Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne?

Giriş Tarihi:
ahaber.com.tr Haber Merkezi

İnsan gözünün evrimiyle şekillenen görme aralığı uzun yıllar boyunca sabit bir sınır olarak kabul edildi. Ancak Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de yapılan sıra dışı bir deney bu sınırların ötesinde bir algının mümkün olduğunu iddia ediyor. Araştırmacılar şimdiye dek hiçbir insanın görmediği bir rengi tanımladıklarını söylüyor. Bu renk yalnızca beş kişinin katıldığı deneyde gözlemlendi ve "olo" adıyla literatüre geçmeye aday.

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 1

Keşif, oldukça hassas bir optik sistem aracılığıyla gerçekleştirildi. Araştırmacılar, doğrudan gözün retina tabakasına lazer darbeleri göndererek, sadece "M konisi" adı verilen hücreleri uyardı.

Görme bilimci Prof. Austin Roorda ve ekibi, bu yöntemle beynin alışılmışın dışında bir renk algısı geliştirmesini sağladı.

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 2

Ren Ng isimli elektrik mühendisi ise deney anlarını şöyle özetliyor:

"Ne bekleyeceğimizi bilmiyorduk. Renk, tarif edilemeyecek kadar doygundu. Gerçekten ağzımız açık kaldı."

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 3

Rengin Adı: "Olo"

Bilim insanlarının "olo" ismini verdiği bu yeni renk deneyimi, klasik ekranlarda ya da basılı materyallerde gösterilemiyor.

Nedeni basit: Doğal ışık koşullarında bu rengin üretilebilmesi imkansız. Olo, yalnızca lazer destekli özel uyarılarla, M konilerinin izole şekilde aktive edilmesiyle ortaya çıkıyor.

Ekip, bu deneyimi tarif etmek için turkuaz tonlarında bir görsel paylaştı. Ancak Roorda, bu görselin yalnızca bir "temsili" olduğunu vurguluyor:

"Bu gördüğümüz renk değil. Yalnızca ona en yakın hali. Gerçek 'olo', çok daha zengin ve derin bir algı."

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 4

Görsel Algının Ötesine Geçmek

İnsan gözü üç farklı koni hücresi aracılığıyla renkleri algılar: kısa dalga boylarına duyarlı S konileri (mavi), orta dalga boylarına duyarlı M konileri (yeşil) ve uzun dalga boylarına duyarlı L konileri (kırmızı). Ancak M konileri tek başına doğal ışıkla kolayca uyarılamaz. Bu sınırlamayı aşmak için, Berkeley ekibi öncelikle bireyin retinal haritasını çıkardı. Daha sonra M konilerinin konumlarına özel olarak lazer darbeleri gönderildi. Bu darbeler, görüş alanında yaklaşık dolunayın iki katı büyüklüğünde bir renk lekesi oluşturdu.

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 5

Olo'nun Anlamı: Bir İkili Kod

"Olo" adı, koni hücrelerinin uyarılma durumlarını gösteren bir dijital koddan geliyor: 010. Bu kodda yalnızca M konileri aktif, diğerleri kapalı. Bu eşsiz durum, doğal dünyada gözlemlenmeyen bir renk algısını mümkün kılıyor.

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 6

"Oz Görüşü" ve Gelecek

Ekip bu yöntemi "Oz Vision" yani "Oz Görüşü" olarak adlandırıyor. İsim, L. Frank Baum'un klasik eseri "Oz Büyücüsü"ne bir gönderme. Yöntemin yalnızca temel bilimsel araştırmalarda değil, aynı zamanda retina hastalıklarının tanı ve tedavisinde de potansiyel taşıdığı belirtiliyor. Özellikle renk körlüğü ve retinitis pigmentosa gibi rahatsızlıkların daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilir.

Sadece 5 kişi görebiliyor! Bilim insanları açıkladı: Yeni keşfedilen rengin sırrı ne? 7

Tüm Bilim Dünyası Aynı Fikirde mi?

Bu iddia, her kesimden destek görmüş değil. Londra'daki City St George's Üniversitesi'nden Prof. John Barbur, "Bu yeni bir renk değil," diyerek çalışmaya mesafeli yaklaştı. Ona göre bu, yalnızca M konilerinin güçlü biçimde uyarılmasıyla ortaya çıkan daha doygun bir yeşil tonundan ibaret.

Barbur, çalışmanın sınırlı bir bilimsel değer taşıdığını savunuyor. Ancak karşı argümanlar ne olursa olsun, "olo" kavramı görsel algının sınırlarını yeniden tanımlamak için atılmış önemli bir adım olabilir.

Mobil uygulamalarımızı indirin