7 Ekim’in üzerinden 3 yıl geçti: İsrail Gazze’de 74 binden fazla Filistinliyi katletti, 175 binden fazla kişiyi yaraladı

Üç yıl önce Orta Doğu'nun yakın tarihini değiştiren bir süreç başladı.

7 Ekim 2023'te Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları ve diğer Filistinli grupların İsrail'in güneyine yönelik saldırılarının ardından İsrail, Gazze Şeridi'ne yönelik geniş çaplı hava, kara ve deniz saldırılarını başlattı.

İsrail'in saldırıları kısa sürede Gazze'nin tamamına yayıldı.

Evler, yollar, okullar, hastaneler ve altyapı ağır hasar aldı. Yüz binlerce Filistinli yaşadığı bölgelerden ayrılmak zorunda kaldı.

İsrail'in saldırıları sürerken Gazze'ye uygulanan abluka da ağırlaştı. Elektrik, yakıt, temiz su, ilaç ve temel ihtiyaçlara erişim ciddi biçimde kısıtlandı.

İLK HEDEF KUZEY GAZZE OLDU

Saldırıların ilk aylarında İsrail, özellikle Gazze'nin kuzeyini yoğun biçimde bombaladı.

Filistinlilere bölgeden ayrılmaları yönünde çağrılar yapıldı. Bunun sonucunda yüz binlerce sivil, Gazze'nin güneyine doğru hareket etti.

Şifa Hastanesi de İsrail işgal güçlerinin hedef aldığı başlıca sağlık merkezlerinden biri oldu.

İsrail, hastanenin Hamas tarafından askeri amaçlarla kullanıldığını öne sürdü. Hastane kuşatıldı ve baskına uğradı. Saldırılar ve yakıt ile tıbbi malzeme sıkıntısı nedeniyle sağlık hizmetleri büyük ölçüde aksadı.

Gazze'deki sağlık sistemi, savaşın ilk aylarından itibaren ağır bir yıkımla karşı karşıya kaldı.

KASIM 2023'TE KISA SÜRELİ ATEŞKES

Kasım 2023'te ilk önemli ateşkes sağlandı.

Ateşkes kapsamında bazı İsrailli rehineler ile Filistinli tutuklular serbest bırakıldı ve Gazze'ye insani yardım girişinde geçici artış yaşandı.

Ancak ateşkes uzun sürmedi.

Çatışmalar yeniden başladı ve İsrail'in Gazze'ye yönelik saldırıları devam etti.

Bu dönemde uluslararası kamuoyunda Gazze'deki sivil kayıplara yönelik tepkiler de giderek büyüdü.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, 24 Ekim 2023'te İsrail ziyareti sırasında İsrail'e destek açıklaması yaparken, aynı zamanda insani hukuk kurallarına ve sivillerin korunmasına vurgu yaptı.

Macron, açıklamasında Fransa'nın İsrail'in yanında olduğunu belirtmişti.

2024'TE SOYKIRIM GAZZE'NİN TAMAMINA YAYILDI

2024 yılına gelindiğinde İsrail'in saldırıları Gazze'nin kuzeyinden orta ve güney kesimlere doğru genişledi.

Han Yunus ağır saldırıların hedefi oldu.

Ardından gözler Refah'a çevrildi.

İsrail'in saldırılarından kaçan yüz binlerce Filistinli, Gazze'nin Mısır sınırındaki Refah kentine sığındı. Bir milyondan fazla kişinin bulunduğu bölgede saldırıların başlaması, sivillerin güvenli biçimde sığınabileceği alanların giderek daralmasına yol açtı.

Refah da ağır saldırılara maruz kaldı.

Gazze'de sürekli yer değiştirmek zorunda kalan Filistinliler, bir yandan bombardımandan kaçmaya çalışırken diğer yandan gıda, su ve barınma sorunuyla karşı karşıya kaldı.

HANİYE'YE ALÇAK SUİKAST

2024'te İsrail'in Gazze dışındaki saldırıları ve suikastları da gündeme geldi.

Hamas'ın siyasi büro başkanı İsmail Haniye, İran'ın yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın yemin törenine katılmak üzere bulunduğu Tahran'da 31 Temmuz 2024'te düzenlenen suikastta şehit edildi.

İran ve Hamas, suikasttan İsrail'i sorumlu tuttu. İsrail ise uzun süre doğrudan sorumluluk üstlenmedi.

YAHYA SİNVAR ÖLDÜRÜLDÜ

Aynı yıl Hamas'ın Gazze'deki liderlerinden Yahya Sinvar da İsrail saldırısında şehit edildi.

Sinvar'ın şehadeti, İsrail tarafından Ekim 2024'te duyuruldu.

Sinvar'ın son anlarına ait görüntüler kısa sürede dünya gündemine oturdu.

Böylece İsrail'in Hamas'ın üst düzey kadrosuna yönelik saldırıları savaşın en önemli başlıklarından biri haline geldi.

ULUSLARARASI HUKUK DEVREYE GİRDİ

Gazze'deki saldırılar uluslararası hukuk mekanizmalarını da harekete geçirdi.

Güney Afrika, Aralık 2023'te İsrail hakkında Uluslararası Adalet Divanı'nda Soykırım Sözleşmesi kapsamında dava açtı.

Uluslararası Adalet Divanı 2024'te İsrail'e yönelik bir dizi geçici tedbir kararı aldı.

Türkiye de Ağustos 2024'te davaya müdahillik bildiriminde bulundu.

Davanın nihai esasıyla ilgili süreç ise devam ediyor.

Bunun yanında Uluslararası Ceza Mahkemesi 21 Kasım 2024'te İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında tutuklama emri çıkardı.

Mahkeme, iki isim hakkında savaş suçları ve insanlığa karşı suçlara ilişkin iddialar bulunduğunu açıkladı.

GAZZE'DEKİ YIKIM UZAYDAN BİLE GÖRÜLÜYOR

Üç yılın sonunda Gazze'deki yıkımın boyutu uydu görüntülerine de yansıdı.

BM'nin uydu analizlerine göre 16 Haziran 2026 itibarıyla Gazze'deki yapıların yaklaşık yüzde 82'si hasar görmüş durumdaydı.

UNOSAT verilerine göre 201 bin 290 yapı hasar aldı. Bunların 134 bin 422'si tamamen yıkılmış, 13 bin 848'i ağır hasar almış, 28 bin 96'sı orta düzeyde hasar görmüş ve 24 bin 924 yapı da muhtemel hasarlı olarak değerlendirildi.

BM tahminlerine göre Gazze'de 61 milyon tondan fazla enkaz oluştu.

Bu enkazın içinde yalnızca beton ve metal değil, patlamamış mühimmat, asbest ve başka tehlikeli maddeler de bulunuyor.

Daha da önemlisi, enkazların altında hâlâ insan kalıntılarının bulunduğu belirtiliyor.

BİNLERCE ÇOCUK HAYATINI KAYBETTİ

Gazze Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre 27 Eylül 2026 itibarıyla İsrail'in saldırılarında hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısı 74 bin 16'ya, yaralıların sayısı ise 175 bin 68'e yükseldi.

Çocuklar da saldırıların en ağır bedelini ödeyen gruplardan biri oldu.

Gazze hükümetinin medya ofisi, Temmuz 2026'da 21 bin 500'den fazla çocuğun öldüğünü açıkladı.

Saldırılar nedeniyle binlerce Filistinli de kayıp durumda.

Bu nedenle enkaz altında bulunan ve henüz kimliği tespit edilemeyen kişilerin nihai can kaybı hesabını daha da artırabileceği belirtiliyor.

2025'TE ATEŞKES GELDİ, ANCAK AÇLIK BÜYÜDÜ

2025'in başında sağlanan ateşkes Gazze'de kısa süreli bir umut oluşturdu.

Ancak ateşkesin bozulmasıyla İsrail'in saldırıları yeniden yoğunlaştı.

Bu süreçte Gazze'de insani yardım krizi daha da derinleşti.

Gıda ve temiz suya erişim giderek zorlaştı. Çocukların açlık ve yetersiz beslenme nedeniyle yaşadığı dram dünya kamuoyunun gündemine taşındı.

ABD Başkanı Donald Trump da Temmuz 2025'te Gazze'de "gerçek bir açlık" olduğunu söyledi ve bölgeye gıda ulaştırılması gerektiğini açıkladı.

Bu açıklama, İsrail hükümetinin Gazze'de açlık olmadığı yönündeki açıklamalarıyla açık biçimde çelişti.

BM KOMİSYONU "SOYKIRIM" SONUCUNA VARDI

Gazze'deki saldırılara ilişkin en önemli uluslararası değerlendirmelerden biri Eylül 2025'te geldi.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi'nin Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, İsrail'in Gazze'deki Filistinlilere karşı soykırım işlediği sonucuna vardı.

Komisyon, öldürme, ciddi fiziksel veya zihinsel zarar verme, Filistinlilerin fiziksel olarak yok edilmesini sağlayacak yaşam koşullarının kasıtlı biçimde oluşturulması ve doğumları engellemeye yönelik tedbirler olmak üzere Soykırım Sözleşmesi'ndeki dört fiilin gerçekleştiğini belirtti.

Komisyon ayrıca İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Başbakan Binyamin Netanyahu ve dönemin Savunma Bakanı Yoav Gallant'ın soykırıma teşvik niteliğinde açıklamalar yaptıkları sonucuna vardı.

İsrail ise komisyonun raporunu reddetti.

TÜRKİYE İSRAİL'LE TİCARETİ DURDURDU

Gazze'deki saldırılar Türkiye'nin de dış politikasında önemli adımlara yol açtı.

Türkiye, 2 Mayıs 2024 itibarıyla İsrail'le tüm ürün gruplarındaki ihracat ve ithalat işlemlerini durdurdu.

Ticaret Bakanlığı, 2026 yılında yaptığı açıklamada kararın sürdüğünü ve 2 Mayıs 2024'ten bu yana İsrail'le ticaretin sıfır olduğunu bildirdi.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan da Gazze'ye yönelik saldırıların başlamasından bu yana Filistin'e desteğin sürdürüleceğini defalarca açıkladı.

Erdoğan, Kasım 2023'te yaptığı konuşmada Filistinlilere yönelik desteği, "Hazreti İbrahim aleyhisselamın ateşine su taşıyan karınca misali, tek başımıza kalsak da Gazzeli mazlumları asla sahipsiz bırakmayacağız" sözleriyle ifade etti.

DÜNYADA FİLİSTİN İÇİN SOKAKLAR DOLDU

Gazze'deki saldırılar dünya genelinde büyük protestolara da yol açtı.

ABD ve Avrupa'nın birçok kentinde Filistin destekçisi gösteriler düzenlendi.

Ülkelerin Filistin devletini tanıma yönündeki adımları da hızlandı.

Avustralya, Kanada ve Birleşik Krallık 21 Eylül 2025'te Filistin devletini resmen tanıdı.

Böylece Filistin'in devlet olarak tanınmasına yönelik uluslararası diplomatik destek daha da genişledi.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun 2026'daki konuşması sırasında çok sayıda diplomat salonu terk etti.

Bu görüntü, Gazze'deki saldırılar nedeniyle İsrail'e yönelik diplomatik tepkinin sembollerinden biri haline geldi.

7 EKİM 2025'TE ATEŞKES

7 Ekim 2025'in ardından Gazze savaşında yeni bir döneme girildi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın planı temelinde İsrail ve Hamas, Ekim 2025'te ateşkesin ilk aşaması üzerinde anlaşmaya vardı.

Ateşkes 10 Ekim 2025'te yürürlüğe girdi.

Türkiye ve Katar'ın da arabuluculuk sürecine katkı verdiği anlaşma kapsamında esir ve tutuklu takasları gerçekleştirildi.

Ancak ateşkes Gazze'deki saldırıların tamamen sona ermesini sağlamadı.

ATEŞKES SONRASI DA KATLİAMLAR SÜRDÜ

2026'ya gelindiğinde Gazze'deki tablo hâlâ ağırdı.

Reuters'ın 6 Ekim 2026 tarihli haberine göre ateşkesin başlamasından bu yana 1.400'den fazla Filistinli hayatını kaybetti.

İsrail işgal güçleri Gazze'nin yaklaşık üçte ikisini kontrol altında tutmaya devam ederken, saldırılar ve hava bombardımanları sürdü.

İnsani yardım girişinde artış yaşansa da Gazze'deki ihtiyaçların karşılanmasından hâlâ uzak bir tablo bulunuyor.

BM verilerine göre milyonlarca Filistinli ağır insani koşullar altında yaşamaya devam ediyor.

Yeniden inşa süreci ise yıkımın boyutu nedeniyle son derece uzun ve maliyetli bir süreç olarak değerlendiriliyor.

ÜÇ YILIN ARDINDAN GAZZE

7 Ekim 2023'te başlayan süreç, üç yıl içinde Gazze'nin demografisini, şehirlerini ve altyapısını kökten değiştirdi.

74 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti.

175 binden fazla kişi yaralandı.

On binlerce yapı tamamen yıkıldı.

Yüz binlerce konut hasar gördü.

61 milyon tondan fazla enkaz oluştu.

Milyonlarca Filistinli yerinden edildi.

Hastaneler, okullar, ibadethaneler, yollar, su ve kanalizasyon altyapısı ağır hasar aldı.

Gazze'deki yıkımın boyutu, yalnızca savaşın değil, savaş sonrasındaki yeniden inşa sürecinin de yıllar boyunca bölgenin gündeminde kalacağını gösteriyor.

Birleşmiş Milletler bünyesindeki soruşturma komisyonunun 2025'te vardığı soykırım sonucu ve 2026'da yayımlanan değerlendirmeler, Gazze'de yaşananların uluslararası hukuk açısından da ağır sonuçlar doğurduğunu ortaya koydu.

Bugün, 7 Ekim 2026'da, saldırıların başlamasının üzerinden tam üç yıl geçti.

Gazze'de ise ateşkes ilan edilmiş olmasına rağmen yıkımın izleri, kayıplar, yerinden edilme ve insani kriz devam ediyor.

Üç yılın ardından geride kalan tablo, binlerce ailenin kaybı, milyonlarca insanın yerinden edilmesi ve enkaz altında kalan bir Gazze oldu.