Berat Kandili gecesinde neler yapılmalı? Berat Kandili ile ilgili ayet ve hadisler

Berat Kandili, müminler için sadece bir gece değil aynı zamanda ruhsal arınma ve tövbe etme fırsatıdır. Bu özel gece, Allah'ın rahmetinin kapılarını araladığının ve günahların bağışlanmasının temennisiyle insanları manevi olarak yenileyen bir zaman dilimidir. Berat Arapçadaki anlamıyla "kurtuluş" ve "af" anlamına gelir ve bu gece, Müslümanlar için hem bireysel hem de toplumsal huzurun pekiştiği kalpten tövbe edilip Allah'a yönelinen bir dönüm noktasıdır.

Berat Gecesinin Önemi ve Manevi Yükü

Berat, Arapça bir kelime olup, "berat etmek" yani "kurtulmak, af olmak" anlamına gelir. Bu gece, Allah'ın rahmetinin bolca tecelli ettiği, kullarının günahlarının bağışlandığı, dualarının kabul olduğu bir zaman dilimidir. Berat gecesi, insanın nefsini sorguladığı, yaptığı hatalardan dolayı tövbe ettiği ve Allah'tan af dilediği bir gecedir. Aynı zamanda Ramazan ayına hazırlık mahiyetinde olup, müminleri manen arındırarak, Ramazan'a ruhen daha yakın hale getirir.

13 Şubat 2025, Perşembe günü idrak edilecek olan Berat Kandili, tüm Müslümanlar için büyük bir fırsat sunmaktadır. Bu gece, Allah'ın rahmetine ve mağfiretine sığınmak, geçmişin hatalarını telafi etmek ve kalp temizliği yapmak için kaçırılmaması gereken bir andır.

Berat Kandili'nin İhyası Nasıl Olur?

Berat gecesinin ihyası, bir dizi manevi pratikle yapılır. Öncelikle, bu geceyi namaz, dua ve Kur'an-ı Kerim ile geçirerek Allah'a yakınlaşmak gerekir. Akşam namazının ardından özellikle Şaban ayının 15. gecesinde, Yasin suresi üç defa okunur ve her birinde Berat duası yapılır. Bu duası ve diğer dualarla Allah'tan af dilenir ve rahmeti istenir.

Berat gecesinde, müminler sadece bireysel olarak değil, tüm insanlık için dua ederler. Dualar; insanlar, İslam alemi, tüm dünya için barış, huzur ve esenlik dilemek amacıyla yönlendirilir. Aşağıda, Berat gecesinde okunabilecek dua örneğini bulabilirsiniz:

"Ey, kullarına sayısız lütuf ve ihsanlarda bulunan, onların karşılığına ihtiyacı olmayan Allah'ım!. Celal ve Kerem sahibi Rabbim! Biz âciz kullarına sonsuz nimet ve imkanlar bahşeden Sensin! Senden başka ilah yok! Sana sığınıp yalvaranlara yardım edersin! Korkanların güvenip sığınacağı yegâne melcei yine Sensin!"

Berat gecesi yapılacaklar

◾ Allah-u Teala (CC) şöyle buyurur:

"O, kullarının tevbesini kabul eden, kötülükleri bağışlayan ve yaptıklarınızı bilendir." (Şûrâ, 25)

◾ Berat gecesinin ihyası için Peygamber Efendimiz (SAV) de şöyle buyurmuştur:

"Şaban ayının onbeşinci gecesi olduğu zaman, gecesinde ibadete kalkın. Ve o gecenin gündüzünü oruç tutun. Çünkü o gece güneş batınca Allah Teâlâ (Keyfiyeti bizce meçhul bir halde) dünyaya en yakın göğe inerek (o andan) fecir oluncaya kadar: 'Benden mağfiret dileyen yok mu, onu mağfiret edeyim. Benden rızık isteyen yok mu, onu rızıklandırayım. (Bir bela ile) mübtela olan yok mu, ona kurtuluş vereyim. Şöyle olan yok mu? Böyle olan yok mu?' buyurur."

BERAT GECESİNDE YAPILABİLECEK İBADETLER

Namaz kılmak
Kaza namazı kılmak
Tesbih çekmek
Kur'an okumak
Dua etmek
Oruç tutmak
Sadaka vermek

Peygamber Efendimiz (SAV) Berat gecesinde nasıl dua ederdi?

Peygamber Efendimiz (SAV) Berat gecesinde, "Allahümmerzuknâ kalben takıyyen mineşşirki beriyyen lâ kâfiren ve la şakiyyâ" duasını okurdu. "Allahü teâlâ, Şaban ayının 15. gecesinde rahmetiyle tecelli ederek, kendisine şirk koşan ve Müslüman kardeşine kin güdenler hariç, herkesi affeder."

"Şu beş gecede yapılan dua geri çevrilmez: Regaib Gecesi, Berat Gecesi, Cuma gecesi, Ramazan ve Kurban Bayramı gecesi."
(İbni Asakir)

"Allahü teâlâ, Şabanın 15. gecesinde müşrik ve müşahin hariç herkesi affeder."
(İbni Mace)

"Allahü teâlâ Berat gecesinde, kâfirler hariç, müminleri mağfiret eder. Kindarları da, bu huylarını bırakıncaya kadar mağfiret etmez."
(Taberani, Beyheki)

BERAT KANDİLİ İLE İLGİLİ AYETLER

Bazı âlim ve müfessirler, Duhân Sûresi'nin 3. ayetinin Berat Gecesi'ne işaret ettiğini belirtmişlerdir. Bu görüşe göre, Kur'an-ı Kerim'in tamamı, Levh-i Mahfuz'dan dünya semasına Berat gecesinde indirilmiş olup, Kadir gecesinde ise bu vahiylerin peyderpey ve parça parça inmeye başladığı kabul edilir. Bu yorum, Berat gecesinin Kur'an'ın inişinin başlangıcı olarak görüldüğü bir anlayışı ortaya koyar ve bu geceyi manevi anlamda daha da derinleştirir.

Cenab-ı Hak, rivayete göre Kur'an'ın Levh-i Mahfuz'dan dünyaya indirildiği Berat gecesi için Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyuruyor;

"Apaçık Kitaba yemin olsun ki, Biz Kur'an-ı mübarek bir gecede indirdik. Biz, gerçekten uyarıcıyız. O mübarek gecede, her hikmetli iş katımızdan bir emirle ayırt edilir." (Duhan, 44/1-4) Böyle bir geceyi ganimet bilip dua, zikir ve ibadete yönelerek amel defterini zenginleştirmek, Allah'ın kulları için bulunmaz bir fırsattır.

BERAT GECESİ İLE İLGİLİ HADİSLER

Resûlullah (s.a.v.) buyurdular:

"Şaban ayının onbeşinci gecesi olduğu zaman, gecesinde ibadete kalkın. Ve o gecenin gündüzünü oruç tutun. Çünkü o gece güneş batınca Allah Teâlâ (Keyfiyeti bizce meçhul bir halde) dünyaya en yakın göğe inerek (o andan) fecir oluncaya kadar: "Benden mağfiret dileyen yok mu, onu mağfiret edeyim. Benden rızık isteyen yok mu, onu rızıklandırayım. (Bir bela ile) mübtela olan yok mu, ona kurtuluş vereyim. Şöyle olan yok mu? Böyle olan yok mu?" buyurur." (İbn Mâce, H. no: 1388)

Peygamberimizden (s.a.v.) gelen bir rivayette ise "Allah Taala, Şa'ban ayının onbeşinci gecesi (kullarına rahmetle) nazar eder. Müşrikle, müşahin (kindar bencil) bu aftan yararlanamazlar." (İbn Mace, İkâmetü's-Salât, 191 ( I, 445) Hadis No:1390)

Hz. Âişe (r.a.) şöyle buyurmuştur:

"Bu gece (Şaban'ın onbeşinci gecesi) Hz. Peygamber'i (odanın içinde) aramaya başlamıştım ki (O'nu) başını secdeden kaldırırken buldum. Buyurdu ki: "Ey Aişe, Allah ve Rasulü'nün seni korkutmasından mı korktun? dedim. Hz. Aişe validemiz "Diğer hanımlarından birinin yanına gittiğini zannettim" dedi. Peygamberimiz buyurdu ki Allah Teâlâ Şabanın 15.gecesinde (bu gecede) dünya semasına iner, Ben-i Kelb kabilesinin koyunlarının tüyleri sayısınca insanları bağışlar." buyurdu. (İbn Mace, İkametü's-Salat, 191, (I, 444), H.No.1389)

Peygamber (s.a.v.) Efendimiz bu gecede af dışı kalanları şu hadisleri ile bildirmektedir:

"Muhakkak ki, Allah Azze ve Celle Şâban'ın on beşinci gecesinde rahmetiyle yetişip her şeyi kuşatır. Bütün mahlukatına mağfiret eder. Yalnızca müşrikler ve kalbleri düşmanlık hissiyle dolu olup insanlarla zıtlaşmaktan başka bir şey düşünmeyenler müstesna."(İbni Mâce, İkame, 191.)

"Yüce Allah bu gece bütün Müslümanlara mağfiret buyurur, ancak kâhin, sihirbaz yahut müşahin (çok kin güden) veya içkiye düşkün olan veya ana babasını inciten yahut zinaya ısrarla devam eden müstesna."(et-Tergîb ve't-Terhib, II/118.)

"Allah Teâlâ Şâban'ın on beşinci gecesi tecelli eder ve ana-babasına asi olanlarla Allah'a ortak koşanlar dışında kalan bütün kullarını bağışlar."(İbni Mace, İkametü's-Salât, 191; Tirmizî, Savm, 38.)