Niyet etmeden oruç tutulur mu? Oruca niyet ne zaman ve nasıl edilir?
Ramazan'da oruç ibadetini doğru şekilde yerine getirmek isteyenler için niyet konusu büyük önem taşır. Oruç, kalben niyet edilmeden sahih kabul edilmez. Oruç ibadetinin geçerli olması için niyet şarttır. Ramazan, nafile ve kaza oruçlarında niyet vakti ile uygulanış biçimi farklılık gösterir. İşte Diyanet'e göre niyetin hükmü ve uygulanışı…
İslam'da oruç ibadeti niyetle başlar ve niyet edilmeden tutulan oruç sahih sayılmaz. Kalpten yapılması yeterli kabul edilse de dil ile ifade edilmesi faziletli görülür. İmsak vaktine kadar oruca başlamadan önce niyetin vakti içinde yapılması gerekir.
ORUCA NE ZAMAN VE NASIL NİYET EDİLİR?
Diyanet açıklamasına göre, niyet etmek orucun şartlarındandır. Niyetsiz oruç sahih değildir. Kalben niyet etmek yeterli ise de niyeti dil ile ifade etmek menduptur. Oruç için sahura kalkılması da niyet sayılır.
Ramazan orucu, belli günlerde tutulmak üzere adanan oruçlar ile nâfile oruçlar için niyet etme vakti, güneşin batması ile ertesi gün tepe noktasına gelmesi öncesine (10 dk.) kadarki süredir ancak imsaktan sonra yapılacak niyetin geçerli olması için bu vakitten itibaren bir şey yenilip içilmemiş, oruca aykırı bir iş yapılmamış olması gerekir. Aksi takdirde gündüz niyet caiz olmaz (Kâsânî, Bedâî', 2/85). Bu oruçlar için "yarınki orucu tutmaya" şeklinde mutlak niyet yeterlidir. Bununla birlikte geceden niyet edilmesi ve "yarınki Ramazan orucuna" şeklinde orucun belirlenmesi daha faziletlidir. Ramazan'ın her günü için ayrı niyet edilmesi gerekir (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/126-127).
Kaza, keffaret ve bir zamana bağlı olmaksızın adanan oruçlar için gün batımından itibaren en geç imsak vaktine kadar niyet edilmiş olmalıdır. Bu tür oruçlara niyet edilirken, "falanca kaza, keffaret veya adak orucuna" şeklinde belirtilmesi gerekir.
Şâfiî mezhebine göre ise nâfile dışındaki tüm oruçlara geceden niyet edilmelidir. İmsak vaktine kadar niyet edilmemişse o günün orucu geçerli olmaz. Nâfile oruçlara ise güneş tepe noktasına gelmeden öncesine kadar niyet edilebilir (Şirâzî, el-Mühezzeb, 1/331-332).
