Faiz lobisi değil üretim kazanacak! Çarkların dönüşü hızlandı

Cumhur İttifakı, tarihi seçimin ilk turunda açık ara fark atarken, 28 Mayıs'ta yapılacak ikinci tur başkanlık seçiminde de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kazanmasına kesin gözüyle bakılıyor. Bu durum ekonomide yeni dönemde de, faiz lobisinin tüm algı operasyonlarına rağmen, büyüme odaklı politikanın devam edeceği anlamına geliyor.

ENFLASYON GERİLİYOR
Kriz çığırtkanlarının ana argümanı olan enflasyon ve cari açık başta olmak üzere, birçok ekonomik veride başlayan toparlanma önümüzdeki dönemde de devam edecek. Yeni ekonomi modeli ile kesintisiz büyüme sürecini 10 çeyreğe çıkaran, nisan sonu itibarıyla yıllık enflasyonu TÜFE'de yüzde 43.68 ile 16 ayın, ÜFE'de ise yüzde 52.11 ile 18 ayın en düşük seviyesine çeken, son 1 yılda 1.4 milyon, son 3 yılda ise 6.4 milyon kişiye istihdam sağlayan Türkiye ekonomisi, önümüzdeki süreçte de yatırım, üretim, istihdam ve ihracat ağırlıklı rotasından sapmayacak.

Kriz lobisinin en önemli argümanı olan cari açıkta da mart ayında gerileme gözlendi. Martta 4.48 milyar dolarla, piyasa beklentisi olan 5.3 milyar doların altında cari açık verildi. 12 aylık cari açık ise 54.2 milyar dolar oldu. Şubatta 12 aylık cari açık 55.4 milyar dolarla 10 yılın zirvesini görmüştü. Cari açıkta yıllık bazda 15 ay sonra ilk kez düşüş yaşandı.

ÇARKLARIN DÖNÜŞÜ HIZLANDI
Martta sanayi üretiminde 15 ayın en büyük artışı yaşandı. Asrın felaketinin ardından şubatta yüzde 5.9 azalan sanayi üretimi, martta 5.5 arttı. Böylece sanayi üretiminde aylık bazda Şubat 2022'den bu yana en büyük aylık artış yaşandı. Şubatta yıllık bazda yüzde 8.2 olan kayıp, martta yüzde 0.1'e geriledi.

2022 yıl sonu itibarıyla makineteçhizat yatırımları yıllık bazda 13 çeyrek büyüyerek, büyümeye 1.4 puanlık katkı sağladı. Böylece, makine-teçhizat yatırımlarının milli gelir içindeki payı yüzde 13.1'e yükseldi. Net ihracat ile birlikte bu iki önemli bileşenin milli gelir içerisindeki payı 2022'de yüzde 17.3 ile tarihi zirvesine çıktı.

YÜZYILA YAKIŞAN PROJELER
Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın, "40 güne, 40 yılın işini sığdırdık" şeklinde özetlediği dev hamleler, ekonomide bağımsızlığın mihenk taşını oluşturacak. Merkez Bankası'nın son enflasyon raporunda yayımladığı araştırmaya göre, savunma sanayisinden ulaşıma, sağlıktan finansa, çalışma hayatından uydu teknolojisine, doğalgazdan petrole pek çok alanda son dönemde hayata geçirilen projeler cari dengeye birikimli olarak 2023-2030 yılları arasında 289 milyar dolar katkı sağlayacak.

ÜRETİME FİNANSAL DESTEK
Yeni ekonomi modeli çerçevesinde adımlar atılırken, küresel resesyon endişeleri de dikkate alınarak 2022'nin temmuz ayında yüzde 14 olan politika faizi, Nisan 2023 itibarıyla yüzde 8.5'e çekildi. Merkez Bankası'nın bu adımları ile ticari kredi faizi 18 puan, 10 yıl vadeli tahvilin faizi ise 15 puana yakın geriledi.

Kredilerin üretim ve cari fazla verme kapasitesinin artırmasıyla meyvelerini verdi. Hedefli kredi politikası ile birlikte 2021 yılının ilk çeyreğinde TL firma kredisi kullandırımlarının yüzde 40'ının altında olan KOBİ payı, yüzde 62'ye yükseldi. Liralaşma stratejisi ile de TL'nin toplam mevduattaki payı yüzde 35.6'dan 59.7'ye yükseldi.