Gelir yöntemiyle GSYH bileşenlerinin Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payları, IV. Çeyrek: Ekim-Aralık, 2023
BAKAN ŞİMŞEK'TEN İLK YORUM: DAHA NİTELİKLİ BÜYÜME YOLUNDAYIZ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, büyüme rakamlarıyla ilgili yaptığı değerlendirmede "2023'te büyümenin üçte biri makine ve teçhizat yatırımlarından geldi. Güçlü şekilde desteklediğimiz yatırım ve ihracatla daha nitelikli büyümeye doğru yol alıyoruz." ifadelerini kullandı.
İşte Bakan Şimşek'in değerlendirmesi
Bugün açıklanan GSYH verilerine göre; ekonomimiz 2023 yılı son çeyreğinde yıllık yüzde 4 büyüdü. Böylece büyüme 2023 yılında Orta Vadeli Program'ın (OVP) üzerinde yüzde 4,5 gerçekleşirken, milli gelirimiz 1,1 trilyon doları aştı. Kişi başına milli gelir ise bir önceki yıla göre 2 bin 450 dolar artarak 13 bin 110 dolara yükseldi.
Programımız doğrultusunda büyümede yılın üçüncü çeyreğinde başlayan dengelenme, son çeyrekte de devam etti. Yılın ilk yarısında 8,8 puan olan iç talebin büyümeye katkısı, yılın ikinci yarısında 6,6 puana geriledi. Net dış talebin negatif katkısı ise 4,9 puandan 1,6 puana düştü.
2023 yılında büyümenin yaklaşık üçte biri üretken kapasitemizi artıran makine ve teçhizat yatırımlarından geldi. Güçlü şekilde desteklediğimiz yatırım ve ihracat ile daha nitelikli büyümeye doğru yol alıyoruz.
Göstergeler ekonomideki dengelenmenin ve cari açıktaki iyileşmenin devam ettiğine işaret ediyor. 2024 yılında net dış talebin büyümeye pozitif katkı verdiği ılımlı ve dengeli bir büyüme bekliyoruz.
Uyguladığımız politikalarla iyileşen büyüme kompozisyonu, dezenflasyon sürecine önemli katkıda bulunacaktır. Kalıcı refah artışı için fiyat istikrarını sağlamanın yanı sıra yüksek katma değerli üretime ve verimlilik artışına odaklanan yapısal reformlara devam edeceğiz.
İLK KEZ 1 TRİLYON DOLARI AŞTI
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'da büyüme verileriyle ilgili değerlendirmede bulundu. Yılmaz, yüzde 4,5'luk büyümenin Orta Vadeli Program hedefinin üzerinde olduğunu ifade ederek; GSYH'nın ilk kez 1 trilyon doları aştığına dikkat çekti.
İşte Cevdet Yılmaz'ın o değerlendirmesi
2023 yılında Türkiye ekonomisi, %4,5'lik bir büyüme kaydederek Orta Vadeli Program hedefinin üzerinde gerçekleşti. GSYH, 1 trilyon 119 milyar dolarla ilk kez 1 trilyon doların üzerine çıkarken, kişi başı GSYH ise 13 bin 110 dolar seviyesine yükseldi.
Siyasi istikrar ve güven içinde ekonomimizde öngörülebilirliğin sağlandığı bir ortamda, büyüme performansımızı 14 çeyrektir kesintisiz bir şekilde sürdürüyoruz. Bölgemizi etkileyen olumsuz jeopolitik gelişmelerin yaşandığı, depremin yaralarının sarıldığı, küresel ticari faaliyetlerin azaldığı bir dönemde sağlanan büyüme ekonomimizin gücünü göstermektedir.
Açıklanan küresel büyüme verilerine göre dördüncü çeyrekte ve 2023 yıl genelinde OECD ve G-20 ülkeleri arasında büyüme oranında 2. sırada yer alarak küresel ölçekte üst sıralardaki yerimizi koruyoruz.
2023 yılının dördüncü çeyreğinde ekonomimiz yüzde 4 oranında büyürken tarım, sanayi ve hizmetler sektörlerinin tamamında bu çeyrekte pozitif büyüme kaydetmiştir. Bu dönemde katma değer artışı bir önceki yılın aynı dönemine göre inşaat sektöründe 10,8, sanayi sektöründe yüzde 1,9, hizmetler sektöründe (inşaat dahil) ise yüzde 3,6 olarak gerçekleşmiştir. Bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit sermaye yatırımlarındaki yüzde 10,7'lik yüksek artış ve tüketim harcamalarının artış hızının yavaşlaması da büyümenin daha sağlıklı bir kompozisyonla ve dezenflasyon yaklaşımımızla uyumlu bir patikada ilerlediğini göstermektedir.
Emeğin milli gelirden aldığı pay 2023 yılında artmıştır. İşgücü ödemelerinin milli gelir içindeki payı 2022 yılındaki yüzde 23,6 seviyesinden, 2023 yılında yüzde 29,1'e yükselmiştir.
Para ve maliye politikası eşgüdümünde enflasyonla mücadele konusunda kararlı adımlarımızı sürdürürken, ekonomimizin yatırım, istihdam, üretim ve ihracat yoluyla büyüme oluşturma kapasitesi de güçlenerek devam etmektedir.
Amacımız Cumhurbaşkanımız Sayın Erdoğan'ın liderliğinde istikrar içinde, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile Türkiye Yüzyılında ülkemizi daha ilerilere taşımak, halkımızın sosyal refahını kalıcı olarak artırmaktır.
BÜYÜME İVMESİ SÜRÜYOR
Türkiye, 2023'ün son çeyreğinde, yıllık bazda, ekonomik büyüme verisi açıklanan Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütüne (OECD) üye ülkeler arasında ikinci, G20 ülkeleri arasında üçüncü ülke oldu.
AA muhabirinin yaptığı derlemeye göre Türkiye, 2023'te yıllık bazda yüzde 4,5, Ekim-Aralık 2023 döneminde, bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 4 büyüdü.
Türkiye, geçen yılın son çeyreğinde, yıllık bazda, ekonomik büyüme verisi açıklanan OECD'ye üye ülkeler arasında en hızlı büyüyen ikinci ekonomi olarak kayıtlara geçti. Sıralamada yüzde 4,3 ile ilk sırada Hırvatistan yer alırken, Türkiye'yi yüzde 2,2 ile Slovenya takip etti.
G20 ülkeleri arasında yüzde 5,2 ile en hızlı büyüyen ülke Çin oldu. Bu ülkeyi yüzde 5 ile Endonezya izlerken, Türkiye ise listede üçüncü sırada yer aldı.
Avrupa Birliği (AB) ülkelerine ilişkin çeyreklik büyüme tahminlerinin gerçekleşmesi durumunda Türkiye, bu ülkeler arasında ekonomisi en hızlı büyüyen ülke konumuna gelecek.
Verisi açıklanan bazı ülkelerin 2023 yılı dördüncü çeyrek büyüme oranlarının yıllık bazda değişimleri şöyle:
| Ülkeler | Değişim (yüzde) |
| Türkiye | 4 |
| Çin | 5,2 |
| Endonezya | 5 |
| Hırvatistan | 4,3 |
| ABD | 3,2 |
| Meksika | 2,5 |
| Slovenya | 2,2 |
| Slovenya | 2,2 |
| Belçika | 1,5 |
| Belçika | 1,5 |
| Fransa | 0,7 |
| Norveç | 0,5 |
| Kolombiya | 0,3 |
| İsveç | -0,2 |
| Almanya | -0,2 |
| Avusturya | -1,7 |
