ABD'li siyaset bilimci Lake Coffey'den Türkiye yorumu: Türkiye ve Türk Bayrağı tarafsızlığı simgeliyor

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, alanında uzman kişilerle Birleşmiş Milletler (BM) 76. Genel Kurulu kapsamında, BM reformunun da ele alındığı "Kovid-19 Sonrası Dönemde Güvenin Yeniden İnşası ve Umudun Tazelenmesi: Türkiye'nin Uluslararası Düzene Bakış Açısı" başlıklı bir dizi mülakat gerçekleştirdi.

TÜRKİYE'NİN ORADA OLMASI ABD'YE ÇOK BÜYÜK BİR YARAR

Coffey, bu kapsamda, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu öncesinde Afganistan'daki durumu, Türkiye'nin bölgedeki önemini ve BM reformunu değerlendirdi.

Türkiye'nin etkisinin son beş altı yıldır Orta Asya, Kafkaslar ve Afganistan'da yükseldiğini vurgulayan Coffey, ilişkideki mevcut zorluklara rağmen Türkiye'nin müttefikliğinin ve NATO'daki yerinin ABD'ye çok büyük yarar sağladığını dile getirdi.

"TÜRKİYE VE TÜRK BAYRAĞI TARAFSIZLIĞI SİMGELİYOR"

Coffey, Türkiye ve ABD'yi birleştiren unsurların ayrıştıranlardan daha fazla olduğunu belirterek, Türkiye'nin Afganistan'da oynayabileceği rol konusunda şunları kaydetti:

"Afganistan söz konusu olduğunda Türkiye Afganistan'da ABD için asgari bir rol üstlenebilir. Taliban karşısında ABD'nin çıkarlarını destekleyebilir ya da bunların iletilmesi konusunda küçük bir rol üstlenebilir. Diyelim ki bir rehine durumu söz konusu olursa ya da insani yardım dağıtılması gerekirse Türkiye Taliban ile koordinasyonu sağlayabilir çünkü bence tüm taraflar Türkiye'yi Afganistan'da tarafsız bir arabulucu olarak görüyor. İster Taliban'ı destekleyin ister direniş hareketini destekleyin ya da gerçekten sadece hayatına devam etmek isteyen biri olun, bence Türkiye ve Türk bayrağı tarafsızlığı simgeliyor. Yani Türkiye tarafsız bir arabulucu olarak görülüyor ve bu hem ABD'ye hem de Afganistan halkına fayda sağlayabilir."

"AFGANİSTAN ABD İÇİN ULUSAL BİR REZALET"

ABD'nin Afganistan'daki yenilgisinin gölgesinde gerçekleşecek bu yılki Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde (BMGK) ABD yönetimine Afganistan meselesiyle ilgili yapılacak çağrıların dikkate alınmayacağını değerlendiren Coffrey, "Biden yönetimi Afganistan'da herhangi bir şey yapmaya hiçbir istek veya arzusu olmadığını gösterdi. Sizin deyiminizle bir çöküş, hatta ulusal bir rezalet diyebileceğim bir fiyasko gördük. Biden yönetimi ülkede küçük bir grup ABD askeri varlığını bile sürdürmek istemediği için son zamanlarda neler yaşandığını gördük ve şu anda Biden yönetimi Afganistan'ı dikiz aynasından izlemek istiyor." diye konuştu.

"AFGANİSTAN NEDENİYLE AMERİKA'NIN DÜNYADAKİ İMAJI VE PRESTİJİ LEKELENDİ"

ABD'nin Afganistan'dan çekilme sürecindeki adımlarının uluslararası arenada müttefiklerince soru işaretleriyle karşılandığını kaydeden Coffey, Biden yönetiminin bu süreci iyi yönetemediğini savundu.

Coffey, "Elbette sadece Biden yönetiminin itibarı zedelenmedi, aynı zamanda Biden yönetiminin Afganistan'da yaptıkları nedeniyle Amerika'nın dünyadaki imajı ve prestiji de lekelendi. Bu nedenle de Taliban 2001 yılında gerçekleşen 11 Eylül saldırılarının meydana geldiği 20 yıl öncesine kıyasla bugün Afganistan'ın çok daha büyük bir kısmını kontrol ediyor. Biden yönetiminin bu hareketi, ortaklarımızın ve müttefiklerimizin birçoğunun Amerikan kararlılığını sorgulamasına neden oldu." diye konuştu.

Luke Coffey, BM'nin uluslararası siyasetteki rolü ve kuruluşun reform ihtiyacı konusunda da değerlendirmelerde bulundu.

BM'nin bugünkü önemli uluslararası meseleler karşısında üstlendiği rol konusunda pek iyimser olmadığını söyleyen Coffey, bunun başlıca nedeni olarak devletlerin ulusal çıkarlarına odaklı olması ve dünyadaki birçok önemli, çekişmeli mesele üzerinde fikir birliği olmamasını gösterdi.

BM İSTEKSİZ VE GÖNÜLSÜZ DAVRANDI

"Yalnızca bir yıl önceki Karabağ savaşına bakabiliriz. Bu savaşta Azerbaycan neredeyse 30 yıllık başarısız bir BM süreci ve başarısız bir AGİT sürecinden sonra, doksanlı yıllarda alınan dört BM kararını kendi başına uygulamak zorunda kalmıştır. BM bu meseleyi çözme konusunda tam olarak bir isteksizlik veya gönülsüzlük sergiledi." ifadelerini kullanan Coffey, sorunun BM'nin yapısından kaynaklandığını ancak daha iyi bir seçenek öne sürmediğini belirtti.

BM'DE VETO YETKİSİ

Coffey sözlerini şu şekilde tamamladı:

"Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde veto yetkisini elinde bulunduran beş daimi üye varsa ve bu beş üyenin anlaşamadığı zamanlarda, bazıları dünyayı bir şekilde, diğerleri ise daha farklı şekilde görür ve bir çıkmaza girersiniz. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerin veto haklarından vazgeçmesi gerektiğini söylemiyorum. Bu haklarından asla vazgeçmeyeceklerini düşünüyorum ancak biz de en azından bunun BM'nin karşı karşıya olduğu sorunun özü olduğunu kabul etmeliyiz."