Bakan Şimşek ev sahiplerini uyardı: Son güne bırakmayın
Bakan Şimşek, yıllık gelir vergisi beyannamelerinin son güne bırakılmaması gerektiğini belirtti. Yapay zeka destekli sistemlerle beyan ile gelir arasındaki uyumsuzluklar hızlıca tespit edilebiliyor.
Yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilmesi için son günlere girilirken, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) da yapay zeka destekli analiz sistemleriyle beyan dışı bırakılan veya düşük beyan edilen gelirleri tespit etmeye başladı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan edinilen bilgilere göre, 2025 yılında elde edilen gelirlere yönelik yıllık gelir vergisi beyannamelerinin verilmesi için tanınan süre 31 Mart'ta dolacak. Mükellefler, özellikle kira gelirleri, beyan gereken ücret gelirleri, menkul sermaye iratları ve değer artış kazançlarını yasal süre içinde eksiksiz ve doğru şekilde bildirmeli.
DÜŞÜK BEYAN BİLDİRENLERE YAKIN TAKİP
GİB'in yapay zeka sistemleri, bankalar, finans kuruluşları ve kamu ile özel sektörden temin edilen verileri tek merkezde topluyor ve beyanlarla karşılaştırıyor. Para akışları, tahsilat süreçleri ve işlem hacimleri analiz edilerek uyumsuzluklar tespit ediliyor.
Sistem, gelir ile beyan edilen kazanç arasındaki farkları, olağan dışı ciro dalgalanmalarını ve sektörel gerçekliklerle örtüşmeyen finansal davranışları inceliyor. Bu kapsamda:
- Sürekli zarar beyan eden işletmeler,
- Düşük veya matrahsız beyannameler sunanlar,
- Banka ve POS verileri ile beyanları uyumsuz olanlar
öncelikli olarak denetleniyor.
GAYRİMENKUL PİYASASI MERCEK ALTINDA
MEVA Projesi kapsamında gayrimenkul sektöründeki alım-satım işlemleri detaylı şekilde inceleniyor. Taşınmazların konumu, imar durumu, metrekare birim değerleri, bölgesel arz-talep dengesi, ulaşım ve sosyoekonomik göstergeler analiz ediliyor.
Uydu görüntüleri, tapu kayıtları ve coğrafi bilgi sistemi verileri birleştirilerek, satış bedeli ile beyan edilen değerler karşılaştırılıyor; benzer taşınmazlar üzerinden fiyat tutarlılığı sorgulanıyor ve anomali gösteren işlemler riskli olarak belirleniyor.
Kira gelirleri, saha çalışmaları ve elektrik, su, doğal gaz abonelik verileri ile çapraz kontrol edilerek fiili kullanım durumu analiz ediliyor. Böylece düşük beyan, hiç beyan etmeme veya muvazaalı kullanım gibi riskli durumlar tespit ediliyor.
Menkul sermaye iradı, temettü ve kâr payı gelirleri de merkezi veri kaynakları üzerinden denetleniyor. Hisse senedi işlemleri, portföy büyüklükleri ve işlem hacimleri analiz edilerek uyumsuzluklar, eksik beyanlar ve riskli işlemler tespit ediliyor.
BAKAN ŞİMŞEK'TEN UYARI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, eksik veya hiç yapılmayan beyanlar nedeniyle mükelleflerin cezalı tarhiyat, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi ile karşılaşabileceğini belirtti. Şimşek, şunları söyledi:
"Gelişmiş analiz ve karşılaştırma sistemleri sayesinde beyanlar ile gelir arasındaki uyumsuzluklar hızlı ve etkin şekilde tespit edilebiliyor. Mükelleflerimizin, herhangi bir cezai işlemle karşılaşmamak için son gün yoğunluğunu beklemeden beyannamelerini gözden geçirmesi ve eksikliklerini tamamlaması önem taşıyor."
Şimşek, vergide gönüllü uyumun artırılmasının kamu maliyesinin sürdürülebilirliği ve vergi adaletinin sağlanması açısından temel öncelik olduğunu vurguladı. Dijitalleşme ve yapay zeka destekli denetim altyapısı sayesinde daha şeffaf, adil ve etkin bir vergi sisteminin güçlendirileceğini ifade etti.
