Piyasalarda Hürmüz fırtınası: Petrol çakıldı altın uçuşa geçti: Stratejik senaryolar ne? Uzman isim A Haber'de değerlendirdi

Dünya ekonomisinin can damarı olan Hürmüz Boğazı'nın yeniden ticari gemilere açılmasıyla birlikte piyasalarda deprem etkisi yaratan gelişmeler yaşanıyor. Lübnan'daki ateşkes süreciyle eş zamanlı olarak gelen bu kritik hamle, petrol fiyatlarında son dönemin en büyük düşüşünü tetiklerken, küresel ve yerel piyasalarda risk iştahı zirve yaptı. A Haber ekranlarına konuk olan Enerji Uzmanı Altuğ Karataş ile Ekonomist Üzeyir Doğan bu tarihi süreci ve enerji koridorundaki yeni dengeleri en ince ayrıntısına kadar analiz etti.

BARIŞ GÖRÜŞMELERİ MEYVESİNİ VERDİ: TÜRKİYE'NİN ROLÜ KRİTİK
Hürmüz Boğazı'ndaki düğümün çözülmeye başlamasıyla küresel piyasalarda tansiyonun düştüğünü belirten Enerji Uzmanı Altuğ Karataş, "Anlaşıldığı üzere bu açıklamayla barış görüşmeleri olumlu gidiyor. Araya giren diğer ülkelerin de katkılarıyla, burada Türkiye'nin de adını mutlaka anmamız lazım, sürecin daha da hızlandığı anlaşılıyor" ifadelerini kullandı. Boğazdaki kilitlenmenin dünya için ciddi bir risk oluşturduğunu hatırlatan Karataş, "Dünya için çok ciddi bir tansiyon oluşturmuş durumdaydı Hürmüz Boğazı'ndaki devam eden bu kilitlenme durumu. Enerji yoksulluğu oluşturmaya başladığını görmüştük" sözleriyle krizin boyutuna dikkat çekti.

PETROL FİYATLARINDA SERT DÜŞÜŞ: 65 DOLAR SEVİYESİ GÜNDEMDE
Boğazın açılmasıyla birlikte Brent petrol fiyatlarında yaşanan düşüşün devam edeceğini öngören Karataş, "120 dolarlara kadar çıkan Brent petrol fiyatının olumlu açıklamalarla 100 doların altında gördüğünü, 89-90 dolarlar civarına indiğini görüyoruz. Fiziki durum bu şekilde devam ettiği takdirde önümüzdeki günlerde daha da aşağıya doğru hareketleneceğini, belki de 65-68 dolarlık savaş öncesindeki seviyelere inme potansiyelinin olduğunu söyleyebiliriz" açıklamasında bulundu. Karataş, fiyatların kalıcı olarak düşmesi için günlük 100-105 milyon varillik petrolün yeniden sisteme akması gerektiğini belirtti.

(Foto: AA)

TESİSLERDEKİ HASAR VE LNG PİYASASINDAKİ BELİRSİZLİK
Körfez bölgesindeki enerji tesislerinde yaşanan hasarın boyutunun henüz tam olarak bilinmediğini ifade eden Altuğ Karataş, "Körfez bölgesindeki enerji tesislerinde ve rafinerilerdeki hasarın ne olduğu üçüncü taraf gözlerle kontrol edilmiş değil. Katar hükümetinden alınan bilgiye göre dünya LNG'sinin yaklaşık yüzde 17'sini temin eden Ras Laffan'daki hasarın aslında daha yüksek olduğu belirtiliyor" dedi. Doğalgaz fiyatlarındaki düşüşün petroldeki kadar hızlı olamayabileceğini vurgulayan uzman, "Ras Laffan'daki durumdan dolayı doğalgazdaki, LNG'deki fiyat düşüşünün petrol kadar hızlı olamayacağını söyleyebilirim" değerlendirmesini yaptı.

TRUMP'IN 'İRAN BOĞAZI' ÇIKIŞI VE KÜRESEL DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı için "İran Boğazı" ifadesini kullanmasını manidar bulan Karataş, bölgedeki diplomasi trafiğinin çok geniş bir tabana yayıldığını belirterek, "Mısır'ın da içinde olduğu, Suudi Arabistan'ın da içinde olduğu, hatta Avrupa Birliği ülkeleri ve Uzak Doğu ülkelerinin de içinde olduğu bir dünya kamuoyu baskısının oluştuğunu görüyorum. Türkiye'nin de burada çok ciddi görüşmeler yaptığı ve diplomatik olarak bazı zorlamaları o ülkelere gerçekleştirdiği kanaatindeyim" şeklinde konuştu.

NORMALLEŞME İÇİN BİR AYLIK KRİTİK SÜREÇ
Piyasaların tamamen dengeye oturması için belirli bir zamana ihtiyaç olduğunu kaydeden Altuğ Karataş, "Gemilerin tamamını bir anda dışarıya çıkartamazsınız. Fiziki anlamda oradaki gemilerin dışarıya çıkması, dışarıdakilerin içeriye girip tekrar normal bir gemi transport düzeninin içine girmesi bile bir zaman alacaktır. Bunun yansımasının hem enerji fiyatlarına hem piyasaya olumlu biçimde yansımasının bir ayı ve biraz daha üzerini bulabileceğini düşünüyorum" sözleriyle normalleşme takvimine işaret etti.

(Foto: ahaber.com.tr ekran görüntüsü)

RAKAMLAR SON BİR AYIN EN DÜŞÜĞÜNDE
Hürmüz Boğazı'nın açılmasıyla birlikte piyasaların ilk ve en sert tepkisi petrol cephesinde görüldü. Brent petrol fiyatlarındaki dramatik düşüşü değerlendiren Ekonomist Üzeyir Doğan, "Habere en çok reaksiyon veren yer doğal olarak petrol oldu çünkü Hürmüz Boğazı'nın ana ürünü petrol ticaretiydi. Bu ticaretin rahatlamasına yönelik beklentiler petrol fiyatlarında %11 civarında, hatta %11'in biraz üzerinde bir düşüşü beraberinde getirdi. Şu an Haziran vadeli Brent petrol kontratlarında 88.20 - 88.35 dolar seviyelerindeyiz ki bu rakam aslında son bir aylık dönemde gördüğümüz en düşük seviyeyi işaret ediyor" sözleriyle piyasadaki sıcak gelişmeyi aktardı.

FAİZ ENDİŞESİ YERİNİ İZLEMEYE BIRAKTI
Enerji maliyetlerindeki bu keskin geri çekilme, enflasyonla mücadele eden merkez bankalarının elini güçlendirdi. Özellikle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) önümüzdeki hafta gerçekleştireceği toplantıya dikkat çeken Üzeyir Doğan, "Tansiyonun yatışması burada çok önemli bir unsur oldu. Dünya tabiri caizse petrol fiyatlarından dolayı ölümü gördüğü için şu an sıtmaya seviniyor, bu da piyasaları rahatlatan bir unsur oldu. Merkez bankaları da bir miktar rahat nefes alacak. Özellikle bizim Merkez Bankası tarafına baktığımızda, ayın 22'sinde, gelecek hafta Çarşamba günü Para Politikası Kurulu toplantısı var. 'Acaba faiz artacak mı?' endişeleri ve 'politikayı değiştirmek gerekiyor mu?' tartışmaları bu sakinleşme ile birlikte yerini sürecin izlenmesine bırakacaktır" ifadelerini kullandı.

(Foto: ahaber.com.tr ekran görüntüsü)

BORSADA TARİHİ ZİRVELER: BIST 100 VE BIST 30 REKORA KOŞUYOR
Haftanın son işlem gününde gelen müjdeli haber, Borsa İstanbul'da alım iştahını adeta patlattı. Piyasalardaki iyimserliği teknik detaylarla açıklayan Üzeyir Doğan, "Bugün bu haberin günün sonuna doğru gelmiş olması alım iştahını artırdı ve tarihi zirveleri test ettik. BIST 100 endeksinde tarihi zirveyi geçmemize sadece 2 puan kaldı. BIST 30 endeksinde zaten tarihi zirvelerin üzerindeydik ve oradaki marj %5'i geçti. Ana şirketler tarafında pozitif seyir devam ediyor. Eğer hafta sonu ekstra bir olumsuzluk yaşanmazsa, Pazartesi günü piyasanın çok güçlü başlama ihtimali söz konusu. Özellikle bankacılık tarafındaki alımların son dakikalarda ivmelendiğini gördük" şeklinde konuştu.

TÜRKİYE'NİN RİSK PRİMİ (CDS) GERİLİYOR: 230 RAKAMI YENİDEN GÖRÜLDÜ
Ekonomideki olumlu hava sadece borsa ile sınırlı kalmadı, Türkiye'nin uluslararası piyasalardaki güven göstergesi olan CDS rakamlarında da ciddi bir iyileşme kaydedildi. Üzeyir Doğan, "Türkiye'nin CDS'i düşmeye devam ediyor ve makul seviyeler olan 230 rakamlarına tekrar geldi. Bu durum Türkiye ölçeğinde beklentileri iyileştirecektir. Kısa vadede risk iştahı tekrar açılmış durumda. Borsanın yanı sıra tahvillere de alımların geldiğini ve faizlerde bir düşüş yaşandığını görüyoruz. Trump yeni bir dengesizlik yapana kadar piyasalarda bu iyimserlik fiyatlanmaya devam edecektir" sözleriyle piyasadaki güven ortamına vurgu yaptı.

TRUMP-İRAN DENGESİ: 20 MİLYAR DOLARLIK BLOKE VARLIKLAR ÇÖZÜLÜYOR MU?
Diplomatik sahada yaşanan hareketlilik ve Donald Trump'ın açıklamaları, İran ile ABD arasındaki ilişkilerde yeni bir safhaya geçildiğinin sinyallerini verdi. Süreci değerlendiren Üzeyir Doğan, "Trump'ın Hürmüz Boğazı yerine 'İran Boğazı' ifadesini kullanması ve zenginleştirilmiş uranyumun teslimi noktasında ABD tarafından bloke edilen 20 milyar dolarlık varlığın serbest bırakılması beklentisi çok kritik. Bu dondurulmuş varlıkların çözülmesi, yaptırımların bir noktada hafifletilmesi ya da kaldırılması işareti olarak görülecektir. Eğer İran'a yönelik birincil ve ikincil yaptırımlar kaldırılacak olursa petrol fiyatlarını çok daha aşağıda, belki savaş öncesi seviyelerde görebiliriz" açıklamasında bulundu.

STRATEJİK SENARYO: PETROL 60 DOLARIN ALTINA İNER Mİ?
Enerji piyasalarındaki uzun vadeli beklentileri de paylaşan Üzeyir Doğan, olası bir Rusya-Ukrayna anlaşmasının dengeleri tamamen değiştirebileceğini belirterek, "Trump, Kasım seçimleri öncesinde Ukrayna-Rusya savaşını da bir anlaşmayla bitirme yoluna gidebilir. Böyle bir senaryo çift taraflı etki yapar. Hürmüz ve Rusya kaynaklı arz açıklarının kapanmasıyla petrol fiyatlarında 60 doların bile altını görebiliriz. Ancak şu aşamada sadece bölgedeki arz kesintilerinin giderilmesi bile 70-80 dolar aralığını getirecektir ki bu rakamlar küresel ekonomiyi ve Türkiye ekonomisini ciddi şekilde rahatlatacaktır" ifadelerini kullandı.

ALTIN VE GÜMÜŞTE SPEKÜLASYON UYARISI: "EMTİA PİYASASI KUMARA DÖNDÜ!"
Altın ve gümüş yatırımcılarını bekleyen tehlikelere karşı sert uyarılarda bulunan Üzeyir Doğan, emtia piyasasındaki aşırı oynaklığa dikkat çekti. Doğan, "Altın cephesinde büyük bir hayal kırıklığı yaşandı. 2000 dolardan 5600 dolara kadar çıkan spekülatif bir hareket gördük ama şu an bu pozisyonların çözüldüğünü görüyoruz. Altını şu an yükselten ya da düşüren tek şey doların seviyesidir. Yatırımcılara Aralık ayından beri şunu söylüyorum: Emtia piyasası tamamen kumara döndü! Tahmin edebilmek, öngörüde bulunabilmek mümkün değil. Hele ki kaldıraçlı işlem yapanlar için burası kumar oynamaktan farksız. Öngörülebilir olmanın çok ötesinde olduğu için emtia piyasalarından uzak durmakta fayda var" sözleriyle konuşmasını noktaladı.

ALTIN İKİ GÜNÜN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE
hürmüz açıklaması sonrası ons altın 4 bin 889 dolar ile gün içindeki en yüksek seviyesini gördü. Ons altın saat 17:30 sularında yüzde 1,81 primle 4 bin 875 dolar seviyelerinden işlem görmeye devam ediyor.

Gram altın ise haber sonrası 7 bin 50 lira ile 2 günün en yüksek seviyelerini gördü. Gram altın 17:30 sularında yüzde 2,09 primle 7 bin 37 lira seviyesinden işlem görmeye devam ediyor.

10 yıllık Amerikan tahvil faizi yüzde 4,225'e kadar gerileyerek 1 ayın en düşük seviyelerini gördü.

Ons gümüş ise yüzde 5,37 artışla 17 Mart'tan bu yana ilk kez 82 doları aştı.