30 Ağustos Zaferi’nin ardından verilen tarihi emir! Atatürk ne söyledi, ardından ne oldu

30 Ağustos 1922'de Başkomutanlık Meydan Muharebesi kazanılarak Büyük Zafer'in yolu açıldı. Bu zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922'de ordulara "İlk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emrini verdi.. Burhan Sayılır'ın "30 Ağustos Zafer Bayramı Kanunu, İlk Zafer Kutlaması ve Büyük Taarruz ile İlgili Bazı Bilgiler" adlı makalesi, zaferin ardından yaşanan sürece ilişkin önemli ayrıntılar sunuyor.

BÜYÜK TAARRUZ'A GİDEN YOL

Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından hedef belliydi: İşgal kuvvetlerine karşı kesin sonuç almak. Ancak Türk ordusunun silah, mühimmat, araç ve teçhizat açısından önemli eksikleri bulunuyordu.

Mustafa Kemal Paşa, 6 Mart 1922'de TBMM'nin gizli toplantısında taarruzun neden ertelendiğini anlattı. Ordunun hazırlıkları tamamlanmadan yapılacak bir saldırının ağır sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. 1922 yılının haziran ayında ise kesin taarruz kararı alındı. Ordunun hazırlıkları hızlandırıldı ve Büyük Taarruz için son planlamalar yapıldı.

26 AĞUSTOS SABAHI HAREKAT BAŞLADI

Mustafa Kemal Paşa, 19 Ağustos'ta Ankara'dan Akşehir'e geçti. Beş gün sonra, 26 Ağustos sabahı Büyük Taarruz başladı. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile birlikte Kocatepe'de muharebeyi yönetti.

Saat 04.30'da topçu ateşi başladı. Saat 05.00'te önemli noktalara yoğun ateş açıldı. Türk piyadeleri kısa süre sonra Tınaztepe'ye yöneldi ve Yunan savunmasını aşarak bölgeyi ele geçirdi. Belentepe ve Kalecik-Sivrisi de Türk birliklerinin kontrolüne geçti. İlk gün, yaklaşık 15 kilometrelik bölgede düşmanın ilk savunma hattı aşıldı.

AFYON KURTARILDI, DÜŞMAN GERİ ÇEKİLDİ

27 Ağustos'ta Türk ordusu tüm cephelerde yeniden saldırıya geçti. Çatışmaların önemli bölümünde süngü hücumları etkili oldu. Aynı gün Afyonkarahisar kurtarıldı. Başkomutanlık ve Batı Cephesi Komutanlığı karargâhları da Afyon'a taşındı.

28 ve 29 Ağustos'ta saldırılar devam etti. Türk birlikleri Yunan ordusunun bazı unsurlarını çevirmeyi başardı. 29 Ağustos gecesi yapılan değerlendirmede, savaşın hızla sonuçlandırılması kararlaştırıldı.

30 AĞUSTOS'TA TARİHİ ZAFER KAZANILDI

30 Ağustos 1922'de Başkomutan Meydan Muharebesi başladı. Yunan ordusunun büyük bölümü kuşatıldı. Birliklerin önemli bir kısmı imha edildi veya esir alındı. Mustafa Kemal Paşa muharebeyi Zafertepe'den yönetti. Kesin zaferin ardından Yunan birliklerinin kalan bölümü geri çekilmeye başladı.

Büyük Zafer'in kazanılmasının ardından, iki gün sonra Mustafa Kemal Paşa ordulara tarihi takip emrini verdi.

"Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!"

BU EMRİN ARDINDAN NE OLDU?

Bu emirle birlikte savaşın yeni aşaması başladı. Artık hedef, geri çekilen Yunan ordusunu takip etmek ve Anadolu'daki işgali tamamen sona erdirmekti. Takip harekatı 1 Eylül 1922'de başladı. Türk süvarileri hızlı ilerleyerek geri çekilen Yunan birliklerinin ulaşım yollarını zorladı.

Türk ordusu 9 Eylül 1922 sabahı İzmir'e girdi. Böylece Batı Anadolu'nun kurtuluşunda en önemli adımlardan biri atılmış oldu. 11 Eylül'de Bursa, 18 Eylül'de ise Batı Anadolu düşman işgalinden kurtarıldı.

ZAFER, CUMHURİYET'E GİDEN YOLU AÇTI

30 Ağustos zaferinin ardından süreç hızla ilerledi. 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkes Anlaşması imzalandı ve Doğu Trakya silahlı çatışma olmadan Yunan işgalinden kurtarıldı. 24 Temmuz 1923'te Lozan Barış Antlaşması imzalandı. Türkiye'nin bağımsızlığı uluslararası alanda kabul edildi.

Bu gelişmelerin ardından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi.

BÜYÜK ZAFERDEN CUMHURİYET'E UZANAN SÜREÇ