 satışında sona yaklaşılıyor, Kongre'nin komite liderleri savaş uçaklarının modernizasyon paketlerinin bir kısmının Türkiye'ye satışı için gayr-i resmi onay verdi. Joe Biden yönetimi F-16 filosu için üst model yazılım paketi satışı konusunda Kongre'yi bilgilendirdi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, radarlar ve elektronik sistemler dahil parçaların resmi satış için gelecek hafta Pazartesi gününe kadar onay verebilir. Dışişleri Bakanlığı'ndan bir sözcü konunun hem Türkiye hem de Türkiye ile ortak görevlere katılan tüm Müttefik ve ortaklar için 'temel bir uçuş emniyeti konusu' olduğu vurgulandı.

Resmi açıklamada, "Biden yönetimi Türkiye'nin F-16 filosunun elektronik yazılımını güncel standarda taşıma çabalarını desteklemektedir. Bu satış, iletişimi güncelleyerek ve yerde çarpışmanın önlenmesi gibi güvenlik önlemlerini iyileştirerek, Türkiye'nin NATO ile birlikte işlerliğini güçlendirecektir" denildi.

Savunma Güvenlik İşbirliği Dairesi'nin (DSCA) internet sitesinde olası satışa ilişkin daha fazla ayrıntıya yer verildi. 259 milyon dolarlık paketin donanım ve yazılım güncellemelerini, entegrasyon ve test desteğini, eğitim ve eğitim ekipmanını, yedek parça ve onarım parçalarının yanı sıra teknik belgeleri kapsadığı belirtildi. DSCA açıklamasında ayrıca, paketin bölgedeki temel askeri dengeyi değiştirmeyeceği vurgulandı.

Kongre'den geçmesi halinde 259 milyon dolarlık paket uzun süre sonra Türkiye'ye yapılan ilk savunma ekipmanı satışı olacak. Türkiye'nin yeni F-16 jetleri ve modernizasyon kitleri talebine ilişkin daha kapsamlı anlaşmanın akıbetiyse henüz belirsiz.

Amerika'nın Sesi, Washington'ın yazılım paketi satışında adım atmasının Türkiye'nin Finlandiya'nın NATO üyeliğine onay vermesi ve 14 Mayıs'ta yapılacak seçimler öncesinde Yunanistan'la yaşanan gerilimde yumuşama sinyallerinin ardından geldiğini belirtiyor.

Uluslararası medyaya konuşan bir kaynak, kapsamı dar paketin Biden yönetiminin 'Ankara'ya olumlu bir sinyal göndermek amacıyla' Kongre üyelerinden paketi onaylamalarını istemesinin ardından kabul edildiğini söyledi.

"YEŞİL IŞIK"

Washington'dan gelen haber, beklendiği gibi Yunan medyasında manşetlere çekildi. Kathimerini, 'Dışişleri Bakanlığı: Türk F-16'larına modernizasyon kiti satışı için yeşil ışık' başlığıyla sunduğu haberde, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye resmi bildirim yaptığı vurgulandı.

Paketin Operasyonel Uçuş Programı (OFP) elektroniği ve Otomatik Çarpışma Önleme Sistemi (AGCAS) gibi yazılımlar ve radarları kapsadığını aktaran gazete, uzun yıllar sonra ABD'den Türkiye'ye yapılacak ilk askeri satışın Yunanistan dostu Bob Menendez tarafından onaylanması gerektiğinin altını çizdi. Senato Dış İlişkiler Komisyonu Başkanı Bob Menendez ve etrafındaki Yunan asıllı politikacılar, Türkiye'ye F-16 verilmemesi için aylardır çaba gösteriyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kongre'ye resmi bildirimini öne çıkaran To Vima gazetesi, Türkiye'nin 20 milyar dolarlık bir satış için başvuru yaptığını hatırlattı. Ankara, ABD'li Lockheed Martin tarafından üretilen 40 adet F-16 ve 80'e yakın F-16 modernizasyon kiti almak istiyor. To Vima'ya göre, Biden yönetimi henüz paketin tümü için Kongre'ye resmi bir bildirimde bulunmadı ve bazı ABD'li meclis üyelerinden yükselen güçlü itirazları dikkate almaya devam ediyor.

Ta Nea gazetesi ise, Türkiye'nin istediği 20 milyar dolarlık paketin Ankara'nın İsveç'in NATO'ya katılımına onay vermesinin ardından gerçekleşebileceği yorumunu yaptı.

"ATİNA BEKLEYİP GÖRECEK"

CNN Yunanistan, 'Türk F-16'larının modernize edilmesi neler getirecek - Atina bekleyip görecek' başlığını tercih etti, 259 milyon dolarlık paketin Türkiye için bir seçim öncesi hediyesi olduğunu yazdı. Yazılım programı ve radar satışı için 'mini modernizasyon' tanımını kullanan televizyon, Kongre'nin yeşil ışık yakmasının ardından Biden yönetiminin resmi bildirimde bulunmasının Erdoğan yönetimine bir pozitif sinyal verildiğini kaydetti.

Türkiye'ye satılan yazılım paketinin tüm NATO uçakları tarafından kullanıldığını dile getiren CNN Yunanistan, Ankara'nın Finlandiya'ya NATO kapısını açmasının Washington'ın adımında rol oynadığını ve 20 milyar dolarlık yeni savaş uçağı ve Viper paketi için İsveç'e verilecek onayın beklendiğini savundu.

Atina yönetimine yakınlığıyla bilinen Eleftheros Typos gazetesi ise, Türkiye'nin talep ettiği yeni F-16 jetlerinin halen gözden geçirilmekte olduğunu bildirdi. Bob Menendez tarafından defalarca dile getirilen itirazların karakteristik olduğunu vurgulayan gazete, ayrıca 29 senatörün ABD lideri Biden'a yazdığı mektubu hatırlattı. Söz konusu mektupta, F-16 satışına İsveç'in NATO üyeliğine onay verilmesi halinde destek olunacağı kaydedilmişti.

"BÜYÜK PAZARLIK"

Yunanistan'ın popüler internet sitesi in.gr'deki haberin başlığı ise, 'Türkiye ile ABD'nin F-16 ve F-35'ler için büyük pazarlığı güçlü şekilde sürüyor' oldu. Haberde, yazılım paketinin Ankara'nın Finlandiya adımı ve Yunanistan'la düşen tansiyon için ABD'nin Türkiye'ye bir armağanı olduğu savunuldu.

Ethnos gazetesi ise, Türkiye'ye sunulacak Link-16'nın NATO üyeleri arasında kullanılmasını öne çıkardı. Telsiz ağının ittifak ülkelerine ait savaş uçağı, helikopterler, insansız hava araçları, savaş gemileri ve kara birlikleri arasında iletişimi sağlıyor. Söz konusu yazılım özellikle yüksek hızlı veri aktarımı, otomatik veri yenileme ve geniş kapsama alanı gibi özellikleriyle tanınıyor.

ABD'nin bu kararı dünya basınında geniş yer buldu. Uluslararası Haber ajansları bu gelişmeyi 'acil' kodu ile aboneleri ile paylaştı.

Bloomberg, bu gelişmeyi 'ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye İçin 259 Milyon Dolarlık F-16 Yükseltmesini Destekliyor' başlığı ile okurlarına duyurdu. 'Türkiye, ittifakın yeni üyesi olarak İsveç'e direnmeye devam ediyor' diyen Bloomberg, yeni F-16 satışının beklemede olduğunu yazdı.

Al Arabia 'Biden yönetimi, Türkiye'nin mevcut F-16 jetleri filosu için iyileştirmelere yeşil ışık yaktı' derken Middle East Eye 'ABD, Türkiye'ye daha küçük F-16 ekipmanı satışına devam edecek' başlığını attı. Haberde 'Paket, Kongre'de hala belirsiz olan Türkiye'ye 20 milyar dolarlık yeni F-16 jetleri satışından ayrı' denildi. Kanada merkezli National Post 'Biden yönetimi Pazartesi günü Kongre'ye, Türkiye'ye mevcut F-16 savaş uçağı filosu için 259 milyon dolara varan bir değere sahip yazılım yükseltmelerinin planlanan satışını bildirdi' dedi.

Channel News Asia 'F-16 modernizasyon anlaşması, Türkiye'nin Finlandiya'nın NATO askeri ittifakına katılımını onaylamasını ve önümüzdeki ay yapılacak Türkiye seçimleri öncesinde Türkiye ile komşusu Yunanistan arasındaki gerilimi azaltma işaretlerini takip ediyor' yorumunda bulundu. Hindistan merkezli Firstpost ise 'Türkiye, ABD ile 259 milyon dolarlık F-16 ekipmanı anlaşması imzaladı' başlığını attı. ABD'nin bu hamlesi Yunanistan basınında da geniş yer buldu. Kathimerini 'Tahmini 259 milyon Dolar değerindeki anlaşma, Türkiye'ye yıllardır yapılan ilk askeri teçhizat satışı olma özelliğini taşıyor' dedi.

'Türkiye'ye F-16'lar: Dışişleri Bakanlığı modernizasyon kitlerinin satışını onayladı' başlığını atan Flash.gr 'Anlaşma, komşunun filosunun çoğunu modernize edebilir ve ömrünü uzatabilir' yorumunda bulundu. Naftemporiki, söz konusu adımın Türkiye'nin ABD'den Ekim 2021'de talep ettiği 20 milyar dolar değerindeki F-16 savaş uçakları ve yaklaşık 80 modernizasyon kiti talebinden ayrı olduğunun altını çizdi.

In.gr Biden yönetiminin bu adımı için 'Türkiye'ye armağan' değerlendirmesinde bulundu. Haberde şu ifadelere yer verildi; 'Paket, ABD'nin Finlandiya'nın NATO üyeliğini yakın zamanda onaylaması ve Ankara ile Yunanistan arasındaki gerginliğin yatıştığına dair açık işaretler nedeniyle Türkiye'ye bir armağanı.' İefimerida paketin otomatik çarpışma önleme sistemlerinin yanı sıra ilgili ekipman ve teknik desteği de içereceğini yazdı.

NE OLMUŞTU?

ABD Dışişleri Bakanlığı, Türkiye'ye mevcut F-16 savaş uçaklarının iletişim kabiliyetini modernize etmek üzere "çoklu bilgi dağıtım sistemi" olarak da bilinen taktik veri bağlantı (TDL) sistemi Link-16'nın modernizasyon kitlerinin satışına onay verdi.

Konuya ilişkin kaynaklar, Dışişleri Bakanlığının, F-16 savaş uçaklarının iletişim sistemi Link-16 taktik veri bağlantı ağının modernizasyon kitlerinin satışına yönelik kararını resmi olarak Kongreye ilettiğini bildirdi.

15 GÜN İTİRAZ SÜRESİ BULUNUYOR

ABD'nin resmi silah satış kararını Kongreye tebliğ eden Savunma ve Güvenlik İşbirliği Ajansından henüz resmi açıklama yapılmadı ancak AA muhabirinin edindiği bilgilere göre, satış paketinde mevcut F-16'ların Link-16 taktik veri bağlantı sistemini "Block Upgrade-2" seviyesine yükseltmek için ilgili ekipman ve mühendislik desteğinin yanı sıra Otomatik Çarpmayı Önleme Sistemleri de bulunuyor.

ABD Kongresinin Bakanlığın kararına, NATO üyelerine verilen satış onayları için 15 iş günü, NATO üyesi olmayan ülkelere 30 iş günü içinde itiraz etme hakkı bulunuyor.

Dışişleri Bakanlığı, teamül olarak satış planlarını Kongreye gayriresmi şekilde iletiyor ve aldığı geri dönüş üzerine resmi tebligatı yapıyor.

LİNK-16 NEDİR?

Link-16, taktik veri bağlantısı (TDL) olarak da bilinen bir askeri telsiz ağı olup, NATO ve müttefik ülkelerce kullanılıyor. Bu ağ, uçaklar, helikopterler, insansız hava araçları (İHA), gemiler ve karadaki birlikler arasında taktiksel bilgi paylaşımı sağlıyor.

Link-16, yüksek hızlı veri aktarımı, otomatik veri yenileme, dinamik yönlendirme ve geniş kapsama alanı gibi özellikleri ile biliniyor. Bu kabiliyet; hava savunma, hava saldırısı, deniz savaşı ve diğer taktiksel operasyonlarda kullanılabilen bir dizi iletişim modu sunuyor.

TÜRKİYE NEDEN F-16 UÇAĞI VE MODERNİZASYON KİTLERİ ALMAK İSTİYOR?

F-16 uçakları Türk Hava Kuvvetlerinin asli unsuru niteliğinde olup ana vurucu gücünü teşkil ediyor. 1987 ile 2012 yılları arasında Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri'nden 270 adet çeşitli modellerde F-16 uçakları satın aldı. Halihazırda Türkiye, ABD ve İsrail'den sonra en fazla F-16 uçağına sahip ülke konumunda. Başta terörle mücadele olmak üzere karşılaştığı güvenlik sorunları nedeniyle Türkiye, söz konusu uçakların en aktif kullanıcılarından biri oldu. Dolayısıyla Türk Hava Kuvvetlerinin uçak üzerinde ciddi bir deneyime ve bilgi birikimine sahip olması, yeni ve gelişmiş F-16'ların hizmete alınmasını rasyonel bir seçim kılıyor.

Diğer taraftan, Türkiye'nin envanterindeki F-16 uçaklarının birçoğunun eskimeye yüz tutması yeni uçak tedarikini gerektiriyor. Türkiye'nin F-16 envanteri Blok 30, Blok 40, Blok 50 ve Blok 50+ konfigürasyonlarından oluşuyor. Türkiye'nin F-16 filosunun büyük kısmının (Blok 30 ve Blok 40 konfigürasyonlarında 160 uçak) 1987 ile 1995 yılları arasında hizmete girdiği düşünüldüğünde durum daha net anlaşılabilir. Hava kuvvetlerinin en modern F-16'sı olan Blok 50+ uçakları ise yaklaşık 10 yıldır hizmette bulunuyor. Dolayısıyla beşinci nesil uçakların bazı özelliklerine de sahip olan en yeni model F-16 Blok 70 satın alınmak isteniyor.

Benzer şekilde, Türk savunma sanayisinin de F-16 uçaklarıyla uzun bir geçmişi bulunuyor. Türk firmalar geçtiğimiz yıllarda uçaklara yapısal ve aviyonik modernizasyon programları uyguladı. Bu şekilde uçakların uçuş ömürleri uzatıldı ve daha modern ekipmanlarla donatıldı. Diğer taraftan, Türkiye'nin 1987 ile 1995 arasında alımını yaptığı 160 F-16'nın ilk 8 uçağı hariç kalanının Türkiye'de üretildiği de belirtilmelidir. Benzer şekilde Mısır'a ihraç edilen 46 F-16, 1993-1995 yılları arasında Türkiye'de üretildi. Ayrıca, Türkiye geçtiğimiz 20 yıl içinde Pakistan ve Ürdün'e ait F-16'ların modernizasyonunu da gerçekleştirdi. Türkiye, yeni uçakların yanında 79 adet modernizasyon kiti de talep ederek, elindeki diğer F-16'ları Blok 70 seviyesine kendisi yükseltmeyi amaçlıyor.