MEB'den sınavlarda yeni soru sistemi: 12 ilde test edildi! Bağlam temelli soru nedir?

Milli Eğitim Bakanlığı, ölçme-değerlendirme süreçlerini yeniden düzenleyen “Bağlam Temelli Çoktan Seçmeli Soru Yazım Kılavuzu”nu yayımladı. Kılavuz, öğrencinin bilgi ve becerilerini gerçek yaşam durumlarında kullanma düzeyini ölçmeyi esas alıyor. Bu kılavuz, tüm sınavlarda temel referans olacak.
MEB'in hazırladığı yeni kılavuzla birlikte sınavlarda ölçme yaklaşımı değişiyor. Sınavlarda öğrencinin edindiği bilgi ve becerileri farklı durumlara aktarabilme ve kullanabilme düzeyi değerlendirilecek. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, kılavuz; merkezi ve ortak sınavlar, okul geneli yazılılar, ders kitapları ve yardımcı materyallerin hazırlanmasında temel kaynak olarak kullanılacak.
Yeni kılavuz, öğrencinin bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimini birlikte ölçen bütüncül değerlendirme sisteminin temel referansı olarak tüm sınav ve eğitim materyallerinde kullanılacak. (AA)
TÜM SINAVLAR İÇİN TEMEL KAYNAK OLACAK
Yeni kılavuz, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında geliştirilen bütüncül eğitim yaklaşımının ölçme boyutunu oluşturuyor. Bu yaklaşım, öğrencinin sadece bilgi düzeyini değil; bilişsel, sosyal ve duygusal gelişimini birlikte ele alan bir değerlendirme yapısını temel alıyor.
Kılavuz; merkezi ve ortak sınavlar, okul geneli yazılılar, ders kitapları ve yardımcı materyallerin hazırlanmasında temel başvuru kaynağı olarak kullanılacak.
12 ilde yürütülen pilot uygulamalar, yeni soru modelinin sahadaki etkisini ölçmek için yapıldı.
12 İLDE PİLOT ÇALIŞMALAR YAPILDI
MEB Ortaöğretim Genel Müdürlüğü'nün koordinasyonunda, 12 pilot ilde yürütülen çalışmalar sonucunda oluşturulan kılavuza ilişkin resmi yazı; Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin imzasıyla başta Yükseköğretim Kurulu, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu ile ÖSYM olmak üzere eğitim sisteminin ilgili tüm paydaş kurumlarına iletildi.
AA'ya göre söz konusu yazıda, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'nin kavramsal ve alan becerileri ile sosyal-duygusal öğrenme becerileri, eğilimler ve değerleri bütünleşik bir yapı içinde ele alan, milli ve manevi değerleri korumayı ve geliştirmeyi hedefleyen sistematik ve bütüncül bir eğitim yaklaşımı olduğuna işaret edildi.
On binlerce öğrencinin katıldığı pilot süreç, modelin farklı sınıf ve derslerde nasıl çalıştığını ortaya koydu.
PİLOT UYGULAMAYA 14 BİN ÖĞRENCİ DAHİL EDİLDİ
12 ilde gerçekleştirilen pilot uygulama modeline toplam 14.556 öğrenci sürece dahil edildi. Sınıf düzeyinde 4.361 öğrenci, 10. sınıf düzeyinde 10.195 öğrenci yer aldı.
Ortaöğretimde 8 derste (edebiyat, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, din kültürü) uygulama gerçekleştirildi.Temel eğitimde 5 derste (Türkçe, matematik, fen, sosyal bilgiler, din kültürü) pilot süreç yürütüldü.
Nicel veriler ve öğrencilerle yapılan bilişsel görüşmeler birlikte analiz edildi. Bu veriler doğrultusunda Bağlam Temelli Soru Yazım Kılavuzu oluşturuldu.
Yeni yaklaşım, sınavlarda kullanılan ölçme dilini standardize ederek sistem genelinde uyum oluşturuyor. Eğitim sisteminde ortak dil hedefleniyor.
EĞİTİM SİSTEMİNDE ORTAK DİL HEDEFİ
Yeni kılavuz, sadece soru tipini değil, ölçme-değerlendirme dilini de standartlaştırıyor. Ölçme ve değerlendirme sisteminin yeniden yapılandırılması, öğrencilerin kazandığı becerilerin geçerli ve güvenilir biçimde ölçülmesini zorunlu hale getirdi. Bu doğrultuda Milli Eğitim Bakanlığı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki yetkinlikleri değerlendirmek için ilgili eğitim birimleriyle birlikte ÖSYM ile koordineli çalışmalar yürütüyor. Yeni yaklaşım, beceri temelli ölçümün eğitim sisteminin merkezine yerleştirilmesini hedefliyor.
Bağlam temelli model, öğrenciyi gerçek hayat senaryoları üzerinden düşünmeye zorlayarak analiz ve yorum becerisini öne çıkarıyor. Bu yapı, ezber yerine bilgiyi kullanabilen öğrenci profilini merkeze alıyor.
BAĞLAM TEMELLİ SORU MODELİ NASIL İŞLİYOR?
Yeni kılavuzda yer alan bağlam temelli soru yaklaşımı, öğrenciyi doğrudan bir metin, veri, problem ya da günlük yaşam senaryosu ile karşı karşıya bırakıyor. Bu yapı, öğrencinin yalnızca doğru cevabı bulmasını değil; analiz yapmasını, yorum geliştirmesini ve çözüm üretmesini zorunlu kılıyor.
Bu model farklı soru türlerinde uygulanabiliyor. Çoktan seçmeli, açık uçlu, doğru-yanlış, eşleştirme ve kısa cevaplı soruların tamamı bu yaklaşımla hazırlanabiliyor.
Bağlam temelli yaklaşımda belirleyici unsur, soru formatı değil; öğrencinin bilgiyi günlük yaşamla ilişkilendirip uygulayabilme yetkinliğidir. Kılavuzla birlikte, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde öğrencinin yalnızca bilgi düzeyi değil, bu bilgiyi pratikte nasıl kullandığı da ölçülerek daha kapsamlı ve kalıcı bir değerlendirme yapısı kurulması hedefleniyor.

