CANLI YAYIN
En Yeniler Gündem Yaşam Dünya Ekonomi Magazin Spor Otomobil Teknoloji

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı

Giriş Tarihi:
ahaber.com.tr Haber Merkezi

ABD'nin Ay'da kalıcı bir üs kurma hedefi, yeni bir döneme girmeye hazırlanıyor. NASA, önümüzdeki beş yıl içinde Ay yüzeyine 100 kilovatlık bir mikro nükleer reaktör yerleştirmeyi planlıyor. Başkanlık düzeyinde verilen bu talimat, bilim dünyasında hem heyecan hem de çeşitli soru işaretleri doğurdu.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 1

NASA'nın eski baş teknoloji sorumlusu ve nükleer enerji alanında Kongre'de tanıklık yapmış Prof. Bhavya Lal, planın uzun süredir yürütülen projelerin hızlandırılmasından ibaret olduğunu belirtiyor: "NASA onlarca yıldır uzay için fisyon gücü projelerini finanse ediyor. Buradaki tek yenilik, somut bir tarih verilmiş olması."

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 2

ABD'nin uzaya gönderdiği ilk nükleer reaktör 1965'teki SNAP-10A olmuştu. Lal ve meslektaşı Dr. Roger Myers'ın hazırladığı raporda da, ABD'nin 2030'a kadar Ay'da küçük ölçekli bir reaktör testi yapması gerektiği vurgulanıyordu. NASA'nın güncel planları bu raporla büyük ölçüde örtüşüyor.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 3

Nükleer Enerji Tercihi: Güç ve Süreklilik

Engadget'in haberine göre, nükleer enerjinin tercih edilmesindeki en büyük etken, sağladığı yüksek enerji yoğunluğu. Nükleer fizikçi Nick Touran, "Yumuşak beyzbol topu büyüklüğündeki uranyum-235, bir tren dolusu kömür kadar enerji üretebilir" diyor.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 4

Ay'da geceler 14 gün sürüyor ve bazı kraterler tamamen güneş ışığından yoksun. Bu koşullar, sadece güneş enerjisine dayalı bir üs için devasa bataryalar gerektiriyor. Lal'e göre nükleer güç, Ay'da sanayi ölçeğinde üretim ve 3D baskı gibi teknolojik faaliyetlerin sürdürülebilmesi için kritik önemde. Mars görevleri içinse nükleer enerji daha da hayati; gezegenin uzun süren ve kıtaları etkileyen toz fırtınaları, güneş enerjisine bağımlı sistemleri zorlaştırıyor.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 5

Teknik Zorluklar ve Taşıma Sorunları

Ancak projenin önünde ciddi teknik engeller bulunuyor. Şu an ABD'de ticari mikro reaktörler prototip aşamasında. NASA ve Enerji Bakanlığı, 2018'de KRUSTY adlı 10 kilovatlık küçük bir sistemi başarıyla test etmişti. Yine de 100 kilovatlık bir reaktör geliştirmek için yeni sistemler gerekiyor.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 6

Bir diğer kritik sorun, reaktörün Ay'a taşınması. 100 kilovatlık bir reaktörün 10-15 ton ağırlığında olması bekleniyor. Bu yükü taşıyabilecek tek aday, SpaceX'in Starship roketi. Ancak 2025 boyunca yapılan testlerin büyük kısmı başarısızlıkla sonuçlandı. Ayrıca reaktörün dev radyatörlerinin roket içine sığdırılması ayrı bir mühendislik problemi olarak öne çıkıyor.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 7

İnsan Kaynağı Krizi NASA'yı Zorluyor

Projeyi tehdit eden bir diğer faktör ise NASA'daki iş gücü kaybı. Ajans, emeklilik ve gönüllü ayrılmalar nedeniyle 4 bin çalışanını kaybedebilir; bu, toplam personelin yaklaşık yüzde 20'sine denk geliyor. Nükleer mühendislik alanındaki kayıplar, projenin teknik ilerleyişini ciddi şekilde etkileyebilir.

Ay’da nükleer üs mümkün mü? NASA’nın 5 yıllık yeni hedefi: Ay’a nükleer reaktör yerleştirme projesinin fiyatı dudak uçuklattı 8

Maliyet Faktörü

Buna rağmen NASA, Enerji Bakanlığı ve özel sektör iş birliğiyle projeyi hayata geçirmekte kararlı görünüyor. NASA Sekreteri Duffy, "Amerika'nın uzayda liderliğini sürdüreceğiz. Ay'a dönüş ve Mars'a insan gönderme hedeflerimizden vazgeçmeyeceğiz" dedi.

Uzmanların hesaplamalarına göre, Ay'a nükleer reaktör yerleştirmek için yıllık yaklaşık 800 milyon dolar, beş yıl boyunca düzenli finansman gerekiyor. Teknik sorunların yanı sıra, projenin Washington'dan alacağı bütçe desteği de nihai başarı için belirleyici olacak.

Mobil uygulamalarımızı indirin