Keşmir Sorunu nedir? Kısa ÖZETİ: Keşmir nerede, hangi bölgede, kime bağlı? Stratejik önemi nedir?

Keşmir'in hangi ülke sınırları içerisinde yer alacağı meselesi 1947 yılından bu yana Güney Asya'nın en köklü ve kanlı ihtilaflarından biri olmayı sürdürüyor. Hindistan, Pakistan ve Çin arasında bölüşülen bu stratejik bölge dünya siyasetinde büyük bir öneme sahip. Bugün Keşmir sorununa dair uluslararası çözüm yolları hala belirsizliğini koruyor.

Keşmir'in Stratejik Konumu ve Coğrafi Sınırları

AA'da yer alan habere göre, Keşmir Güney Asya'nın kalbinde Hindistan, Pakistan, Çin ve Afganistan ile kara sınırına sahip bir bölge olarak, tarihsel ve jeopolitik olarak hep tartışma konusu olmuştur. 1947'deki Britanya'nın Hindistan'dan çekilmesinin ardından bu topraklar, Hindistan ve Pakistan arasında hemen hemen her zaman bir çatışma unsuru olmuştur. Bu bölgede 1947, 1965, 1971 ve 1999 yıllarında büyük savaşlar patlak vermiştir.

İhtilafın Kökleri: 1947'deki Ayrılma Süreci

Hindistan'ın bağımsızlık kazanmasının ardından Keşmir'in Hindistan mı yoksa Pakistan'a mı bağlanacağı sorusu hemen çözülmesi gereken bir mesele haline geldi.

Keşmir'in hükümdarı, büyük bir çoğunluğu Müslüman olan halkına rağmen Hindistan'a katılmayı tercih etti. Bu durum, Hindistan ve Pakistan arasındaki ilk çatışmayı ateşledi.

Keşmir'in büyük bir kısmı Hindistan kontrolüne geçerken, Pakistan, bölgenin diğer kısımlarına "Azad Keşmir" ve "Gilgit Baltistan" adı altında özerk statüler verdi.

Birleşmiş Milletler'in Müdahalesi ve Ateşkes Çabaları

Birleşmiş Milletler (BM), 1948 yılında bölgedeki çatışmanın daha da büyümemesi adına bir ateşkes sağladı ve halkın kendi kaderini tayin etmesi için referandum yapılmasını önerdi. Ancak Hindistan referandumu reddederek bölgedeki askeri varlığını sürdürdü ve Keşmir'in Hindistan'a bağlı bir bölge olarak statüsünü pekiştirdi.

Çin'in Rolü ve Keşmir'in Dört Taraflı İhtilafa Dönüşmesi

Keşmir'in stratejik önemini bilen Çin, 1962'de Hindistan ile yaşadığı savaş sonucunda bölgedeki Aksai Çin bölgesini kontrol altına alarak, Keşmir meselesinin bir başka aktörü oldu. Pakistan ise 1963 yılında Çin'e Keşmir topraklarının küçük bir kısmını vererek, Çin ile bölgedeki hak iddialarını güçlendirdi.

Bölgesel Çatışmalar: Hindistan ile Pakistan Arasındaki Sıklaşan Gerilim

1972'de imzalanan Şimla Anlaşması ile Keşmir, Hindistan ve Pakistan arasında "Kontrol Hattı"na bölündü. Ancak bu durum, bölgedeki gerginliklerin dinmesini sağlamadı. Özellikle son yıllarda Keşmir'deki sınır çatışmaları, iki ülke arasındaki ilişkileri iyice gerdi. 1980'lerin sonlarından itibaren, Hindistan'ın kontrolündeki Keşmir'de kitlesel halk ayaklanmaları patlak verdi.

2019'da Hindistan'ın Keşmir'e Yönelik Adımı: Özel Statü İptali

Hindistan, 2019 yılında Keşmir'in özel statüsünü iptal etti ve bölgeyi doğrudan merkeze bağladı. Bu, Hindistan'ın Keşmir'i kendi toprakları olarak kabul etmesi anlamına gelirken, Pakistan ve uluslararası alanda büyük tepkiye yol açtı. Hindistan'ın bu hamlesi, Keşmir'deki etnik ve dini yapıyı daha da karmaşıklaştırdı.

Keşmir'de Yeni Dönem: 2024 Seçimleri ve Meclis Çatışmaları

2024 yılındaki seçimler, Keşmir'in geleceğini etkileyecek önemli bir dönemeç oldu. Hindistan Ulusal Kongresi (INC) ve Cammu-Keşmir Ulusal Konferansı (NC), bölgenin eski özel statüsünü geri getirme sözü vererek 90 sandalyeden 48'ini kazanmayı başardı. Ancak Hindistan hükümeti, bölgenin özel statüsünün geri getirilmeyeceğini savunarak bu seçim sonuçlarını geçersiz sayan bir duruş sergiliyor.

Keşmir Sorununun Geleceği: Çözüm İhtimalleri ve Zorluklar

Keşmir sorunu, 78 yıl sonra hala çözümsüz bir ihtilaf olarak kalmaya devam ediyor. Her üç ülke de, Keşmir üzerindeki egemenlik haklarını savunmaya devam ediyor ve bölgedeki etnik, dini, ve siyasi yapılar, barışçıl bir çözümü daha da uzaklaştırıyor.

Keşmir halkının geleceği sadece Hindistan, Pakistan ve Çin arasındaki dengelere değil aynı zamanda uluslararası toplumun da müdahalesine bağlı olarak şekillenecek gibi görünüyor.