Dünyada hantavirüs alarmı: Ölümcül salgının kaynağı araştırılıyor

Salgının merkezinde Arjantin'in güneyindeki "dünyanın sonu" olarak bilinen Ushuaia kenti bulunuyor. Uzmanlara göre iklim değişikliği nedeniyle hızla yayılan ölümcül virüs artık sadece kırsal bölgelerin değil, uluslararası seyahatlerin ve küresel sağlık sisteminin de yeni kabusu haline geliyor.

KRUVAZİYERDE ÖLÜM ZİNCİRİ

Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre MV Hondius gemisindeki ilk ölüm 11 Nisan'da gerçekleşti. 70 yaşındaki Hollandalı erkek yolcu hayatını kaybetti. Ardından 69 yaşındaki eşi 26 Nisan'da yaşamını yitirdi. Son olarak Alman bir kadın yolcu 2 Mayıs'ta öldü.

Gemide toplam sekiz hantavirüs vakası bulunduğu, bunlardan üçünün doğrulandığı açıklandı.

Hantavirüs vakası şüphesi taşıyan yolcuların bulunduğu MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinin Praia’dan ayrılmaya hazırlanırken dronla çekilmiş görüntüsü. (REUTERS)

GEMİ KARANTİNAYA ALINDI - VAKALARIN AKIBETİ NE?

Geminin Yeşil Burun Adaları açıklarında karantinada tutulduğu, yolcuların kamaralarından çıkmalarına izin verilmediği bildirildi. DSÖ, gemide "dezenfeksiyon ve diğer halk sağlığı önlemlerinin" sürdüğünü açıkladı.

Yetkililer, gemide kalan yolcuların hiçbirinde şu an semptom görülmediğini ancak iki ek doktorun bölgeye gönderildiğini duyurdu.

Koruyucu kıyafet giyen bir görevli, MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinde ortaya çıkan salgının ardından hantavirüs şüphesi taşıyan hastaların tahliye operasyonu sırasında bir ambulansın yanında yürürken görülüyor. Praia, Yeşil Burun Adaları, 6 Mayıs 2026. (REUTERS)

"RİSK DÜŞÜK" DENİLDİ AMA DÜNYA ALARMA GEÇTİ

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), Amerikan halkı için riskin "son derece düşük" olduğunu savunsa da yaşanan gelişmeler birçok ülkeyi alarma geçirdi.

CDC açıklamasında, "Gemide bulunan tüm Amerikalılara, sağlık yetkililerinin yönlendirmelerine uymaları çağrısında bulunuyoruz" ifadeleri kullanıldı.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA) da gemiden dönen iki kişinin izolasyona alındığını duyurdu. Yetkililer, doğrulanmış vakalardan biriyle aynı uçakta bulunmuş olabilecek kişilerin bile takip edildiğini açıkladı.

Gemide bulunan İngiliz vatandaşlarının Tenerife'ye ulaştıktan sonra semptom göstermemeleri halinde ülkelerine geri gönderileceği belirtildi.

Arjantin Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan bu dağıtım fotoğrafında, Malbran Enstitüsü’nden bir bilim insanı, Andes hantavirüsünün teşhisinde kullanılan ve tespit sürecinin bir parçası olarak Andes virüsüne ait RNA içeren kapları incelerken görülüyor. Buenos Aires, 6 Mayıs 2026. (AFP)

HASTANEDEKİ İNGİLİZ MÜRETTEBAT KONUŞTU: "ÇOK HIZLI KÖTÜLEŞEBİLİYOR"

Gemide görev yapan 56 yaşındaki İngiliz mürettebat Martin Anstee de tahliye edilenler arasında yer aldı.

Hollanda'da hastaneye kaldırılan Anstee, "İyiyim. Çok kötü hissetmiyorum ama hâlâ yapılması gereken çok test var" dedi.

Eşi Nicola Anstee ise yaşanan süreci "travmatik" sözleriyle anlattı:

"Başta hafif geçiriyordu, sonra aniden ağırlaştı. Bu virüsün korkutucu tarafı çok hızlı kötüleşebilmesi."

Ailenin açıklamaları, hantavirüsün neden dünya genelinde korku yarattığını da ortaya koydu.

ŞÜPHELER ARJANTİN'E ÇEVRİLDİ

Uzmanlar şimdi salgının kaynağını belirlemeye çalışıyor. En güçlü ihtimal ise yolcuların virüsü Arjantin'de kapmış olması.

Hollandalı çiftin gemiye binmeden önce Ushuaia'da kuş gözlem gezisine katıldığı, ayrıca Arjantin ve Şili'nin farklı bölgelerini ziyaret ettiği açıklandı.

Arjantinli yetkililer, turistlerin Patagonya'daki ormanlık bölgelerde izlediği rotaları tek tek inceliyor. Çünkü son dönemde hantavirüs vakalarının kümelendiği bölgelerden bazılarının burada bulunduğu belirtiliyor.

Kaynak: AFP

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ YENİ KABUSU TETİKLEDİ

Uzmanlara göre hantavirüsteki yükselişin arkasındaki en büyük nedenlerden biri iklim değişikliği.

Arjantinli enfeksiyon hastalıkları uzmanı Hugo Pizzi, ülkenin giderek daha tropikal bir iklime dönüştüğünü söyledi.

Pizzi'ye göre artan sıcaklıklar ve değişen ekosistemler, hantavirüs taşıyan farelerin çok daha geniş alanlara yayılmasına neden oluyor.

"Arjantin artık daha tropikal hale geldi. Bu sadece dang humması ve sarı hummayı değil, fare nüfusundaki artışı da beraberinde getirdi" diyen Pizzi, hantavirüsün giderek daha hızlı yayıldığını söyledi.

Uzmanlar özellikle yoğun yağışların ardından kemirgen nüfusunun arttığını, kurak dönemlerde ise hayvanların insanların yaşadığı alanlara daha fazla yaklaştığını belirtiyor.

ÖLÜM ORANI KATLANDI

Arjantin Sağlık Bakanlığı verilerine göre Haziran 2025'ten bu yana ülkede 101 hantavirüs vakası görüldü. Bu sayı geçen yılın aynı döneminin yaklaşık iki katı.

Daha da korkutucu olan ise ölüm oranındaki yükseliş.

"Andes virüsü" olarak bilinen Güney Amerika tipi hantavirüsün neden olduğu akciğer sendromunda son bir yılda ölüm oranı yaklaşık yüzde 30'a ulaştı. Önceki beş yılın ortalaması ise yüzde 15'ti.

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre Andes virüsü, insanlar arasında bulaşabilen tek hantavirüs türü olarak biliniyor.

Tehlikeli madde koruyucu kıyafeti giyen bir kişi (sağdan ikinci), hantavirüs taşıdığı düşünülen MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinin bazı yolcularını taşıdığı iddia edilen sağlık uçağından ambulansa götürülürken görülüyor. Schiphol Havalimanı, Amsterdam yakınları, 6 Mayıs 2026. (AFP)

"SOĞUK ALGINLIĞI SANILIYOR"

Uzmanlara göre hastalığın en tehlikeli yönlerinden biri belirtilerinin ilk aşamada grip veya soğuk algınlığıyla karıştırılması.

Córdoba Ulusal Üniversitesi'nden genetik profesörü Raul González Ittig, "Turistler bunu sıradan bir soğuk algınlığı sanıp önemsemeyebilir. İşte bu yüzden özellikle tehlikeli" dedi.

Virüsün kuluçka süresinin bir ila sekiz hafta arasında değişmesi de sağlık yetkililerinin işini zorlaştırıyor.

Bu nedenle yolcuların virüsü Arjantin'de mi, Güney Atlantik'te verilen mola sırasında mı yoksa doğrudan gemide mi kaptığı hâlâ netlik kazanmadı.

14 YAŞINDAKİ RODRIGO İKİ SAAT İÇİNDE HAYATINI KAYBETTİ

Hantavirüsün ne kadar ölümcül olabileceğini gösteren en çarpıcı örneklerden biri ise Arjantin'de yaşandı.

14 yaşındaki Rodrigo Delgado'nun önce grip olduğu düşünüldü. Ateş ve vücut ağrıları nedeniyle doktora götürülen çocuk, ibuprofen verilerek eve gönderildi.

Yeşil Burun Adaları'nın başkenti Praia'daki limanda MV Hondius adlı kruvaziyer gemisinden, hantavirüs şüphesi taşıyan üç kişi tahliye edilerek Hollanda'da tedavi görmek üzere yola çıkarıldı. (AA)

Ancak kısa süre içinde nefes almakta zorlanmaya başladı.

1 Ocak'ta yoğun bakıma kaldırılan Rodrigo, hantavirüs testinin pozitif çıkmasından yalnızca iki saat sonra hayatını kaybetti.

Babası David Delgado, "Bu acıyı dünyada kimsenin yaşamasını istemem" dedi.

AVRUPA'DA TARTIŞMA ÇIKTI

Geminin Tenerife'ye yanaşmasına izin verilmesi Avrupa'da da tartışma yarattı.

Kanarya Adaları Bölgesel Yönetimi Başkanı, geminin limana kabul edilmesi konusunda endişelerini dile getirdi.

Buna rağmen İspanyol yetkililer tahliye operasyonuna onay verdi. Böylece geminin Kanarya Adaları'na doğru üç günlük yolculuğuna devam etmesine izin çıktı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ise hükümetin İngiliz vatandaşlarını "güvenli şekilde ülkeye getirmek için acil şekilde çalıştığını" açıkladı.

DÜNYA ŞİMDİ TEK SORUNUN CEVABINI ARIYOR

Uzmanlar şimdi aynı sorunun cevabını arıyor:

Ölümcül hantavirüs salgını gerçekten Arjantin'de mi başladı?

Yetkililer temaslıları belirlemeye, yolcuların seyahat rotalarını çıkarmaya ve yeni bulaş zincirlerini engellemeye çalışırken, dünya kamuoyu da gözünü Atlantik'te karantinaya alınan gemiye çevirmiş durumda.