Krediyle döviz alanlara kötü haber! Resmi Gazete'de yayımlandı

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan tebliğ ile 'Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ'de değişiklik yapıldı. Yapılan değişiklikle ilgili Merkez Bankası'ndan açıklama geldi.

Açıklamada, "Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, fiyat istikrarı temel amacı doğrultusunda finansal istikrarın desteklenmesi ve liralaşmanın teşvik edilmesi kapsamında makroihtiyati politika setini güçlendirerek zorunlu karşılık düzenlemesinde değişikliğe gitmiştir" ifadeleri kaydedildi.

Bankaların ve diğer mali kuruluşların bilanço içi veya bilanço dışı uygun görülen kalemlerine zorunlu karşılık getirmenin, Merkez Bankası'nın temel görevlerinden olduğu hatırlatılan açıklamada "Bilançoların yükümlülük tarafına uygulanmakta olan zorunlu karşılıklar, yapılan düzenleme ile makro ihtiyati politika setini güçlendirmek amacıyla bilançoların varlık tarafına da uygulanmaya başlanmaktadır" denildi.

Karar kapsamında bankalar ile finansman şirketlerinin; KOBİ tanımına giren işletmelere kullandırdığı krediler, esnaf kredileri, ihracat ve yatırım kredileri, tarımsal krediler, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ekindeki (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kurum ve kuruluşlar ile kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların müessese, bağlı ortaklık ve iştiraklerine kullandırılan krediler, kurumsal kredi kartları ve mali kuruluşlara kullandırılan krediler hariç olmak üzere TL cinsinden ticari nitelikteki nakdi kredileri zorunlu karşılığa tabi tutulduğu belirtildi.

Kararda, "1 Nisan 2022 tarihinden itibaren dörder haftalık dönemlerde kullandırılan ticari kredilerin yüzde 10'u oranında zorunlu karşılığın aynı sürelerde tesis edilmesine; 31 Mayıs 2022 tarihi itibarıyla 31 Aralık 2021 tarihine göre kredi büyüme oranı yüzde 20'nin üzerinde olan bankaların, 31 Mart 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihlerinde mevcut kredi bakiyeleri arasındaki farkın yüzde 20'si oranında zorunlu karşılığı 6 ay boyunca tesis etmesine karar verilmiştir" ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, "Yabancı para mevduat/katılım fonu zorunlu karşılık oranlarının gerçek kişi dönüşüm oranına göre farklılaştırılmasına, bu çerçevede dönüşüm oranı; yüzde 5'in altında kalan bankalara ilave 500 baz puan; yüzde 5 ile yüzde 10 arasında olan bankalara ilave 300 baz puan zorunlu karşılık uygulanmasına karar verilmiştir. Bu uygulama, tesisi 10 Haziran 2022 tarihinde başlayacak olan 27 Mayıs 2022 tarihli hesaplama döneminden itibaren geçerli olacaktır" denildi.
Finansman şirketlerinin yüzde sıfır olan zorunlu karşılık oranlarının bankalar ile aynı seviyeye getirildiği aktarılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Diğer yandan, finansman şirketlerinin yüzde sıfır olan zorunlu karşılık oranları bankalar ile aynı seviyeye getirilmiş, yurt içi bankalara olan yükümlülükleri zorunlu karşılık kapsamında alınmıştır. Bu değişiklik, tesisi 13 Mayıs 2022 tarihinde başlayacak olan 29 Nisan 2022 tarihli hesaplama döneminden itibaren geçerli olacaktır."

DÜĞMEYE BASILMIŞTI

Bankadan Türk Lirası kredi çekip, amacına aykırı işlemlerde kullananlar için düğmeye basıldı. Düşük faizli krediyle bankadan para alıp döviz borcunu kapatan ve döviz alan şirketler tespit edildi. Edinilen bilgilere göre, son dönemde bankalardan alınan ticari kredilerin yüzde 80'i dövize gitti.

Yılbaşından bu yana TL ticari krediler 407 milyar TL arttı. 14 Ocak'ta 1 trilyon 856 milyar TL olan ticari krediler 15 Nisan haftasında 2 trilyon 253 milyara çıktı. Aynı dönemde döviz kredisindeki düşüş de dikkat çekti.

Döviz kredileri 157.7 milyar dolardan 153.4 milyar dolara geriledi. Döviz kredilerinde 4.3 milyar dolara yakın azalma oldu. Döviz kredileri azalırken döviz hesaplarında da 18 Şubat'tan itibaren artış yaşandı. 18 Şubat haftasında döviz hesapları 74.3 milyar dolar iken, 15 Nisan haftasında 77 milyar dolara çıktı.

ÖNLEM GELİYOR…
Bu tablo ekonomi yönetimini ticari kredilerle ilgili önlem almaya itti. Merkez Bankası'nın önümüzdeki günlerde ticari kredilerde munzam karşılıklarla ilgili düğmeye basması bekleniyor. KOBİ, esnaf, tarım ve yatırım kredileri hariç olmak üzere diğer ticari kredilerde munzam karşılıklar yükseltilecek. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun da sermaye yeterlilik rasyoları ve risk ağırlıklarıyla ilgili bir düzenlemeyi devreye alacağı öğrenildi.

TİCARİ KREDİ ARTTI DÖVİZ KREDİSİ AZALDI
Bu adımlar, kredi genişlemesinin kurlar üzerinde yaratacağı baskıyı azaltacağı gibi kredi büyümesinin, parasallaşmadan dolayı enflasyonu olumsuz etkilemesinin de önüne geçmesine neden olacak.

MERKEZ BANKASI UYARMIŞTI
Merkez Bankası son Para Politikası Kurulu (PPK) toplantılarında bu konuda uyarılarda bulunmuştu. Mart toplantısına ilişkin özetlerde uzun vadeli Türk Lirası yatırım kredileri de dâhil olmak üzere kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyet ile buluşmasının finansal istikrar açısından önemli bir rol oynayacağına vurgu yapılmıştı.

Geçtiğimiz hafta yapılan Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı metninde ise "Kurul, uzun vadeli Türk lirası yatırım kredileri de dâhil olmak üzere kredilerin büyüme hızı ve erişilen finansman kaynaklarının amacına uygun şekilde iktisadi faaliyet ile buluşmasının finansal istikrar açısından önemli olduğunu değerlendirmiştir. Bu çerçevede Kurul, makroihtiyati politika setinin güçlendirilmesine karar vermiştir" ifadelerine yer verilmişti. BDDK da daha önce Türk Lirası cinsinden kullandırılan kredilerin amacına aykırı işlemlere konu edilmemesi için bankalara 'gerekli incelemeyi yapın' uyarısında bulunmuştu.