Savaşın ağır bedeli: ABD'nin İran operasyonunda 2 milyar dolarlık donanım kül oldu | Uzman isim A Haber'de değerlendirdi

ABD'nin İran'a yönelik saldırılarının ilk 4 gününde yaklaşık 2 milyar dolar değerinde askeri ekipman kaybettiği belirlendi. AA muhabirinin açık kaynaklardan derlediği tahmin ve verilere göre, ABD-İsrail saldırılarının başladığı 28 Şubat'tan bu yana İran'ın bölgedeki ABD askeri varlıklarına verdiği zarar toplam 1,902 milyar dolara ulaştı.

Bu maliyetin büyük bölümünü, Katar'daki El Udeyd Hava Üssü'nde bulunan ve değeri yaklaşık 1,1 milyar dolar olan AN/FPS-132 erken uyarı radar sisteminin İran'ın füze saldırısında vurulması oluşturuyor.

Kuveyt hava savunma sistemleri tarafından "dost ateşi" sonucu düşürülen 3 adet F-15E Strike Eagle tipi savaş uçağının yerine yenilerinin konulması da yaklaşık 282 milyon dolara mal olacak.

İran'ın Bahreyn'in başkenti Manama'da bulunan ABD Donanması Beşinci Filosu karargahını hedef aldığı saldırıda iki uydu haberleşme terminali ile diğer bazı büyük yapılar hasar gördü.

Hedef alınan AN/GSC-52B tipi uydu iletişim terminallerinin her birinin maliyeti yaklaşık 20 milyon dolar değerinde seyrediyor.

Açık kaynaklarda yer alan uydu görüntülerine göre, Birleşik Arap Emirlikleri'nde (BAE) konuşlu ABD ordusuna ait Terminal Yüksek İrtifa Alan Savunma (THAAD) balistik füze savunma sisteminin AN/TPY-2 radar bileşeni de saldırılarda imha edildi.

Söz konusu radarın değerinin yaklaşık 500 milyon dolar olduğu düşünülüyor.

İRAN'IN HEDEF ALDIĞI ABD ÜSLERİ

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılar başlatmasının ardından Tahran, Orta Doğu'da bulunan 7 farklı ABD askeri noktasını hedef aldı.

Bunlar arasında, Bahreyn'deki ABD Donanması Beşinci Filosu karargahı, Kuveyt'teki Camp Arifjan Üssü, Ali el-Salem Hava Üssü ve Camp Buehring Üssü, Irak'taki Erbil Üssü, BAE'deki Cebel Ali Limanı ile Katar'daki El Udeyd Hava Üssü yer aldı.

Açık kaynaklarda yer alan uydu görüntülerinde, İran'ın düzenlediği saldırının ardından Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü içindeki bazı noktalarda çatıların çöktüğü görüldü. Camp Arifjan Üssü'nü hedef alan saldırılarda ise 6 ABD askeri hayatını kaybetti.

Camp Buehring Üssü'nde kaydedildiği belirtilen bir videoda ise insansız hava aracının (İHA) tesis üzerinde uçtuktan sonra üssün çevresinde patladığı anlar yer aldı.

Amerikan New York Times (NYT) gazetesi tarafından doğrulanan görüntü ve fotoğraflar, İran'ın, Irak'taki Erbil Uluslararası Havalimanı'nda bulunan ve ABD güçlerinin konuşlu olduğu askeri tesisi defalarca hedef aldığını ortaya koydu.

NYT'nin elde ettiği uydu görüntülerinde ise üste bulunan dört yapının hasar gördüğü veya tamamen yıkıldığı görüldü.

BAE'deki Cebel Ali Limanı'na ait uydu görüntülerinde, ABD Donanması'nın rekreasyon alanı olarak kullandığı bölgede bulunan binadan duman yükseldiği görüldü.

Böylece ABD'nin, İran'a saldırı başlatmasının ardından 4 günde yaklaşık 2 milyar dolar değerinde askeri ekipman kaybettiği hesaplandı.

ABD DİPLOMATİK TEMSİLCİLİKLERİ DE HEDEF ALINDI

Askeri üslerin yanı sıra Suudi Arabistan, Kuveyt ve BAE'deki ABD diplomatik temsilcilikleri de İran'ın misilleme saldırılarının hedefi oldu.

Yerel basında çıkan haberlerde, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki Amerikan büyükelçiliği kompleksine iki İHA'nın isabet ettiği bildirildi.

Suudi Savunma Bakanlığının konuya ilişkin açıklamasında, yerleşkede "sınırlı yangın ve küçük çaplı maddi hasar" meydana geldiği aktarıldı.

Amerikan Washington Post gazetesinin haberinde ise elçilik yerleşkesinde bulunan ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) ofisinin de saldırıda vurulduğu iddia edildi.

Kuveyt'teki ABD Büyükelçiliği'nin ise İHA ve füzelerle hedef alındığı belirtildi. Elçilikten yapılan açıklamada, faaliyetlerin "ikinci bir duyuruya kadar" askıya alındığı ve zorunlu olmayan personel ile ailelerinin tahliye edildiği ifade edildi.

BAE'nin Dubai kentindeki ABD Başkonsolosluğu da İran İHA'sı ile hedef alındı.

Konsolosluk binasının yanındaki otopark alanına isabet eden saldırı sonrası çıkan yangının kısa sürede kontrol altına alındığı, yerleşkede hasar oluştuğu ancak büyük çaplı yıkım meydana gelmediği bildirildi.

Ortadoğu'da tansiyon bir an olsun düşmezken, Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Canan Tercan bölgedeki sıcak gelişmeleri A Haber ekranlarında değerlendirdi. Tercan, savaşın günlük maliyetinin 1 milyar doları aştığını belirterek çatışmaların perde arkasındaki güç mücadelelerini, savunma sanayi lobisinin etkisini ve sivillerin özellikle çocukların hedef olduğu savaşın karanlık yönlerini anlattı.

SAVAŞIN ACI FATURASI: SAATTE 9,2 MİLYON DOLAR
Savaşın ekonomik boyutuna ilişkin verileri paylaşan Dr. Canan Tercan, şu değerlendirmede bulundu: "Savaşın günlük maliyetinin 1 milyar doların üzerinde olduğuna dair tahminler var. İlk 24 saatte ABD'nin askeri harekât için yaklaşık 779 milyon dolar harcadığı belirtiliyor. Uçak gemilerinin işletme maliyeti dahi günlük 6,5 milyon doları buluyor. Genel hesaplamalara göre savaşın maliyeti saatte yaklaşık 9,2 milyon dolar seviyesine ulaşıyor."

Uzmanlara göre İran-İsrail çatışmalarının günlük maliyeti yüz milyonlarca doları bulabiliyor ve bazı tahminlerde bu rakamın 700 milyon dolar civarında olduğu ifade ediliyor.

HEDEF: İRAN'IN PETROLÜ VE JEOPOLİTİK KONUMU
Tercan, ABD ve İsrail'in bölgesel stratejik hedeflerine de dikkat çekerek şunları söyledi: "ABD ve İsrail'in hedefi sadece askeri değil. İran'ın petrolü, doğal kaynakları, jeopolitik konumu ve Kuşak-Yol projesindeki stratejik rolü büyük önem taşıyor. İran'ı kolay bir hedef olarak görmüş olabilirler ancak İran, Venezuela gibi ülkeler kolay lokma değil."

SİLAH LOBİSİ SAVAŞTAN BESLENİYOR
Canan Tercan'a göre ABD'nin savaşta yaptığı harcamalar aynı zamanda bir tür yatırım olarak görülüyor: "ABD şu an yüksek bir maliyet ödüyor gibi görünse de bunu bir yatırım olarak değerlendiriyor. Çünkü bölgedeki ülkelerin satın alacağı devasa silah paketleri var. F-35 savaş uçakları ve hava savunma sistemlerine olan talep sadece Ortadoğu'da değil, Asya, Afrika ve Avrupa'da da artacaktır. ABD dünyanın en büyük silah üreticisi ve bu süreçten ekonomik olarak da güç kazanıyor."

ENERJİ KORİDORLARINDA HÜRMÜZ GERİLİMİ
Tercan, enerji yollarının da savaşın merkezinde olduğunu vurguladı: "Eğer operasyon başarılı olsaydı ABD, Venezuela'dan sonra İran petrolü üzerinde de ciddi kontrol elde edebilirdi. Bu noktada Hürmüz Boğazı çok kritik hale geliyor. Hürmüz'e alternatif olan Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı daha stratejik bir önem kazanabilir. Bu durum hem Suudi Arabistan'ın hem de bölgedeki diğer ülkelerin enerji politikalarını yeniden şekillendirebilir."

ABD-İSRAİL'İN İRAN'A SALDIRILARI

İsrail ve ABD, Tahran ile Washington yönetimleri arasında müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlattı.

İran da İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

ABD-İsrail saldırılarında, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili öldü.

İran Kızılayı, ABD-İsrail saldırılarında 787 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.