10 soruda KUDUZ HASTALIĞI | Kuduz hastalığı nedir, tedavisi var mı? İnsan ve hayvandaki belirtileri neler? Kuduz şüphesi olan biri ne yapmalı?

Kuduz hastalığı belirtileri neler sorusunun cevabı sıklıkla merak ediliyor. Bitlis'te görülen kuduz hastalığı sonucunda bir çocuk yaşamını yitirmişti. Çok geçmeden Adıyaman'da da kuduz vakalarına rastlanması endişelere neden oldu. Peki Kuduz hastalığı nedir, tedavisi var mı? İnsan ve hayvandaki belirtileri neler? Kuduz şüphesi olan biri ne yapmalı? Kuduz hastalığı nasıl bulaşır?

1-KUDUZ HASTALIĞI NEDİR?

Kuduz hastalığı; köpek, kedi, at, eşek, inek, keçi gibi evcil hayvanlar ile ayı, çakal, domuz, kirpi, kokarca, köstebek, kurt, tilki, sansar ve yarasa gibi yabani memeli hayvanları hastalandıran bir virüstür. Türkiye'de kuduz vakalarının %90'ı ise köpek kaynaklıdır.

2-KUDUZUN NEDENLERİ NELERDİR?

Kuduz hastalığı, kontrolsüz, aşısız sokak köpeklerinin yaygın olduğu ülkelerde daha sık görülmektedir. Kuduz virüsü enfekte bir evcil ya da yabani hayvanın salyası yoluyla bulaşmaktadır. Enfekte hayvanın başka bir hayvanı ya da insanı ısırması yoluyla kuduz virüsü yayılmaktadır. Enfekte bir hayvanın tükürüğünün açık bir yaraya, göz veya ağız mukoza zarlarına bulaşması yoluyla da kuduz hastalığı bulaşabilir.

3-KUDUZ HASTALIĞININ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Bitlis ve Adıyaman'da görülen kuduz vakalarının ardından vatandaşlar kuduz hastalığının belirtilerini öğrenmek istiyor. Enfekte bir hayvan tarafından ısırılan ve kuduz virüsü bulaşan hastadaki ilk belirtiler gribe çok benzeyebilir ve durum günlerce sürebilir. İşte, kuduz hastalığının belirtileri...

İnsanlarda Kuduz Belirtileri;

*Isırılan vücut bölgesinde duyu değişikliği,

*Parezi veya paralizi (Felç),

*Yutma güçlüğü,

*Sudan korkma,

*Bilinç kaybı,

*Kasılmalar,

*Kaygı bozuklukları

Hayvanlarda kuduz belirtileri;

*Hayvanın huyunda veya hareketlerinde değişimler, korkaklık, sinirlilik ve saldırganlık görülebilir.

*Hayvanda genellikle şiddetli ısırma isteği bulunur.

*Vücudunda felçler, yutkunma güçlüğü, salya akması, kasılmalar görülebilir.

4-BİR HAYVAN ISIRDIĞINDA NE YAPMALIYIZ?

Bir sokak hayvanı tarafından ısırılmanız durumunda mutlaka yarayı bol miktarda sabunlu su ile yıkayın. Yaranın yıkanması eğer varsa virüsün temizlenmesine yardımcı olur. Yaranın sabunlu su ile yıkanması ayrıca diğer tehlikeli mikropların da temizlenmesini sağlayacaktır. Yaranın yıkanması aşı ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

5- KUDUZ HASTALIĞI TANISI NASIL KONULUR?

Tanı konulmasının yolları:

*Kuduz olduğundan şüphelenilen bir hayvan tarafından ısırılması veya temas edilmesi durumunda

*Kuduz bulgularının çok erken tespit edilmesi durumunda

Fakat insanlarda ve hayvanlarda doğrulayıcı teşhis ancak ölüm sonrası yapılabilir.

6-KUDUZ AŞISI NEREDE YAPTIRILIR?

Kuduz aşısı geçmiş dönemlerde göbek bölgesinden ve 21 doz olarak yapılmaktaydı. Günümüzde ise kasa uygulanması ile doz sayısı düşürülmüştür ve aşının yapıldığı bölgede de değişiklik yapılmıştır. Kuduz aşısı günümüzde koldan yapılır ve kasın içine enjeksiyon uygulaması ile gerçekleştirilir. Kuduz aşısının acillerde, sağlık ocaklarında ya da aile hekimlerinde yapılması mümkündür. Ayrıca devlet hastanelerinde de kuduz aşısının yapıldığı bilinir.

7-KUDUZ AŞISI KAÇ YIL GEÇERLİ?

Tek doz aşı ile yaşam boyu bağışıklık sağlamak mümkün değildir. Etkinlik süresi ise kişinin bağışıklığına bağlıdır. Genellikle kuduz aşısının koruyuculuk süresi 3 ila 10 yıl arasında değişir.

8-İNSANDAN İNSANA KUDUZ BULAŞIR MI?

Kuduz, virüsle enfekte köpek veya yarasaların ısırmasıyla tükürükten bulaşan bir viral hastalık. Ancak kuduz virüsü ile enfekte bir insanın başka bir insanı ısırması veya tükürüğunün göze gelmesiyle bulaşma teorik olarak mümkün ama bildirilmiş bir vaka yok.

9-KUDUZ TEDAVİSİ VAR MI?

Kuduz hastalığı ölümcül bir hastalık olmakla birlikte, hastalık ortaya çıktıktan sonra başarılı bir şekilde tedavi edilememektedir.. Kuduz hastalığına karşı en etkili korunma yöntemi hastalığa yakalanmamaktır. Bunun için kuduz virüsüne maruz kaldığı düşünülen hastaya hemen enfeksiyonun yerleşmesi ve gelişmesini önlemek için aşı yapılmaktadır. Gerekli durumlarda aşıyla birlikte kuduz virusuna karşı antikor içeren serum da uygulanarak virüsün hastalığa neden olması engellenebilmektedir. Doktorun gerek gördüğü durumlarda ise hastayı ısıran hayvan bulunarak kuduz virüsü taşıyıp taşımadığı araştırılabilir.

10-KUDUZ HASTALIĞI ÖNLENEBİLİR Mİ?

Kuduz, doğru aşılama ve bilinçlendirme programları ile % 100 önlenebilir. Kuduzla mücadele etmenin yolları:

*Köpek ve vahşi hayvanların toplu aşılanması yoluyla kaynaktaki enfeksiyonun azaltılması veya ortadan kaldırılması,

*İnsanlarla temasta olan evcil hayvanların ve yüksek riske maruz kalan çiftlik hayvanlarının aşılanması,

*İnsanlarda aşılama ve anti-rabies immunoglobulin uygulaması ile kuduzun önlenmesi ve tedavisi,

Evcil hayvan sahipleri ve veteriner hekimler, hayvanların aşılandığından emin olarak kuduza karşı küresel mücadelede kilit rol oynarlar.