Asgari ücrette yeni model gündemde: Şehre ve sektöre göre maaş dönemi mi başlıyor?

Hükümet, asgari ücret sistemine ilişkin alternatif modeller üzerinde yürüttüğü çalışmalarda sektörel ve bölgesel ücret uygulamasını değerlendiriyor. Çalışmada farklı sektörlerin maliyet yapıları ile şehirler arasındaki ekonomik farklılıklar dikkate alınırken, çalışanların alım gücü ile işletmelerin rekabet gücü arasında sürdürülebilir bir denge kurulması hedefleniyor.

Henüz kesinleşmiş bir düzenleme bulunmazken, ekonomi yönetimi ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda nihai kararın verilmesi bekleniyor.

HÜKÜMET HANGİ MODELİ DEĞERLENDİRİYOR?

Edinilen bilgilere göre çalışma kapsamında sektörel ve bölgesel asgari ücret modeli masaya yatırıldı.

• Bu modelde;
• Sektörlerin maliyet yapıları
• Bölgelerin yaşam maliyetleri
• İstihdam yapısı
• İş gücü piyasasının ihtiyaçları

gibi kriterlerin dikkate alınması öngörülüyor.

AMAÇ ÜRETİM VE İSTİHDAM DENGESİNİ KORUMAK

Hazırlanan model ile;

1. çalışanların alım gücünün korunması,
2. istihdamın artırılması,
3. işletmelerin rekabet gücünün desteklenmesi,
4. üretimin sürdürülebilir hale getirilmesi

hedefleniyor.

Özellikle iş gücü maliyetinin yüksek olduğu sektörler ile yaşam maliyetlerinin farklılık gösterdiği bölgeler için alternatif uygulama senaryoları üzerinde çalışılıyor.

SOSYAL TARAFLARIN GÖRÜŞÜ ALINACAK

Çalışmanın olgunlaşması halinde düzenleme öncesinde işçi ve işveren temsilcilerinin görüşlerinin alınması planlanıyor.

Yetkililer, oluşturulacak sistemde çalışanların hak kaybına uğramayacağı, işverenlerin ise sürdürülebilir üretim yapabileceği dengeli bir model oluşturulmasının hedeflendiğini ifade ediyor.

DÜNYADAKİ ÖRNEKLER İNCELENİYOR

Hazırlık sürecinde çok sayıda ülkedeki ücret uygulamaları da analiz edildi.

AVRUPA'DAKİ UYGULAMALAR

Almanya: Ulusal asgari ücret uygulanırken bazı sektörlerde toplu iş sözleşmeleriyle daha yüksek ücretler belirleniyor.

İtalya: Ulusal asgari ücret bulunmuyor. Ücretler sektör bazlı toplu iş sözleşmeleriyle belirleniyor.

Avusturya: Ücretler büyük ölçüde sektörlere göre toplu sözleşmelerle düzenleniyor.

Belçika: Ulusal taban ücretin yanında sektörlere göre daha yüksek ücret uygulamaları bulunuyor.

BAZI ÜLKELERDE BÖLGESEL ÜCRET UYGULANIYOR

ABD: Federal asgari ücretin yanında eyaletler ve bazı şehirler daha yüksek ücret belirleyebiliyor.

Meksika: Ülke ücret bölgelerine ayrılıyor ve sınır bölgelerinde daha yüksek asgari ücret uygulanıyor.

Kanada: Asgari ücret eyaletlere göre belirleniyor.

Japonya: Asgari ücret 47 idari birim için ayrı hesaplanıyor.

Çin: Eyaletler ve büyük şehirler kendi ekonomik şartlarına göre ücret belirliyor.

Hindistan: Eyaletler ve bazı sektörler için farklı asgari ücret uygulamaları bulunuyor.

SEKTÖREL VE BÖLGESEL ASGARİ ÜCRET MODELİ HAKKINDA MERAK EDİLENLER

SEKTÖREL VE BÖLGESEL ASGARİ ÜCRET NEDİR?

Sabah'ın haberine göre; Aynı ülke içinde sektörlere veya bölgelere göre farklı asgari ücret uygulanmasını öngören ücret sistemidir.

Türkiye'de karar kesinleşti mi?

Hayır. Yürütülen çalışma hazırlık aşamasında bulunuyor. Henüz kesinleşmiş herhangi bir karar açıklanmadı.

Model hangi kurumlar tarafından değerlendiriliyor?

Ekonomi yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların değerlendirmelerinin ardından nihai kararın verilmesi bekleniyor.

Dünyada bu sistemi uygulayan ülkeler var mı?

Evet. Almanya, Belçika, ABD, Kanada, Japonya ve Çin başta olmak üzere birçok ülkede sektörel veya bölgesel ücret uygulamalarının farklı örnekleri bulunuyor.

SÜREÇ NASIL İLERLEYECEK?

Çalışmaların tamamlanmasının ardından ekonomi yönetimi ve ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda nihai karar şekillenecek. Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde uygulamanın kapsamı, geçiş süreci ve denetim mekanizmaları ayrıca belirlenecek.