Trump'tan müzakerelere devam mesajı: İran ihtiyacımız olan her şeyi büyük çoğunlukla kabul etti

İsrail işgal güçleri, Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetine hava saldırıları gerçekleştirdi.

Lübnan basını, İsrail işgal güçleri, Nebatiye'ye bağlı Bint Cubeyl ilçesinin Beraşit beldesini hava saldırısıyla hedef aldığını duyurdu. İsrail ordusunun, Bint Cubeyl ilçesine bağlı Kunin ve Tayri beldelerinin çevresini de bombaladığı bildirildi. İsrail'e ait bir insansız hava aracının ise Yukarı Nebatiye beldesindeki Gandur Hastanesi çevresine 2 saldırı düzenlediği belirtildi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "ABD, Batı Asya'da gerçek barış ve güvenliği sürekli hiçe saydı" dedi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, sanal medya hesabından yaptığı açıklamada, Bahreyn'in başkenti Manama'da 12 ülkenin üst düzey askeri yetkililerinin katılımıyla düzenlenen toplantıya değinerek, ABD'nin bölgede gerçekleştirdiği toplantıların 'göstermelik tutumlardan başka bir şey olmadığını' kaydetti. Bekayi, bu toplantıların Washington'ın Batı Asya'daki istikrarsızlaştırıcı politikalarını ve uluslararası hukuka aykırı eylemlerini perdelemeyi amaçladığını belirtti.

Sözcü Bekayi, bölge ülkelerinin, ABD ile İsrail'in son dönemde bölgesel barış ve güvenliği hedef alan saldırıları ile 'kötü niyetli eylemlerinden' gerekli dersleri çıkarması ve benzer gelişmelere karşı dikkatli olması gerektiğini de aktardı.

ABD Başkanı Donald Trump, CNBC televizyonuna verdiği röportajda gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu. İran’la yaşanan gerilimi tam anlamıyla bir savaş değil, bu ülkenin "nükleerden arındırılması" olarak niteleyen Trump, "Nükleer silaha sahip olmalarına izin veremezsiniz. Ve ben bunu üç buçuk, dört aydır yapıyorum" dedi.

TRUMP, İRAN’I ŞIMARIK BİR ÇOCUĞA BENZETTİ

İran’ın 47 yıldır her istediğini yaptığını öne süren Trump, "Tıpkı şımarık bir çocuksanız ve ailenize yıllarca her istediğinizi yaptırdıysanız, aniden size sert çıkıldığında buna alışmanız biraz zaman alabilir" değerlendirmesinde bulundu. İran’ın 47 yıldır "Orta Doğu’nun kabadayısı" olarak bilindiğini aktaran Trump, "Ülkeleri ve ABD’yi itip kaktılar, çünkü gerekeni yapmaya istekli olmayan başkanlarımız vardı. Barack Obama onları hizada tutmaya çalışmak için onlara para ödedi. Onlara nakit olarak 1,7 milyar dolar verdi" şeklinde konuştu. Trump, İran’ın bu parayı nükleer araştırmalar ile silah ve füze programı için kullandığını iddia etti.

"REJİM DEĞİŞİKLİĞİ PEŞİNDE DEĞİLİM"

İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyeceklerini yineleyen Trump, "Başka hiçbir başkan benim yaptığımı yapmayı aklından bile geçirmedi. Kısa zamanda ordularını darmadağın ettim. Donanmaları yok, hava kuvvetleri yok, radarları yok, liderlerinin hepsi öldü. Yeni liderleri de öldü. Üçüncü lider grubundayız ve aslında onlarla iyi anlaşıyoruz. Bence çok daha mantıklılar" dedi. İran’da fiilî rejim değişikliği yaşandığı iddiasını tekrarlayan Trump, "Bence bu bir rejim değişikliğidir ama ben rejim değişikliği peşinde değilim. Ben çok basit bir şeyin peşindeyim: Nükleer silaha sahip olmamaları" diye konuştu.

"BİRKAÇ FÜZELERİ KALDI, ONLARI DA YOK EDEBİLİRİZ"

İran’ı dört ayda mağlup ettiğini ifade eden Trump, "Askerî açıdan tamamen yenilmiş durumdalar. Geriye birkaç füzeleri kaldı, onları da yok edebiliriz" dedi. Trump, İran’a yönelik son ABD saldırılarına atıfta bulunarak, "Geçen hafta onları üç kez çok sert şekilde vurdum, çünkü bir gemiye dron gönderdiler. Sonra başka bir şey daha yaptılar ve yine vurdum. Onları üst üste üç gece vurdum, ondan önceki hafta ise üst üste iki gece çok sert vurdum" şeklinde konuştu. İran’la müzakerelerin devam ettiğini hatırlatan Trump, "Sanırım ihtiyacımız olan hemen hemen her şeyi kabul ettiler" ifadelerini kullandı.

"GÜÇLERİ TÜKENDİ, KABADAYILIKLARI BİTTİ"

Trump, anlaşma sağlanması ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması hâlinde Tahran yönetiminin bu parayla ABD tarım ürünleri satın alacağı iddiasını yineledi. İran’da ekonomik durumun kötü olduğunu belirten Trump, "Yüzde 300 oranında enflasyonları var, hiç para kazanamıyorlar. Gıdaya ihtiyaçları var. Mısıra, buğdaya ve soya fasulyesine ihtiyaçları var ve biz bunları sadece ve sadece Amerikan çiftçilerimizin tedarik etmesini sağlayacağız. Tabii gelmemiz gereken o konuma gelebilirsek. Bence o konuma geleceğiz. Güçleri tükendi, kabadayılıkları bitti; gerçi oldukça iyi bir dostu yanlarında tutuyorlar: Sahip oldukları tek şey yalan haberler" değerlendirmesinde bulundu. 

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, bölgede kalıcı barışın ancak hiçbir dış müdahale olmaksızın, kapsamlı ve kapsayıcı bir yaklaşımla sağlanabileceğini belirtti.

Arakçi, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM) Bahreyn'de düzenlenen toplantıya ilişkin paylaşımını alıntılayarak, bölgesel barışa ilişkin mesaj yayımladı.

Mesajında, "CENTCOM bölgemize güvenlik mi getirdi, güvensizlik mi? Cevap açık." diyen Arakçi, İran silahlı kuvvetlerinin, yabancıların kendilerini dahi koruyamadıklarını ispatladığını belirterek, bölgede kalıcı barışın ancak hiçbir dış müdahale olmaksızın, kapsamlı ve kapsayıcı bir yaklaşımla mümkün olacağını söyledi.

CENTCOM, Bahreyn'de 12 bölge ülkesinin katılımıyla üst düzey bir askeri toplantı düzenlemişti. 

İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney'in Hindistan'daki Temsilcisi Ayetullah Hakim Elahi, oğul Hamaney'in babası Ayetullah Ali Hamaney için düzenlenecek törenlere güvenlik gerekçeleriyle katılamayabileceğini söyledi.

Hindistan'ın "Indiatoday" haber sitesine konuşan Hamaney'in Hindistan'daki Temsilcisi Ayetullah Elahi, İsrail'in İran liderlerine yönelik devam eden tehditlerinin, Mücteba Hamaney'in törene katılamamasının nedeni olduğunu belirtti.

GÜVENLİK GEREKÇESİYLE CENAZE TÖRENİNDE OLMAYACAK 

Elahi, "Geçen hafta İran'daydım ve onunla (Mücteba Hamaney) görüşen bazı arkadaşlarımla görüştüm. Dışarı çıkmak ve insanlarla bir araya gelmek istediğini söylediler ancak güvenlik güçleri güvenliği nedeniyle dışarı çıkmasına onay vermiyor. 'Çok tehlikeli ve ona güvenlik sağlayamayız' dediler. Sanırım dışarı çıkmayacak." dedi.

İSRAİL'DEN HAMANEY İÇİN ÖLÜM TEHDİDİ 

İsrail'in Savunma Bakanı Yisrael Katz, dün İran, Lübnan, Suriye, Gazze, Türkiye ve İsrail'in gelecekteki askeri kabiliyetlerinin ele alındığı bir basın toplantısında, orduya İran'a karşı "bağımsız" bir saldırı planı hazırlama talimatı verildiğini söylemişti.

İsrail'in İran'la "yarın" savaşa girebileceğini söyleyen Katz, İran lideri Hamaney hakkındaki soruya ise onun "ölüm için işaretlenmiş" olduğunu iddia etmişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de Katz'ın tehditlerine, "Halkımıza ve liderliğimize yönelik herhangi bir tehdit, anında güçlü bir yanıt alacaktır." şeklinde cevap vermişti.

ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki saldırısında hayatını kaybeden İran'ın önceki lideri Ayetullah Ali Hamaney için 4-9 Temmuz arasında Tahran, Kum, Necef, Kerbela ve Meşhed kentlerinde cenaze törenleri düzenlenecek.

Hamaney'in cenazesi Meşhed'deki İmam Rıza Türbesi'nde defnedilecek. 

İran Dışişleri Bakanlığı ve Müzakere Heyeti Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Bahreyn'de düzenlenen toplantıya işaretle ABD’nin bölgede gerçekleştirdiği toplantıların "göstermelik tutumlardan başka bir şey olmadığını" ifade etti.

Sözcü Bekayi, bu toplantıların Washington'un Batı Asya'daki istikrarsızlaştırıcı politikalarını ve uluslararası hukuka aykırı eylemlerini perdelemeyi amaçladığını söyledi.

İranlı yetkili, bölge ülkelerinin, ABD ile İsrail'in son dönemde bölgesel barış ve güvenliği hedef alan saldırıları ile "kötü niyetli eylemlerinden" gerekli dersleri çıkarması ve benzer gelişmelere karşı dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 1 Temmuz'da Bahreyn'de çok sayıda bölge ülkesinin katılımıyla üst düzey askeri toplantı düzenlemişti.

 

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, hafta sonu Tahran'da başlayacak ABD saldırılarında öldürülen Ali Hamaney'in cenaze törenine katılacak.

ABD- İran savaşının ilk günü 28 Şubat'ta Tahran'a düzenlenen saldırıda hayatını kaybeden İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in cenaze töreni hafta sonu başlayacak. Başkent Tahran'da 4 Temmuz'da başlayacak törene Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de katılacak. Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi, Şerif'in 3-5 Temmuz tarihleri arasında İran ve Türkiye'yi ziyaret edeceğini ve İran temasları sırasında Hamaney'in cenaze törenine katılacağını açıkladı.

Cenaze töreni 9 Temmuz'da Hamaney'in memleketi Meşhed'de defnedilmesiyle sona erecek.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD saldırılarında ölen Hamaney'in hafta sonu yapılacak cenaze törenine katılım çağrısı yaptı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, bu hafta sonu başlayacak olan Ali Hamaney'in cenaze törenine büyük katılım çağrısında bulundu. Kalibaf yaptığı açıklamada, "Tüm İran halkını Cumartesi günü başlayacak cenaze törenlerinde varlığınızla İran tarihine şanlı bir sayfa yazmaya davet ediyorum" dedi.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yöneten birimi Hatemu'l Enbiya Merkez Karargahı, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda "güvenlik işlerine" yönelik veya "düzeni bozucu" herhangi bir müdahalesinin İran'ın ulusal egemenliğine yönelik tehdit olarak değerlendirileceğini ve buna kararlılıkla karşılık verileceğini bildirdi.

Fars Haber Ajansı'nın yayımladığı Karargah açıklaması, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) Bahreyn'in başkenti Manama'da bölgedeki 11 ülkenin üst düzey askeri yetkililerinin katılımıyla düzenlediği güvenlik toplantısının ardından geldi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın İran'ın egemenlik alanında bulunduğu ve bu stratejik su yolunun güvenliği ile istikrarının korunmasının İran Silahlı Kuvvetleri'nin "kırmızı çizgisi" olduğu ifade edildi.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki "güvenlik işlerine" yönelik veya "düzeni bozucu" herhangi bir müdahalesinin İran'ın ulusal egemenliğine tehdit olarak değerlendirileceği ve kararlı şekilde karşılık verileceği belirtilen açıklamada, ABD'ye ait insanlı ve insansız savaş uçaklarının Hürmüz Boğazı üzerindeki varlığını sürdürmesinin bölgesel güvenliği tehlikeye atacağı ifade edildi.

Açıklamada ayrıca, tüm petrol tankerleri ile ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş için İran tarafından belirlenen rotaları kullanmakla yükümlü olduğu öne sürülerek, bu güzergahlara uyulmaması veya seyir protokollerinin ihlal edilmesi halinde silahlı kuvvetlerin derhal ve kararlı şekilde karşılık vereceği, bu durumun ihlalde bulunan gemilerin güvenliğini tehlikeye atacağı kaydedildi.

Karargahtan yapılan açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"İran, Hürmüz Boğazı'ndaki egemenlik haklarını koruma konusunda, ABD ordusu ve onun destekçileri tarafından gerçekleştirilebilecek her türlü ihlal ve saldırıyı bertaraf etmek için gerekli gördüğü hiçbir tedbirden kaçınmayacaktır."

CENTCOM, dün, Bahreyn Savunma Kuvvetleri'nin ev sahipliğinde Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Yemen'den üst düzey askeri yetkililerin katılımıyla bölgesel güvenlik toplantısı düzenlendiğini açıklamıştı.

Toplantıda bölgedeki mevcut güvenlik ortamı, savunma alanındaki işbirliğinin geliştirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişinin sürdürülmesine yönelik adımların ele alındığı bildirilmişti.

İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'ne bağlı Piranşehr ilçesinde emniyet güçleriyle silahlı bir grup arasında çıkan çatışmada 6 kişinin öldüğü bildirildi.

Fars Haber Ajansı, Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamayı yayımladı.

Açıklamada, Piranşehr ilçesinin Kızkapan bölgesinde emniyet güçleriyle İran Kürdistan Demokrat Partisi'ne (İKD-P) mensup olduğu öne sürülen silahlı bir grup arasında çıkan çatışmada 6 "teröristin" öldüğü belirtildi.

Geçtiğimiz günlerde ülkenin Irak sınırındaki Kirmanşah eyaletine bağlı Pave kentinde 2 emniyet görevlisi öldürülmüştü.

 

ABD ile İran arasında Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda Doha'da gerçekleştirilen dolaylı görüşmelerin ikinci turu tamamlandı. A Haber İslamabad Muhabiri Fakhur Rahman, tarafların bazı başlıklarda temaslarını sürdürme konusunda mutabık kaldığını ancak Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda ciddi görüş ayrılıklarının devam ettiğini aktardı.

A Haber canlı yayınında değerlendirmelerde bulunan İslamabad Muhabiri Fakhur Rahman, ABD ve İran heyetlerinin Doha’da, Katar ve Pakistan’ın arabuluculuğunda bir kez daha dolaylı görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi.

Rahman'ın aktardığına göre, ABD heyetine Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff başkanlık etti. Görüşmelerde taraflar doğrudan aynı masaya oturmazken, Katar ve Pakistanlı yetkililer aracılığıyla karşılıklı öneriler iletildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI MASANIN EN KRİTİK BAŞLIĞI

Fakhur Rahman, görüşmelerde en önemli gündem maddesinin Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ve bölgedeki deniz trafiği olduğunu belirtti.

Rahman'ın verdiği bilgilere göre İran, Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının tanınmasını ve boğazdaki kontrolün kendi belirlediği çerçevede sürdürülmesini talep etti.

İran tarafının ayrıca gemilerin kendi belirlediği rotayı kullanmasını istediğini aktaran Rahman, bazı Körfez ülkelerinin ise geçişlerden ücret alınmasına karşı çıktığını ifade etti. Bu bilginin Pakistanlı diplomatik kaynaklardan edinildiğini de sözlerine ekledi.

14 MADDELİK MUTABAKATTA İLK AŞAMA

A Haber İslamabad Muhabiri Fakhur Rahman, tarafların üzerinde çalıştığı 14 maddelik mutabakat taslağında henüz ilk aşamada bulunduğunu söyledi.

Rahman'ın aktardığına göre görüşmelerde Lübnan'daki ateşkes, Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ve deniz ulaşımına ilişkin başlıklar ele alınırken, teknik ayrıntılar üzerindeki müzakereler devam ediyor.

DONDURULAN İRAN VARLIKLARI DA GÜNDEMDE

Rahman, görüşmelerde İran'ın yurt dışında dondurulan mali varlıklarının da ele alındığını belirtti.

İran tarafının bu kaynakların ülkeye yeniden kazandırılmasını istediğini aktaran Rahman, bu konunun da müzakerelerde öne çıkan başlıklardan biri olduğunu ifade etti.

YENİ GÖRÜŞME CENAZE TÖRENİNİN ARDINDAN

Fakhur Rahman'ın aktardığı bilgilere göre, İran'da düzenlenecek cenaze töreninin ardından tarafların önümüzdeki hafta yeniden Doha'da bir araya gelmesi bekleniyor.

Görüşmelerin devam etmesi konusunda genel bir mutabakat bulunduğunu belirten Rahman, müzakerelerin henüz sonuç aşamasına ulaşmadığını ancak diplomatik temasların sürdüğünü söyledi.

PAKİSTAN DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI'NDAN DA AÇIKLAMA GELDİ

A Haber canlı yayınında aktarılan bilgilere göre, Pakistan Dışişleri Bakanlığı da görüşmelerin ardından yazılı bir açıklama yayımladı.

Açıklamada, Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda Doha'da gerçekleştirilen görüşmelerde "olumlu ilerleme" sağlandığı belirtilirken, tarafların İslamabad Mutabakatı çerçevesinde diyaloğu sürdürme konusunda kararlı olduğu ifade edildi.

Bakanlık ayrıca bir sonraki görüşmenin, İran'daki cenaze programının ardından mümkün olan en kısa sürede yapılmasının planlandığını duyurdu.

HÜRMÜZ'DE ANLAŞMAZLIK SÜRÜYOR

Canlı yayında yapılan değerlendirmede, ABD ile İran arasındaki en büyük görüş ayrılığının Hürmüz Boğazı'nın kontrolü konusunda yaşandığına dikkat çekildi.

İran'ın boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürmek ve kendi belirlediği kuzey güzergâhının kullanılmasını istediği belirtilirken, ABD'nin ise uluslararası deniz ticaretinin herhangi bir ek ücret veya kısıtlamaya tabi olmadan sürdürülmesini savunduğu ifade edildi.

A Haber'in aktardığı bilgilere göre, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği devam etse de bölgedeki güvenlik endişeleri tamamen ortadan kalkmış değil. İran yönetimi, Umman açıklarından geçen güney güzergâhındaki gemilerin güvenliğini garanti etmeyeceğini savunurken, kuzey hattının tercih edilmesini istiyor.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın da daha önce yaptığı açıklamada, "Hürmüz'ün kontrolü İran'dadır. Hürmüz, İran'ın kara sularıdır." ifadelerini kullandığı hatırlatılırken, bu yaklaşımın taraflar arasındaki temel anlaşmazlık noktalarından biri olmayı sürdürdüğü değerlendiriliyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, bölge güvenliğinin ABD'nin çekilmesi ve ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesiyle sağlanabileceğini belirtti.

Garibabadi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), Bahreyn'in başkenti Manama'da düzenlediği askeri toplantıya tepki gösterdi.

Bahreyn'de düzenlenen askeri bir toplantının Basra Körfezi için hukuki ve güvenlik düzeni oluşturamayacağını savunan Garibabadi, "Bölgenin güvenliği, dış müdahalelerin sona ermesi, ABD'nin bölgeden çekilmesi, ülkelerin egemenliğine saygı gösterilmesi ve yeni jeopolitik gerçekliklerin kabul edilmesiyle sağlanabilir, Amerika'nın askeri şemsiyesi altında değil." ifadelerini kullandı.

Garibabadi, Hürmüz Boğazı'nın CENTCOM'un değil, Tahran yönetiminin belirlediği çerçevede tanımlanabileceğini kaydetti.

CENTCOM, dün, Bahreyn Savunma Kuvvetleri'nin ev sahipliğinde Mısır, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Umman, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Yemen'den üst düzey askeri yetkililerin katılımıyla bölgesel güvenlik toplantısı düzenlediğini açıklamıştı.

Toplantıda bölgedeki mevcut güvenlik ortamı, savunma alanındaki işbirliğinin geliştirilmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilerin güvenli geçişinin sürdürülmesine yönelik adımların ele alındığı duyurulmuştu.

Katar, ABD ile İran arasındaki görüşmelerde olumlu ilerleme sağlandığını açıkladı.

Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Macid el-Ensari, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda Katar'ın başkenti Doha'da, ABD ve İranlı müzakere heyetleriyle ayrı ayrı gerçekleştirilen görüşmelerde İslamabad Mutabakat Zaptı kapsamındaki konularda olumlu ilerleme kaydedildiğini belirtti.

Görüşmelerde, İsviçre'deki "Luzern Gölü Zirvesi"nde elde edilen sonuçlar temel alınarak İslamabad Mutabakat Zaptı'na ilişkin başlıklarda olumlu ilerleme sağlandığını ifade eden Ensari, tarafların müzakereleri önümüzdeki dönemde sürdürme konusunda mutabık kaldığını aktardı.

Ensari, bir sonraki görüşmenin ise eski İran lideri Ali Hamaney'in cenaze töreninin tamamlanmasının ardından mümkün olan en kısa sürede yapılmasının kararlaştırıldığını ifade etti.