Beyin yaşı değiştirilebilir mi? Doğru alışkanlıklar beyni 8 yıl daha genç gösteriyor

Doğum belgenizde yazan yaş ile beyninizin biyolojik yaşı her zaman örtüşmeyebilir. Bilim insanlarına göre, bazı günlük alışkanlıklar, beynin işlevsel yaşını 8 yıla kadar gençleştirebiliyor. Özellikle kronik ağrı yaşayan bireyleri inceleyen yeni bir araştırma, yaşam tarzının beyin sağlığı üzerindeki belirleyici rolünü net biçimde ortaya koydu.

Beyin Yaşı Nedir, Neden Önemlidir?

Beyin yaşı, bir kişinin kronolojik yaşı ile beyin görüntülemelerinde hesaplanan biyolojik yaşı arasındaki farkı ifade eder. Bu farkın açılması, bilişsel gerileme, demans ve Alzheimer gibi nörodejeneratif hastalık riskleriyle yakından ilişkilidir. Güncel araştırmalar, beynin yalnızca belirli bölgelerinin değil, geniş sinir ağlarının yaşam tarzı ve stres faktörlerinden etkilendiğini gösteriyor.

Alışkanlıklar Beyin Yaşını Etkiliyor

Çalışma, Florida Üniversitesi bünyesindeki bilim insanları tarafından yürütüldü. Klinik ve sağlık psikolojisi alanında görev yapan araştırmacı Dr. Jared Tanner, çalışmanın temel mesajını şöyle özetliyor: "Bunlar insanların bir dereceye kadar kontrol edebileceği şeyler. Stresi farklı algılamayı öğrenebilirsiniz. Kötü uyku çok kolay tedavi edilebilir. İyimserlik pratik edilebilir."

Araştırmanın kıdemli yazarlarından, fiziksel tıp ve rehabilitasyon alanında çalışan Dr. Kimberly Sibille ise açıklamasında şu ifadelere yer veriyor: "Çalışmalarımızın tamamında tutarlı bir mesaj var: Sağlığı destekleyici davranışlar sadece daha düşük ağrı ve daha iyi fiziksel işlevsellikle ilişkili değil, aynı zamanda anlamlı bir düzeyde sağlığı tamamlayıcı bir şekilde destekliyor gibi görünüyor"

MRI ile Beyin Yaşı Ölçümü

Araştırmada, çoğu diz osteoartriti riski taşıyan veya bu nedenle kronik kas-iskelet ağrısı yaşayan 128 orta ve ileri yaşlı yetişkin iki yıl boyunca takip edildi. Katılımcıların MRI görüntüleri, makine öğrenimi tabanlı modellerle analiz edilerek beyin yaşları hesaplandı. Bu yöntem, beynin genel sağlığını tek bir ölçümle değerlendirmeye imkan tanıdı.

Daha Genç Beyin İçin Hangi Alışkanlıklar Etkili?

Araştırma bulgularına göre; kronik ağrı, düşük sosyoekonomik koşullar, eğitim olanaklarının sınırlı olması ve sosyal dezavantajlar, beynin biyolojik olarak daha yaşlı algılanmasıyla ilişkilendirildi. Ancak bu olumsuz etkinin zaman içinde zayıfladığı belirlendi.

Buna karşılık kaliteli ve dinlendirici uyku, ideal vücut ağırlığının korunması, stresin etkin biçimde yönetilmesi, tütün ürünlerinden uzak durulması ve güçlü sosyal bağların sürdürülmesi gibi sağlığı destekleyen alışkanlıkların, beynin daha genç ve dayanıklı bir yapıda görünmesiyle daha kalıcı ve güçlü bir ilişki kurduğu ortaya kondu.

Yaşam Tarzı Bir İlaç Gibi Çalışıyor

Dr. Sibille'e göre bulgular, giderek güçlenen bir bilimsel görüşü destekliyor. Uzman açıklamasında şöyle diyor: "Kelimenin tam anlamıyla, sağlığı destekleyici her ek faktör için nörobiyolojik faydaya dair bazı kanıtlar var. Bulgularımız, yaşam tarzının ilaç olduğu yönündeki giderek artan kanıtları destekliyor."

Çalışmanın sonuçları, Brain Communications'ta yayımlandı.