TL'ye güven artıyor! Son 7 yılın zirvesinde

Merkez Bankası tarafından dün (29 Kasım 2024) açıklanan Finansal İstikrar Raporu, dezenflasyon süreciyle birlikte Türk Lirası varlıklarına olan ilginin de giderek yükseldiğini ortaya koydu. Raporda, TL mevduatın toplam mevduat içerisindeki payının giderek arttığı belirtilirken, Kur Korumalı Mevduat'ın ise 2,1 trilyon TL azaldığı bildirildi ve şu ifadelere yer verildi: "Aynı dönemde TL mevduattaki artış 6 trilyon TL düzeyine geldi. TL mevduat oranı Ağustos 2023'e göre 24 puan, Mayıs 2024'e göre 8 puan artarak yüzde 56'ya yükseldi. Böylece, TL mevduat payı mevcut durumda 2017 son çeyreğinde aldığı değerlerden sonraki en yüksek seviyesindedir."

Türk Lirası'na yönelik artan ilginin nedenleri olarak ise "uygulanan sıkı para politikası", "KKM'den TL'ye geçişi teşvik eden ve TL mevduat payının artmasına yönelik devreye alınan düzenlemeler" olarak sıralandı. Raporda ayrıca "enflasyon ve kur beklentilerindeki iyileşmenin de" TL mevduat payındaki artışa katkı sağladığına vurgu yapıldı.

Uygulanan sıkı para politikası TL'ye olan güveni artırdı (A Haber arşiv)

TL'YE İLGİNİN SÜRMESİ BEKLENİYOR
Raporda, KKM'den çıkışların hızlanması ile bazı mudilerin dövize yönelmesinin ve altını fiyatlarındaki yükselişin yabancı para (YP) mevduatları yukarı yönlü etkilese de bu mevduatlarda önemli bir azalış yaşandığı vurgulandı. Para piyasası fonlarında yaşanan belirgin talebin, TL tercihini daha da belirginleştiğine işaret edilen raporda, "Makroihtiyati düzenlemelerin TL mevduat, YP mevduat ve KKM arasındaki tercihleri yönlendirici yapısı ve tüzel kişiler ile hanehalkı beklentilerindeki iyileşmenin etkisiyle KKM'nin azalmaya ve TL mevduat payının önümüzdeki dönemde artmaya devam etmesi beklenmektedir" ifadelerine yer verildi.

Raporda ayrıca, hanehalkının finansal varlık kompozisyonunda da TL cinsi varlıkların ağırlığı artarken, kur korumalı ürünlerin payının azalmaya devam ettiği belirtilerek şöyle denildi: "Hanehalkının para piyasası fonları başta olmak üzere yatırım fonu ve emeklilik sistemi gibi Türk lirası alternatif finansal varlıklar ile tasarruflarını çeşitlendirme eğilimi devam etmektedir."

VATANDAŞIN KREDİ NOTU DA YÜKSELDİ
Merkez Bankası'nın raporunda ayrıca, bireysel kredi başvurularına dair kredi notlarında iyileşme gözlendiği vurgulandı. Raporda, bu yıl konut kredileri ve KMH başvurularında kredi notu yüksek müşterilerin ağırlığının arttığı, konut kredisi başvurusunda bulunan müşterilerin ortalama kredi notunun tarihsel ortalamanın üzerine çıktığı belirtildi ve şöyle denildi: "İhtiyaç kredileri ve bireysel kredi kartlarında kullandırıldığı yıldan itibaren 'tahsili gecikmiş alacağa' (TGA) dönüşüm performansları takip edilebilmektedir. 2020'de kullandırılan ihtiyaç kredilerinin takip eden 5. çeyrekten itibaren TGA performansının olumsuz ayrıştığı izlenmektedir"

ÜLKE RİSK PRİMİ GERİLEDİ
Ülke risk primindeki gerileme ve kredi derecelendirme kuruluşlarının not artırımları, yurtdışı finansman koşullarındaki iyileşmeyi destekledi. Küresel piyasalarda oynaklıkların yüksek olduğu ve jeopolitik risklerin öne çıktığı son dönemdeki konjonktüre rağmen, yabancı yatırımcıların Türk bankalarının borçlanma enstrümanlarına yüksek ilgisi sürdü. Ülke risk primindeki gerilemeye bağlı azalan maliyetlerle borçlanmalarını artıran bankaların yurtdışı borç çevirme oranlarında uzun vade kaynaklı yükseliş gözlendi.

Merkez Bankası'nın Finansal İstikrar Raporu TL'ye olan güveni ortaya koydu (A Haber arşiv)

TİCARİ BORÇTA GECİKME
Fİrmaların ticari borç ödemelerinde (çek/senet) gecikme eğilimi artmakla birlikte, bu artışın bankacılık sektörü aktif kalitesine yansıması sınırlı. Reel sektörün karşılıksız çek ve protestolu senet oranlarında bir miktar artış görülmekle birlikte bu oranlar tarihsel ortalamalarının belirgin altında. Reel sektör firmalarının gecikmedeki banka kredileri büyük ölçüde TGA'ya dönüşmeden yasal süre içerisinde ödenmektedir.

EK HESABIN PAYINDA ARTIŞ
Hanehalkı borcunun milli gelire oranındaki düşük seviye korunurken, borç kompozisyonunda bireysel kredi kartı ve kredili mevduat hesabı (KMH) borcunun payı arttı. Kişi başı borç ve gelire oranla borçluluk göstergeleri, bireysel kredi kartlarında sınırlı olmakla birlikte tüketici kredilerinde gerilemeye devam etti. Sıkı finansal koşullara ilave olarak bireysel kredilerde ortalama vadenin kısalması, borç/gelir uyumsuzluğu yaşayan bireylerin kredi riskinde artışa neden olmaktadır.