Chikungunya virüsü nedir, belirtileri neler? Sivrisineklerden geçen Chikungunya hastalığı tedavisi var mı, bulaşıcı mı?

Chikungunya, Aedes aegypti ve Aedes albopictus cinsi sivrisinekler yoluyla bulaşan viral bir hastalık. Yüksek ateş, şiddetli eklem ağrıları, kas ağrısı, baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösteren hastalık, nadiren ölümcül olabiliyor. DSÖ yetkilisi Diana Rojas Alvarez, şu anda dünya genelinde 119 ülkede chikungunya vakalarının tespit edildiğini belirtti ve yaklaşık 5,6 milyar insanın bu virüs nedeniyle risk altında olduğunu açıkladı.

Chikungunya Ateşi Nedir? Nasıl Bulaşır?

Sağlık Bakanlığı'nda yer alan bilgilere göre, chikungunya virüsü, Togaviridae ailesi, Alphavirus cinsine ait bir virüstür. Hastalık; genellikle virüsle enfekte sivrisineklerin ısırması yoluyla bulaşır. Virüs, kanda bulunduğu viremi döneminde başka sivrisinekler tarafından da yayılabilir.

📌İnsandan insana doğrudan bulaşmaz.

📌Enfekte kan ürünleri ile bulaşma teorik olarak mümkün ancak kanıtlanmamıştır.

📌Nadiren doğum sırasında anneden bebeğe geçiş görülebilir.

📌Maymunlar da bu virüse karşı enfekte olabilir.

Belirtiler ve Tanı

Kuluçka süresi genellikle 4-8 gündür. Hastalığın en belirgin semptomları şunlardır:

📌Ani başlayan yüksek ateş

📌Şiddetli eklem ağrıları (ayrıca kas ve baş ağrısı)

📌Halsizlik, bulantı

📌Cilt döküntüleri

📌Nadir durumlarda göz, kalp, sinir sistemi komplikasyonları

📌Tanı, klinik örneklerle yapılan laboratuvar testleri ile kesinleştirilir.

Tedavi ve Korunma Yöntemleri

Chikungunya için spesifik bir tedavi henüz yoktur. Semptomların hafifletilmesi amaçlı ağrı kesici ve ateş düşürücü ilaçlar kullanılır. Hastalar bol sıvı tüketmeli ve dinlenmelidir.

📌Hastalığın en etkin koruma yolu ise sivrisinek ısırıklarından korunmaktır. Bunun için;

📌Uzun kollu kıyafetler tercih edilmeli, açık alanlar mümkün olduğunca azaltılmalı.

📌Klima ve sineklik kullanılan kapalı ortamlarda kalınmalı.

📌Bebek ve çocuklar için özel sivrisinek kovucular dikkatle kullanılmalı, 2 aydan küçüklerde kullanılmamalıdır.

📌Seyahat öncesi riskli bölgeler hakkında Sağlık Bakanlığı ve Seyahat Sağlığı Merkezleri'nden bilgi alınmalıdır.

Seyahat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Riskli bölgeden dönen kişilerde ani ateş, kas ağrısı, halsizlik, cilt döküntüsü gibi belirtiler görülürse derhal sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve seyahat edilen bölge hekime bildirilmeli. Enfekte hastaların en az bir hafta boyunca sivrisinek ısırıklarından korunması, virüsün yayılmasını önlemek için çok önemlidir.

2004 Salgını Tekrarlanabilir mi?

2004-2005 yıllarında Hint Okyanusu bölgesinde başlayan salgın, küçük ada ülkelerinde başlayıp küresel çapta yayılmış, yaklaşık yarım milyon kişiyi etkilemişti. DSÖ, 2025 başından itibaren Reunion, Mayotte ve Mauritius adalarında ciddi salgınlar yaşandığını bildiriyor. Özellikle Reunion Adası'nda halkın üçte birinin enfekte olduğu tahmin ediliyor.

Afrika'nın Madagaskar, Somali ve Kenya gibi ülkelerinde hızla yayılan chikungunya virüsü, Güney Asya'da da salgın düzeyinde görülüyor. Avrupa'da ise Fransa'da yerel bulaşma vakaları doğrulanırken, İtalya'da şüpheli vakalar takip ediliyor.

Rojas Alvarez, "2004'ten itibaren görülen bulaşma kalıpları bugün tekrar karşımızda. Tarihin tekerrür etmemesi için acil önlemler alınmalı" diye uyarıyor.