Milyonlarca çalışanı ilgilendiriyor! SGK'ya bildirilmezse asgari ücret desteği yanabilir
Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, düzenli bahşişlerin SGK'ya bildirilmemesi halinde işverenlerin idari para cezası ve asgari ücret desteğinin kaybıyla karşılaşabileceğini söyledi. Karakaş, bu tür durumlarda SGK'nın ödemiş olduğu asgari ücret desteğini de faiziyle birlikte geri alabileceğini belirtti.
Yargıtay'ın düzenli ve süreklilik arz eden bahşiş ödemelerini ücret kapsamında değerlendiren kararı, özellikle restoran, kafe, otel ve turizm sektöründe çalışan işçilerin kıdem tazminatı ve fazla mesai hesaplarını doğrudan etkiliyor.
Buna göre, sürekli bahşiş alan işçinin bu gelirinin somut olayın şartlarına göre ücretin bir parçası olarak değerlendirilmesi ve kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması mümkün oluyor. Fazla mesai hesabında ise garanti ücret ile bahşiş kısmı farklı katsayılarla hesaplanıyor.
DÜZENLİ BAHŞİŞLER KAYIT ALTINA ALINMALI
İşverenler açısından düzenli bahşiş ödemelerinin kayıt altına alınması ve sosyal güvenlik bildirimlerinin doğru yapılması önem taşıyor.
Yargıtay'ın yerleşik uygulamasında, bahşiş veya yüzde usulüyle çalışan işçilerin fazla çalışma ücretinde yalnızca zamlı kısmın hesaplanması gerektiği belirtiliyor. Bu kapsamda, garanti ücretin fazla mesai hesabındaki karşılığı 1,5 katsayısıyla, bahşiş kısmı ise 0,5 katsayısıyla değerlendiriliyor.
Düzenli bahşişin ücretin bir parçası olarak kabul edilmesi, işçinin iş sözleşmesinin sona ermesi halinde kıdem tazminatı hesabını da etkileyebiliyor. Ancak bunun için bahşişin süreklilik arz etmesi ve ücret sisteminin bir unsuru olduğunun somut olayda ortaya konulması gerekiyor.
"BAHŞİŞLER ÜCRET NİTELİĞİNDE OLUP KIDEM TAZMİNATINA SAYILACAK"
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, Yargıtay kararının hizmet sektörünü etkilediğinin altını çizerek, "Mezkur olayda yerel mahkemenin yapmış olduğu değerlendirmede kıdem tazminatının hesabında bahşişlere yer verilmedi. Bu kararı Yargıtay bozdu ve işçilere devamlı olarak ödenen bahşişlerin de aynen ücret gibi tazminat hesabında esas alınması gerektiğine hükmetti" ifadelerini kullandı.
"BAHŞİŞLERİ SGK'YA BİLDİRİLMEYEN İŞLETMELERE 66 BİN LİRA CEZA"
Karakaş, bahşişlerin SGK'ya bildirilmemesi halinde işverenlerin ve çalışanların karşılaşabileceği sorunlara değinerek şunları kaydetti:
"Bahşişin SGK'ya bildirilmemesi halinde hem idari para cezası hem de asgari ücret desteği gibi teşviklerden mahrumiyet söz konusu olacak. Çünkü Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin kararlarına baktığımız zaman, işçilere ödenen bahşişlerin SGK priminden istisna olmadığını ve dolayısıyla primlerin hesabına dahil edilmesi gerektiğini anlıyoruz. Sigorta primine esas kazançlar hesaplanırken bahşişlerin de dahil edilerek SGK'ya bildirilmesi gerekiyor. SGK'ya bildirilmezse ne olur? Örneğin 3 bin 400 lira tutarında bir bahşiş SGK'ya bildirilmediği takdirde, iş yerinde kaç işçi olursa olsun işletmenin faydalanmış olduğu asgari ücret desteğinin tamamını SGK iptal eder. Ödemiş olduğu asgari ücret desteğini de faiziyle birlikte geri alır. Ayrıca bahşiş kaç ay boyunca SGK'ya bildirilmemişse, her bir ay için 66 bin lirayı aşkın idari para cezası uygulanır. Kayıt teftişi de yapılırsa bu cezalar katbekat artacaktır. Özetle, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin vermiş olduğu karar işçilerin alacaklarıyla ve tazminatların hesabıyla ilgilidir. Bundan böyle, eğer işçilere bahşiş ödeniyorsa ve bu devamlı nitelikteyse, örneğin lokantalarda, kafelerde, otellerde ve restoranlarda bahşişler işveren tarafından toplanıp işçilere dağıtıldığında, bunun aynı zamanda SGK'ya bildirilmesi tabii ki işverenlerin lehine olacaktır."
"FAZLA MESAİ HESABINDA BAHŞİŞLER 1,5 OLARAK DEĞİL 0,5 İLE ÇARPILARAK HESAPLANACAK"
Karakaş, düzenli olarak ödenen bahşişlerin kıdem tazminatı hesabında esas alınması gerektiğini belirterek, fazla mesai hesabında garanti ücret ile bahşiş için farklı katsayı uygulanacağını aktardı.
Karakaş, "Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından bahşişler, asıl maaş, yani garanti maaş gibi ücret sayıldığından devamlı olarak ödenen bahşişlerin de kıdem tazminatı hesabında esas alınması gerekmektedir. Yine mezkur karara göre, fazla mesai hesaplanırken, normal ücretin yani maaşın 1,5 katının esas alınmasına hükmediliyor. Bahşişle ilgili kısımda 1,5 katı değil, 0,5 ile çarpılarak daha hakkaniyetli bir karar verilmiştir" dedi.
