Hürmüz krizi! ABD'den İran'a saldırı hazırlığı iddiası: Hazırlık yapılıyor

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Pazar günü yaptığı açıklamada Tahran ile Washington arasında müzakerelerde ilerleme sağlansa da büyük anlaşmazlıkların devam ettiğini söyledi.

"NİHAİ BİR ANLAŞMADAN UZAĞIZ"

Kalibaf, devlet televizyonunda yayımlanan açıklamasında ABD ile bazı konularda uzlaşı sağlandığını ancak temel başlıklarda hala çözülmemiş ciddi sorunlar bulunduğunu belirterek "Bazı konularda sonuçlara ulaştık, ancak diğerlerinde hâlâ büyük boşluklar var ve nihai bir anlaşmadan uzağız" dedi.

Kalibaf, İran’ın yaklaşımının karşılıklı ve aşamalı yükümlülükler üzerine kurulu olduğunu vurgularken "Biz yükümlülüklerimizi yerine getirip karşı tarafın hiçbir şey yapmaması kabul edilemez" ifadelerini kullandı.

İran’ın ABD ile nükleer program ve Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmazlıkları olduğunu söyleyen Kalibaf, buna rağmen ülkesinin kalıcı barışa ulaşma konusunda kararlı olduğunu belirtti.

“KALICI BİR BARIŞ İÇİN İYİ NİYETİMİZ VAR"

Kalibaf ayrıca ABD-İsrail savaşının hedeflerine ulaşamadığını savunarak "Trump rejim değişikliği ve saldırı kabiliyetlerimizi yok etme hedeflerine ulaşamadı. İran Venezuela değildir" dedi.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında hayatını kaybedenlere ilişkin bilanço yükseliyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın yardımcısı ve İran Şehitler ve Gaziler Vakfı Başkanı Ahmed Musevi, savaşın başlangıcından bu yana yaşanan can kaybının 3 bin 468’e yükseldiğini bildirdi.

34 BİN KİŞİ YARALANDI

Öte yandan İran Sağlık Bakanı Muhammed Rıza Zaferkendi ise, saldırılarda yaklaşık 34 bin kişinin yaralandığını açıkladı. Sağlık altyapısına yönelik saldırılara da dikkat çeken Zaferkendi, 10’dan fazla sağlık merkezi ile 51 hastane ve tedavi merkezinin zarar gördüğünü belirtti. Sağlık hizmetlerinde aksama yaşanmaması için çalışmaların sürdüğünü ifade eden Zaferkendi, "Hükümetin önceliklerinden biri sağlık alanında herhangi bir eksiklik yaşanmamasıdır. Yaşanan hasarlara rağmen ilaç hammaddesinin temini farklı yollarla devam ediyor. İlaç ve ekipman tedarik zincirinde herhangi bir aksaklığa izin vermeyeceğiz" dedi. 

 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçemediği durumda başkalarının da geçemeyeceğini söyledi.

İran devlet televizyonuna göre Kalibaf, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere ilişkin konuştu.

Kalibaf, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran'a karşı ablukayı devam ettirdiğini hatırlatarak, "Bugün Boğaz'da (Hürmüz) trafik varsa bunun nedeni boğazın bizim kontrolümüzde olmasıdır." dedi.

ABD'nin son günlerde ilan ettiği ablukayı "düşüncesizce" bir karar olarak nitelendiren Kalibaf, "Biz Hürmüz Boğazı'ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur." ifadesini kullandı.

Kalibaf, "Amerika ablukayı kaldırmazsa Hürmüz Boğazı'ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacak." diye konuştu.

Pakistan'da ABD ile yürütülen görüşmelerde Hürmüz Boğazı konusunda yaşadıkları bir konuşmayı da anlatan Kalibaf, "İslamabad'daki ABD heyetine dedim ki, 'Mayın gemileriniz bulunduğu yerden biraz daha ilerlerse kesinlikle ateş edeceğiz.' Geri dönme emrini vermek için 15 dakika istediler ve (emir) verdiler." ifadelerini kullandı.

ABD ve İran hattında Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapatılmasının ardından tansiyon yükselirken tarafların Pazartesi günü müzakere nedeniyle görüşeceği iddia edildi. 22 Nisan'da 2 haftalık ateşkesin süresi dolarken, İslamabad'taki gelişmeleri A Haber Pakistan muhabiri Fakhur Rahman aktardı. 

İSLAMABAD'DA SEFERBERLİK: BİNLERCE PERSONEL GÖREVDE

Barış görüşmelerinin yeni turu öncesinde başkentte olağanüstü önlemler alındığını belirten A Haber Pakistan Muhabiri Fakhur Rahman, "Pakistan başkenti İslamabad’da barış görüşmelerinin yeni bir turu için hazırlıklar devam ediyor. Başkent İslamabad ve Ravalpindi'de yoğun güvenlik önlemleri alınmaya başlandı; binlerce güvenlik personeli göreve çağrıldı" ifadelerini kullandı.

Rahman, hazırlıkların ciddiyetini vurgulayarak, "Önümüzdeki günler içerisinde İslamabad’da resmen birkaç günlük tatil ilan edilmesi bekleniyor" sözleriyle bölgedeki sıcak atmosferi aktardı.

DÜNYA MEDYASI İÇİN DEV ÜS: MEDYA MERKEZİ YENİDEN KURULDU

Uluslararası ilginin doruk noktasına ulaştığı zirve için teknik altyapının tamamlandığını dile getiren Fakhur Rahman, "Uluslararası medya ve yerel medya için daha önce kurulmuş olan Medya Center şimdi yeniden döşendi; ilgili makamlara hazırlıklarınızı yapın ve hazır bekleyin talimatı verildi" şeklinde konuştu.

Rahman, sürecin gidişatına dair Pakistan güvenlik kaynaklarından edindiği bilgileri paylaşarak, "Barış süreci olumlu yönde devam ediyor; son bir anlaşmanın yakında olması ümit ediliyor, iki taraf da sorunun çözülmesi yönünde azimli" sözleriyle diplomasideki atmosfere dikkat çekti.

YEREL MEDYADA PAZARTESİ VE SALI GÜNÜNE DİKKAT ÇEKİLDİ

Sürecin askeri ve diplomatik ayağındaki kritik temasları değerlendiren Fakhur Rahman, "Pakistan Genelkurmay Başkanı, İran’a üç günlük bir ziyaret gerçekleştirdi ve İran’a ABD tarafı üzerinden birkaç yeni teklif iletildi" dedi. Rahman, görüşmelerin takvimi hakkında ise "Yerel medyada Pazartesi ve Salı günü İran ve ABD heyetlerinin İslamabad’da olması ihtimali bildirildi. Teknik düzeyde makamların gelmesi bekleniyor; eğer olumlu bir noktaya ulaşılırsa süreç devam edecek" ifadelerini kullandı.

MASADAKİ EN SICAK BAŞLIK: URANYUM TAKASI VE NÜKLEER GÜVENLİK

Görüşmelerin en stratejik ve teknik detayını paylaşan Orta Doğu Uzmanı Mete Sohtaoğlu, İran'daki bombardımanlar sonrası oluşan çevre felaketi riskine değinerek, "İran’da bombardımanlar sonrası toz haline gelen uranyum parçacıkları var. Pakistan’dan edindiğim bilgiye göre, toprağa dağılmış olan bu yüzde 60 oranındaki uranyumun Pakistanlı denetçiler ve Uluslararası Atom Enerjisi ekipleriyle birlikte çıkartılması ve tarafsız ülke konumundaki Pakistan’a teslim edilmesi konusunda bir bilgi var; İran da buna sıcak bakıyor" şeklinde konuştu.

Fakhur Rahman ise bu bilgiyi doğrulayarak, "Pakistan, İran’ın barışçıl nükleer ihtiyacını karşılamak için yardımcı olabilir; bu yöndeki teklif masaya geldi" sözleriyle tarihi nükleer iş birliği planını aktardı.

ÇİN GİZLİ GARANTÖR OLARAK SAHNEDE: HÜRMÜZ BOĞAZI TAKİPTE

Zirvenin perde arkasındaki Çin olduğunu belirten Mete Sohtaoğlu, "Çin'in burada teknik ve gözetmen sıfatıyla, hem İran hem de ABD'nin rızasıyla Hürmüz Boğazı'nın denetlenmesi konusunda garantörlerden biri olarak masada ismi geçiyor" dedi.

Fakhur Rahman ise Çin'in diplomatik ağırlığını koyduğunu ifade ederek, "Ateşkesin sağlanmasında perde arkasında Çin büyük bir rol oynadı. İran aslında ateşkese razı değildi ancak Pakistan Dışişleri Bakanı Çin ile irtibata geçtikten sonra Çin, İran üzerindeki nüfuzunu kullandı ve İran kapsamlı bir ateşkese razı oldu" ifadelerini kullandı.

"VANCE, WİTKOFF VE KUSHNER'İN İSLAMABAD'A GELMESİ SÖZ KONUSU"

Görüşmelerin seviyesi hakkında çarpıcı bilgiler veren Fakhur Rahman, "Anlaşma olursa bu İslamabad'da imzalanacak. Hafta sonu büyük liderleri burada görebiliriz" dedi.  Rahman, "JD Vance, Witkoff ve Jared Kushner gibi isimlerin gelmesi söz konusu; hatta ABD Dışişleri Bakanı da burada olabilir." dedi. 

İRAN'IN 10 MADDELİK ŞARTI VE SAVAŞ GARANTİSİ

İran'ın masadaki tavrına ilişkin son detayları paylaşan Fakhur Rahman, "İran masaya 10 maddeyle oturdu. Hem kapsamlı ateşkes istiyor hem de kendisine yönelik bir daha savaş açılmayacağı garantisini bekliyor" dedi. Rahman, görüşmelerin seyrini "İran Dışişleri Bakanı bir açıklamasında milimetre kaldığını söylemişti. Hürmüz Boğazı'nın tekrar kapatılması süreci sekteye uğrattı ama İslamabad’da büyük bir barış anlaşması için umutlar kesilmedi" sözleriyle noktaladı. 

ABD Başkanı Donald Trump'ın, Hürmüz Boğazı'nın yeniden kapatılması ve İran ile devam eden müzakereleri değerlendirmek üzere Beyaz Saray'da toplantı düzenlediği belirtildi.

Axios haber sitesine bilgi veren ABD'li iki yetkili, Trump'ın sabah kurmaylarıyla bir araya gelerek İran ile ilgili gelişmeleri görüştüğünü belirtti.

İki yetkili, Durum Odası'ndaki görüşmede Trump'ın, Başkan Yardımcısı JD Vance, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Hazine Bakanı Scott Bessent ile birlikte İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapatması ve devam eden müzakereleri değerlendirdiğini ifade etti.

Yetkililer, toplantıda Trump'ın Özel Kalemi Susie Wiles, Trump'ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) Direktörü John Ratcliffe ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine'in de hazır bulunduğunu kaydetti.

Öte yandan, Beyaz Saray'dan toplantı hakkında açıklama yapılmadı.
 

ABD-İran görüşmelerindeki belirsizlik sürerken hem Orta Doğu'ya gönderilen hem de buradan ayrılan ABD'ye ait savaş uçağı sayısında ciddi artış yaşandı.

AA muhabirinin açık kaynak istihbaratı (OSINT) ve veri analizi yapan bazı sosyal medya hesaplarından derlediği bilgilere göre, ABD-İran görüşmelerindeki belirsizlik devam ederken bölgedeki ABD savaş uçağı hareketliliğinde artış gözlendi.

Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturuyor.

Orta Doğu'ya doğru hareket eden nakliye uçağı sayısının en az 8, bölgeden ayrılan uçak sayısının ise en az 6 olduğu gözlemlendi.

Birçok Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçağı ve stratejik nakliye uçağı "Boeing KC-46A Pegasus"un da Avrupa ve Orta Doğu hava sahalarında bulunduğu saptandı.

Ayrıca, ABD'den ayrılan ve istikameti henüz belirlenemeyen nakliye uçakları olduğu da gözlemlendi.

Sosyal medyada OSINT analizi yapan kullanıcıların birçoğu, bu hareketliliğin ABD'nin "İran'a saldırılara yeniden başlayacağına" işaret ettiğini öne sürdü.

Öte yandan, İngiltere ve ABD'nin Hint Okyanusu'nda bulunan ortak üssü Diego Garcia'nın uydu görüntüleri üzerinden OSINT analizi yapan bir başka kullanıcı, üsteki askeri varlığın "ABD'nin yeniden bir saldırı düzenine geçtiğini gösterdiğini" iddia etti.

"OPERASYONDAN SAATLER ÖNCE VEYA 1 GÜN ÖNCESİNDE ORTAYA ÇIKIYOR"

ABD'nin "müzakereleri yine bir kamuflaj olarak kullanarak İran'a yönelik bir sonraki saldırıya hazırlanıyor" yorumunu yapan kullanıcı, uydu görüntülerinin "dört avcı-bombardıman uçağı, dört ikmal uçağı, üç ağır nakliye uçağı ve bir deniz devriye uçağı" içerdiğini ve bu düzenin "genellikle ilk operasyon dalgasından birkaç saat veya gün önce ortaya çıktığını" belirtti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ne ilişkin açıklamalarının hiçbir geçerliliği olmadığını belirterek. "Hürmüz Boğazı, bugünden itibaren akşam saatlerinden başlayarak abluka kaldırılıncaya kadar kapatılacaktır" açıklamasını yaptı.

İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) Deniz Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nım son durumuna ilişkin yazılı açıklama yayımladı. İran'ın daha önce "Lark Koridoru" üzerinden sivil gemilerin geçişine izin verdiği hatırlatılan açıklamada, bu kapsamda bazı gemilerin DMO Deniz Kuvvetleri'nin koordinasyonunda Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaptığı aktarıldı.

"HÜRMÜZ BOĞAZI ABLUKA KALDIRILINCAYA KADAR KAPATILACAK"

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda uyguladığı ablukaya değinilen açıklamada, "Ateşkes şartlarına ilişkin taahhütlerin ihlal edilmesinin ardından ABD, İran'a ait gemi ve limanlara yönelik deniz ablukasını kaldırmadı. Bu nedenle Hürmüz Boğazı, bugünden itibaren akşam saatlerinden başlayarak abluka kaldırılıncaya kadar kapatılacaktır" ifadeleri kullanıldı.

"YAKLAŞAN GEMİLER HEDEF ALINACAK"

Açıklamada, Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki tüm gemilere uyarıda bulunularak, "Hiçbir gemi bulunduğu demirleme noktasından hareket etmemeli, Hürmüz Boğazı'na yaklaşılması düşmanla iş birliği olarak değerlendirilecek ve ihlalde bulunan gemiler hedef alınacaktır" denildi.

"ABD'NİN TERÖRİST BAŞKANININ AÇIKLAMALARININ HİÇBİR GEÇERLİLİĞİ YOKTUR"

Açıklamada ayrıca gemi sahiplerine ve mürettebatlara yalnızca DMO Deniz Kuvvetleri'nin resmi duyurularının takip edilmesi çağrısında bulunuldu. ABD Başkanı Donald Trump'ın bölgedeki seyrüsefer güvenliğine ve deniz taşımacılığına yönelik ifadelerinin sert bir şekilde eleştirildiği açıklamada, "ABD'nin terörist başkanının Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'ne ilişkin açıklamalarının hiçbir geçerliliği yoktur" denildi.

A Haber Tahran Muhabiri Ekber Karabağ, İran yönetimindeki görüş ayrılıklarını, "Görevden alınan bir kişi henüz olmadı ancak ülke yetkililerinin bazılarının aynı görüşte olmadığını açıkça söyleyebilirim," sözleriyle aktardı. Karabağ, "Özellikle bu masada İran'ın nasıl bir tavır takınacağı, neler verip neler alacağı ile ilgili çok ciddi bir tartışma söz konusu," ifadelerini kullanarak Tahran koridorlarındaki diplomatik savaşa dikkat çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA GERİ ADIM VE FİYAT ŞOKU
Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik yapılan açıklamanın yarattığı kaosu anlatan Karabağ, "İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçı dün Hürmüz'ün açıldığını ilan etti ancak kendisine yönelik inanılmaz bir eleştiri yağdı," dedi.

Karabağ, bu hamlenin küresel piyasalardaki etkisini, "Tam piyasalar açıkken ve petrol fiyatları yüksekken yapılan bu açıklama, fiyatları bir anda 10 dolar birden düşürdü," sözleriyle vurguladı. Devlet televizyonundaki yorumcuların ve yerel yöneticilerin Bakan Irakçı’yı ağır ifadelerle hedef aldığını belirten Karabağ, "İran’daki muhafazakar ve radikal kesimler Hürmüz’ün açılmasına şiddetle karşı çıktı ve sonunda geri adım atıldı. Hürmüz’ün ancak ABD kuşatmayı kaldırırsa açılabileceği ilan edildi," şeklinde konuştu.
SOKAKTAKİ RADİKALLER VE 'SÜREKLİ SAVAŞ' ARZUSU
İran’daki bazı kesimlerin sadece diplomasiye değil, barışın kendisine de karşı olduğunu ifade eden Karabağ, "İran'da sadece yetkililer değil, sokaktaki bazı radikal görüşlü insanlar da hem ateşkese hem de müzakere sürecine karşı çıkıyor," dedi.

Karabağ, bu kitlelerin bakış açısını, "İran’ın 40 gündür beklentilerin ötesinde gösterdiği direnç nedeniyle 'bu savaşa devam etmeliyiz' diyen bir kesim var," sözleriyle özetledi.
DÖVİZDEKİ GARİP SEYİR VE PETROL AMBARGOSU
Savaşın ekonomi üzerindeki ilginç etkilerine değinen Karabağ, "Savaş öncesi 170 tümen seviyesine çıkan 1 Amerikan doları, savaş sonrası şaşırtıcı bir şekilde düşüşe geçerek 150 tümen bandına geriledi," bilgisini paylaştı. Karabağ bu durumun perde arkasını, "Savaş süresince İran’a yönelik petrol ambargosu bir anlamda fiilen kalktı. İran hırıl hırıl petrol sattı ve parasını aldı, bu da ekonomiyi kontrol etmede etkili oldu," ifadeleriyle açıkladı.
PETROL KUYULARINDAKİ TEKNİK ÇIKMAZ
Üretimi durdurmanın maliyetine dikkat çeken Karabağ, "Bir petrol kuyusu çalışmadığında, onu tekrar faaliyete geçirmek için devasa bir maliyet ve zaman gerekiyor. Bu durum sadece İran için değil, bölgedeki diğer ülkeler için de geçerli," dedi. Karabağ, gemiler dolduktan sonra kuyuların kapatılmak zorunda kalınacağını ve bunun stratejik bir risk olduğunu belirtti.
DEVRİM MUHAFIZLARI’NDAN 'AHMAK' ÇIKIŞI
Telsizlerden yükselen o sert mesajı aktaran Karabağ, "Devrim Muhafızları’na ait bir kanalda herkesin duyacağı şekilde 'Boğaz kapandı, biz bazı ahmakların tweetlerine uyarak boğazı açıp kapatmıyoruz, Lider Hamaney’in talimatları geçerlidir' anonsu geçildi," dedi. Karabağ, bu hakaretin kime yönelik olduğu tartışmalarına ise "İranlı bir birim kendi yöneticisini bu şekilde aşağılamaz ancak aralarındaki ihtilafın telsiz konuşmalarına yansıması manidar," sözleriyle açıklık getirdi.
ABD LİMANLARDAN GEMİLERİ GERİ ÇEVİRDİ
ABD’nin bölgedeki baskısını artırdığını kaydeden Karabağ, "ABD’den gelen son açıklamada, bugüne kadar 23 geminin İran limanlarından geri gönderildiği ifade edildi," bilgisini paylaştı. Karabağ, İran'ın şartının net olduğunu belirterek, "İran, Lübnan meselesini bir şart olarak öne sürdü. Ancak ABD limanlardaki bu ablukayı sürdürüyor," şeklinde konuştu.
İSRAİL'İN BEYRUT KATLİAMI VE TAHRAN'IN SON DAKİKA KARARI
İsrail'in son dönemdeki en kanlı saldırılarından birini gerçekleştirdiğini belirten Karabağ, "İsrail, Lübnan’a ve Beyrut’a yönelik tarihin en ciddi saldırılarından birini başlattı. Çok sayıda insan katledildi," dedi. İran’ın bu duruma karşı askeri bir hamle planladığını ancak son anda durduğunu dile getiren Karabağ, "İran aslında İsrail'e yönelik büyük bir saldırı başlatacaktı fakat son anda İsrail'in saldırıları durdurması üzerine bu karardan vazgeçildi," sözleriyle sıcak hattaki tarihi tanıklığını tamamladı.

Dünyanın gözü kulağı Washington’dan gelecek haberlere kilitlenmişken, A Haber Washington Muhabiri İrfan Sapmaz, "Donald Trump şu an itibarıyla Beyaz Saray'da durum odasına, Situation Room'a yöneldi" bilgisini paylaştı.

Cumartesi sabahı Maryland bölgesindeki golf sahasında bulunan Trump’ın, kıyafetlerini dahi değiştirmeden acil koduyla Oval Ofis’e, oradan da Durum Odası’na geçmesi krizin boyutunu gözler önüne serdi. İrfan Sapmaz, "Trump, golf elbiseleriyle Beyaz Saray’a geliyor. Bu, durumun ciddiyetini gösteren en büyük kanıt" ifadelerini kullandı. 

"ŞİDDETLİ SALDIRILAR ONLARI BEKLİYOR"
İran ile nihai bir anlaşmaya doğru ilerlendiğini belirten ancak Tahran’a çok sert bir uyarı gönderen Donald Trump, "İran daha fazla oyun oynarsa şiddetli saldırılar onları bekliyor" şeklinde konuştu. Tahran yönetiminin 47 yıldır yaptığı gibi kurnazlık peşinde olduğunu vurgulayan Trump, "Daha önce kimse onlara kafa tutmamıştı, biz kafa tuttuk" sözleriyle Washington’ın kararlı duruşunu dünyaya ilan etti.
ZORLA REJİM DEĞİŞİKLİĞİ MESAJI
İran’ın askeri gücünü ve liderlik yapısını hedef alan Donald Trump, "Ne bir donanmaları var ne bir hava kuvvetleri ne de liderleri. Aslına bakarsanız bu bir rejim değişikliği durumu, buna zorla rejim değişikliği dersiniz" ifadeleriyle bölgedeki kartların yeniden karılacağının sinyalini verdi. İran’ın bölgedeki hamlelerine karşı geri adım atmayacaklarını belirten Trump, Tahran’ın köşeye sıkıştığını savundu.
BOĞAZLARDA ŞANTAJ DÖNEMİ BİTTİ
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki tehditkar tavrına da değinen Donald Trump, "Boğazı tekrar kapatmak istediler, yıllardır duyulmayan bir ifadeyi yapıp duruyorlar ancak bize şantaj yapamazlar" dedi. Enerji yolları üzerindeki hakimiyetin değiştiğine dikkat çeken Trump, "Gemilerin pek çoğu artık Texas’a ve Louisiana’ya gelmeye başladı, buna alıştılar" sözleriyle aktardı.
"İNSANLARIMIZI KATLETTİLER"
Sürecin oldukça sert bir zeminde ilerlediğini hatırlatan Donald Trump, "Sert bir duruş sergiliyoruz. Onlar çok sayıda insanı katlettiler, bizim insanlarımızdan da pek çoğunu öldürdüler" şeklinde konuşarak, yaşanan can kayıplarının diplomatik gerilimin ötesinde bir hesaplaşma olduğunu vurguladı.

ABD'nİN ORTA DOĞU POLİTİKALARINDA TARİHİ KIRILMA

Bölgedeki sıcak gelişmelerin yanı sıra ABD içindeki dengelere dair çarpıcı bir veriyi de paylaşan İrfan Sapmaz, "Pew tarafından yapılan kamuoyu yoklamalarına göre son 100 yılda İsrail’e olan destekler Amerika Birleşik Devletleri’nde eridi" bilgisini aktardı. Hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat kanatta yaşanan bu düşüşün, ABD’nin Orta Doğu politikalarındaki tarihi bir kırılmaya işaret ettiği belirtiliyor.

Orta Doğu’da yaşanan Hürmüz Bilmecesi’nin ardından bölgedeki tansiyon dinmek bilmiyor. Son olarak ABD basınında yer alan bilgilere göre, savaşın yeniden başlamasının yüksek bir olasılık olduğu kaydedildi.

 

İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi, Hürmüz Boğazı'ndaki durum ve ABD ile müzakere ve ateşkes sürecine ilişkin yaptığı açıklamada, ABD'nin deniz ablukası gibi yollarla gemilerin geçişini engellemesinin "ateşkes ihlali" kabul edileceğini, İran'ın da Hürmüz Boğazı'nın "şartlı ve sınırlı" açılmasını engelleyeceğini bildirdi.

Uluslararası medyada yer alan haberlere göre, İran'ın telsiz haberleşme sistemi üzerinden gemilere yaptığı bildirimde "ABD'nin müzakerelerde taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle İran'ın Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapalı ilan ettiği, hiçbir tip veya uyrukta geminin Boğaz'dan geçişine izin verilmeyeceği" bilgisine yer verildi.

Anlık gemi takip şirketi MarineTraffic verilerine göre, geçişlere ilişkin belirsizliğin sürdüğü Hürmüz Boğazı yönünde ilerleyen bazı gemiler U dönüşü yapıyor.

Bugün Katar'ın Doha'daki limanından yüklü halde Hürmüz Boğazı'na doğru giden Al Ghashamiya, Lebrethah ve Fuwairit sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankerlerinin geri döndüğü görülüyor.

Ayrıca, varış noktası Çin olarak görülen Hong Kong bayraklı kuru yük gemisi Sun Profit ve Fransız nakliye şirketleri CMA CGM'ye ait 3 konteyner gemisinin de rotalarını geri çeviren gemiler arasında olduğu gözlendi.

ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Trump, açıklamasında Hürmüz Boğazı'nın kapanması hakkında şu ifadelere yer verdi:

 "İran yeniden Hürmüz Boğazı'nı kapatmak istedi ama bize şantaj yapamazlar. İran ile iletişim halindeyiz, şu anda görüşmeler gayet iyi gidiyor. Neler olacağını göreceğiz." 

İran basınına göre İran Cumhurbaşkanı Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Arif, Liman ve Denizcilik Kurumu'na yaptığı ziyarette gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu.

Arif burada, "Hürmüz Boğazı'nın yönetimi İran'a aittir ve İran'ın yasal hakkı olarak kabul edilmektedir. Ya müzakere masasında ya da sahada hakkımızı sağlamlaştırırız." ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın sık sık tavır değiştirdiğine atıf yapan Arif, "Onun yalan açıklamalarına cevap vermeye ihtiyaç yok." dedi.

Arif, ülkesinin Batı Asya'daki tüm savaşlara son verilmesini istediğini vurgulayarak, "Biz savaşın devam etmesini istemiyoruz ancak Fars Körfezi ve Umman Denizi'ndeki limanlarımızdan yararlanamazsak hiçbir ülkenin bu bölgede sömürgecilik yapmasına izin vermeyiz." diye konuştu.

 İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade, Antalya Diplomasi Forumu (ADF) 2026 kapsamında basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu. ABD ile yapılan görüşmelerle ilgili sürece ilişkin değerlendirmede bulunmak için erken olduğunu ve tarafların mutabakat çerçevesini nihai hale getirmeye odaklandığını dile getiren Hatibzade, "sabırlı" olunması çağrısı yaptı. Durum "hassas" görünse de İran'ın diplomasiye bağlı olduğunu vurgulayan Hatibzade, "Diğer taraf, uç talepler içeren tutumunu terk ederek diplomasiyi sonuç odaklı hale getirebileceğimiz uluslararası hukuka saygı duymalı." değerlendirmesinde bulundu.

Hatibzade, Hürmüz Boğazı'nın çok uzun zamandır açık olduğunu ve İran'ın karasularında olduğunu ifade ederek, Hürmüz Boğazı'nın açık olmasını istedikleri konusunda açık olduklarını vurguladı.

"(ABD İÇİN) ZORLAMA, BASKI VE GERİLİMİN ARTIRILMASI ÇÖZÜMÜN BİR PARÇASI"

"Maalesef Amerikalılar, İranlıları bunaltmaya başladı ve İran'ın güvenliğini ihlal etmeye çalıştı. Bizim de onlara ya herkes için güvenlik olacağını ya da kimse için güvenlik olamayacağını göstermekten başka seçeneğimiz yoktu." diyen Hatibzade, Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişin İranlı yetkililerin koordinasyonuyla mümkün olduğunu dile getirdiklerini aktardı.

Hatibzade, ABD tarafının, Hürmüz'ün İranlılar hariç herkese açık olduğunu söyleyerek bunu sabote etmeye çalıştığını savunarak, " Bu nedenle 'Ateşkes şart ve koşullarını ihlal edecekseniz ve Amerikalılar sözlerini tutmayacaksa onlar için sonuçları olacağını' söyledik." ifadelerini kullandı. ABD'yi, diplomasiyi "tüketmekle" suçlayarak diplomasinin kendileri için çözümün bir parçası olduğunun altını çizen Hatibzade, "(ABD için) zorlama, baskı ve gerilimin artırılması çözümün bir parçası." dedi.

Hatibzade, ABD tarafından sosyal medya paylaşımlarının, yapılan açıklamaların çok sayıda olduğunu ve bazen "çelişen ifadeler kullandığını" dile getirerek, "Ne söylediğini yargılamak istemiyorum. (ABD Başkanı Donald Trump'ın) açıklamalarının tutarlı olup olmadığına Amerikan halkının karar vermesi gerekiyor." değerlendirmesinde bulundu.

"SALDIRGAN TARAF, SAVAŞIN ONLARA İYİ SONUÇ GETİRMEYECEĞİNİ ÖĞRENMELİ"

İran'ın kendini savunacağını vurgulayan Hatibzade, şöyle devam etti:

"Saldırgan taraf, savaşın onlara iyi sonuç getirmeyeceğini öğrenmeli. Diplomasiye getirilen alternatifler çok sevimsiz. Amerikanlar, sömürgecilik ve sömürgeci yaklaşım döneminin çoktan geçtiğini öğrenmeli. Hegemonya çoktan bitti ve diğer uluslara hiçbir şeyi dikte edemezler. Eşit muamele ve saygı, kalıcı barışı getirecek şeylerdir. Herkes, barış ve istikrara odaklanırsa, o zaman bir şeyi başarma şansımız olur. Bir kez daha seçimleri saldırganlıktan yana olursa, bu savaşı başlatmak olursa, Tahran'ın yanıtını zorla görecekler ve olabildiğince yanıt vermekten tereddüt etmiyoruz."

"KİMSE DİĞER MİLLETLER ÜZERİNDE KENDİ İRADESİNİ DAYATAMAZ"

Hatibzade, ABD'nin Hürmüz üzerindeki ablukasını kaldırması durumunda Hürmüz'ü açıp açmayacaklarına ilişkin "Hürmüz, bizim karasuyumuzdur. Reteorik olarak bunu söylüyor ve zoru oynuyor olabilirler. Ama size bir şey söyleyeyim; sahada bir abluka yoktu. Şu anda bir abluka yok ve bir tahminimi de paylaşayım gelecekte de herhangi bir abluka olmayacak. Kimse diğer milletler üzerinde kendi iradesini dayatamaz, buna İran da dahil." diye konuştu.

Türkiye ve Azerbaycan dahil bölgedeki dostlarının desteklerinden dolayı memnuniyet duyduklarını belirten Hatibzade, "Hem bölgede hem de bölge dışında bu saldırıların hukuksuz ve sorumsuzca olduğu ve İran'ın meşru müdafaasının hukuki ve uluslararası hukukun gerektirdiği gibi olduğu konusunda bir farkındalık var. " dedi.

"BAŞARISIZLIĞA MAHKUM BİR MÜZAKEREYE VEYA TOPLANTIYA GİRMEK İSTEMİYORUZ"

Hatibzade, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin devamının ne zaman yapılacağına dair bir tarih vermezken, "Şu anda her iki taraf arasında karşılıklı anlayış çerçevesine son halini vermeye çalışıyoruz. Gerilimi tırmandırmak için bahane olacak ve başarısızlığa mahkum bir müzakereye ya da toplantıya girmek istemiyoruz." ifadesini kullandı.

Cenevre'deki toplantılara da iyi niyetle girdiklerini ancak ABD ve İsrail'in İran'ı bombalayarak masayı dağıttığını belirten Hatibzade, "Bu yüzden çok şüpheci olmalıyız ve karşı tarafın niyetine ve davranışına dair şüphe duymak için her türlü nedenimiz var. İranlılara karşı başlattıkları saldırılar nedeniyle de şüphe duymak için her türlü nedenimiz var." görüşünü paylaştı.

Hatibzade, görüşmelerin ikinci turu için bir tarih verip veremeyeceği sorusunun tekrarlanması üzerine "Bir çerçeve üzerinde anlaşmaya varana kadar size tarih veremem." dedi. İran'ın Uluslararası Atom Enerjisi Kurumunun bir üyesi olduğunu anımsatan Hatibzade, bu çerçevedeki haklarından vazgeçmeyeceklerinin altını çizdi. Hatibzade, İsrail'in bölgenin jeopolitiğini değiştirmek istediğini savunarak, İran'ın yaptığı savunmayı tüm bölge adına yaptığına dikkati çekti.

Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına ilişkin Hatibzade, "Hürmüz, 1000 yıldır açıktı ama bu saldırganlık savaşı nedeniyle kapandı. (ABD) Hürmüz Boğazı'nın yeniden açıldığını görmek istiyorlarsa; bu saldırganlığı bırakmalılar, gerçekliklerle yüzleşmeli, onları anlamalı ve sindirmeliler." dedi.

ABD'ye ait "USS Gerald R. Ford" uçak gemisinin, Akdeniz'deki bir aydan uzun süren onarım sürecinin ardından Kızıldeniz'e döndüğü ve böylece yeniden Orta Doğu bölgesinde konuşlandırıldığı iddia edildi. Associated Press (AP) ajansının haberinde, dünyanın en büyük uçak gemisi olan "USS Gerald R. Ford"un hareketliliği ele alındı.

AP'ye konuşan iki savunma yetkilisi, geminin onarım için bir aydan fazla süredir bulunduğu Doğu Akdeniz'den çıktığını ve ABD'ye ait diğer iki muhrip eşliğinde Süveyş Kanalı'na geçtiğini söyledi.

İsimleri açıklanmayan yetkililer, geminin şu anda Kızıldeniz'de bulunduğunu yani Orta Doğu'daki görevine döndüğünü dile getirdi.

Bir yetkili ayrıca ABD'nin Orta Doğu'daki 3. uçak gemisi olacak "USS George H.W. Bush" gemisinin de şu anda Güney Afrika açıklarında olduğunu ifade etti.

ABD'nin bölgede Umman Denizi'ne konuşlu "USS Abraham Lincoln" adlı ikinci bir uçak gemisi daha yer alıyor.

İngiliz basınının iddiasına göre İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan iki ticari gemiye ateş açtı.

Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı (UKMTO) ise İran Devrim Muhafızları'na ait 2 hücumbotu tarafından 1 tankere ateş açıldığını aktardı.

Tanker kaptanı, Umman’ın 37 kilometre (23 mil) kuzeydoğusunda, İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (IRGC) ait iki hücumbotun kendilerine yaklaştığını bildirdi.

UKMTO'nun çevrimiçi açıklamasına göre, hücumbotlar herhangi bir telsiz uyarısı yapmadan tankere ateş açtı. Açıklamada “Tanker ve mürettebatın güvende olduğu bildirildi. Yetkililer olayı araştırıyor.” ifadesi kullanıldı.

 İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney, ABD ile Hürmüz Boğazı'ndaki gerginlik devam ederken "İran donanmasının düşmanlarına yeni yenilgilerin acısını tattırmaya hazır olduğunu" söyledi.

Hamaney, Ordu Günü vesilesiyle yazılı açıklama yayımladı. Açıklamasında, ABD-İsrail'in saldırılarında hayatını kaybeden üst düzey ordu komutanlarını ve askerleri anan Hamaney, İran ordusunun "hem ABD'nin, hem Şah tiranlığından hayatta kalanların hem de İran'ı parçalamak isteyen ayrılıkçıların hain planlarına karşı durduğunu" ve ülkenin topraklarını ve karasularını cesaretle savunduğunu ifade etti.

ABD-İsrail'in İran'a açtığı savaşa işaret eden Hamaney, "İran ordusu, Silahlı Kuvvetlerdeki yoldaşlarıyla omuz omuza durarak, küfür ve kibrin önde gelen iki ordusuyla savaşıyor." değerlendirmesinde bulundu. Hamaney, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"İnsansız hava araçları Amerikan ve Siyonist suçluları yıldırım hızıyla vururken İran'ın cesur donanması da düşmanlarına yeni yenilgilerin acısını tattırmaya hazırdır."

İngiliz basınının iddiasına göre İran, Hürmüz Boğazı'nda iki gemiye ateş açtı.

İslamabad hükümeti yetkilileri, Pakistan'ın ABD ve İran heyetleri arasında ikinci tur müzakereler için hazırlık yaptığını belirtti. Yetkililer, iki ülkenin teknik düzeyli heyetlerinin, ikinci tur görüşmeler için "büyük olasılıkla pazartesi günü" başkent İslamabad'da bir araya gelebileceğini kaydetti.

Bir başka yetkili de teknik heyetlerin yanı sıra ikinci tur görüşmeleri takip edecek medya mensuplarına yönelik lojistik düzenlemelerin başlatıldığını söyledi.

Söz konusu kaynak, taslak mutabakat sonrası ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın imza töreni için İslamabad'a gelebileceğini savundu.

İran, ABD ile yapılması beklenen 2.tur görüşmelerini reddetti.

 İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hürmüz Boğazı'nı tekrar kapatmasına ilişkin, "Hürmüz Boğazı'nın eski haline dönüşünün keyfini çıkarın." dedi.

Azizi, ABD merkezli X sosyal medya platformundan Hürmüz Boğazı'na ilişkin açıklama yaptı. "Uyardık, dikkat etmediniz." diyen Azizi, "Hürmüz Boğazı'nın eski haline dönüşünün keyfini çıkarın." ifadesini kullandı.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin deniz ablukasına devam etmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kontrolünün önceki haline geri döndüğünü açıklamıştı.

İran'ın merkezi askeri komutanlığı Cumartesi günü, Washington ile yürütülen müzakereler kapsamında stratejik boğazı açma kararını geri alarak Hürmüz Boğazı'nın “sıkı denetimine” yeniden başlayacağını duyurdu.

Devlet televizyonunda yayınlanan bir açıklamada, komuta merkezi, Washington'un İran limanlarına gelen ve giden gemilere yönelik deniz ablukasını sürdürerek sözünü tutmadığını belirtti.

Açıklamada, ABD İran'ı ziyaret eden tüm gemilerin serbest dolaşımını yeniden sağlayana kadar “Hürmüz Boğazı'ndaki durum sıkı bir şekilde kontrol altında tutulacak” denildi.

Gelen son dakika bilgisine göre; İran tarafı ABD ablukası nedeniyle Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattıklarını duyurdu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD'nin İran limanlarına uyguladığı abluka nedeniyle İran'dan yük alan "21 geminin İran'a geri döndüğü" bildirildi. CENTCOM'un ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı.

​​​​​​​Güdümlü füze destroyeri USS Michael Murphy'nin dün Arap Denizi'nde devriye gezdiği aktarılan açıklamada, "ABD kuvvetleri, İran limanlarına giriş veya çıkış yapmaya çalışan gemilere karşı deniz ablukası uyguluyor." denildi.

Açıklamada, "Ablukanın başlamasından bu yana, 21 geminin ABD kuvvetlerinin İran'a geri dönme talimatına uyduğu" ifade edildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'la Pakistan'da yürütülen müzakere sürecinin başarısızlığa uğramasının ardından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nı abluka altına alma sürecini başlatacaklarını duyurmuştu.

CENTCOM da ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasına 10 binden fazla askerin yanı sıra onlarca savaş gemisiyle savaş uçağının eşlik ettiğini açıklamıştı.