ÖZEL DOSYA |Kafkasya’da yeni devir: Erdoğan Erivan yolunda! Türk dünyasını birleştirecek Zengezur koridoru için tarihi hamle

Dünya jeopolitiğinde kritik bir merkez haline gelen Kafkasya'da gözler Erivan'da düzenlenecek Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi'ne çevrildi. 4 Mayıs'ta Ermenistan'ın başkentinde gerçekleştirilecek zirveye Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımı beklenirken, Türkiye'nin Zengezur Koridoru üzerinden şekillenen yeni bölgesel vizyonu ve "yol medeniyettir" yaklaşımı dikkat çekiyor.

KAFKASYA'DA İSTİKRARIN ANAHTARI ANKARA

Gelişen ve dönüşen dünya düzeninde Türkiye'nin kilit rolü, Erivan'da yapılacak dev zirve ile bir kez daha tescilleniyor. Dış Politika Uzmanı Levent Ersin Orallı, "Gelişen, dönüşen bir dünya var. Ve bu dönüşüm içerisinde Türkiye kilit bir rol oynuyor. Kafkasya'daki istikrarsızlığı bitiren, Balkanlar'da istikrardan yana bir tavır ortaya koyan, Ortadoğu coğrafyasında yıllardır devam eden çatışmalardan sonra huzur iklimi ortaya koyan bir Türkiye gerçeği var. An itibarıyla, özellikle Avrupa siyasi iş birliği mekanizmasının bir güvenlik mimarisi inşa etme gayretinde Türkiye'den bağımsız bir yol yürüyemeyeceği gerçeği kadar aşikâr ki, Erivan'da yapılacak toplantı da bu işin ayaklarından bir tanesi" ifadelerini kullanarak Türkiye'nin vazgeçilmezliğini vurguladı.

BAŞKAN ERDOĞAN'DAN DÜNYAYA YENİ GÜVENLİK PARADİGMASI İLANI

Türkiye'nin bölgedeki kucaklayıcı siyaseti, ayrıştırıcı politikalara karşı tarihi bir duruş sergiliyor. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, "Türkiye'nin Kürt, Arap, Türkmen, Fars ayrımı yapmaksızın bölgedeki tüm kardeşleriyle kucaklaşması, ortak tarih, ortak gelecek temelinde yeni bir güvenlik paradigması inşa etmeye çalışması tenkit edilecek değil, aksine takdir edilecek, desteklenecek, övülecek bir politikadır" sözleriyle Ankara'nın barış odaklı yeni stratejisinin altını çizdi.

ERİVAN'DA KRİTİK ZİRVE: "GELECEĞİ İNŞA ETMEK" İÇİN TARİHİ BULUŞMA

4 Mayıs'ta gerçekleştirilecek zirve, "Geleceği İnşa Etmek: Avrupa'da Birlik ve İstikrar" sloganıyla dünyayı bir araya getirecek. Hürmüz Boğazı'nın kapanma tehlikesiyle sarsılan enerji piyasaları ve ekonomik kriz beklentilerine karşı stratejik önlemlerin masaya yatırılacağı zirvede, Türkiye ana aksı oluşturacak.

Levent Ersin Orallı, "Kalkınma yolu üzerinden Irak'ta, Suriye'de yeni bir strateji gelişmiş vaziyette. Belli ki yeni bölgesel iş birliği mekanizmaları öne çıkacak ve bu bölgesel iş birliği mekanizmalarının ana hattına, ana aksına Türkiye oturacak. İşte bu hat içerisinde Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan... Kafkasya jeopolitiği her geçen gün önem taşıyor. Bu model siyasi iş birliği mekanizmalarını iktisadi temelle sağlayacak; güvenliksizleştirme algısını değil, bilakis güvenliğin otomatik olarak doğduğu yeni bir iş birliği modelini beraberinde getirecektir" değerlendirmesinde bulundu.

SAVAŞ İKLİMİNDEN BARIŞA: TÜRKİYE'NİN DİPLOMATİK ZAFERİ

Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki normalleşme sürecinde Türkiye'nin üstlendiği tarihi sorumluluk, Erivan zirvesine katılım davetiyle yeni bir boyuta ulaştı. Levent Ersin Orallı, "Uzun yıllar boyunca NATO müttefikliği bağlamında Avrupa devletlerinin, tüm Batı'nın Güneydoğu hattının en kritik ikliminde pozisyon alan Türkiye'nin, önce Kafkasya jeopolitiğinde Azerbaycan-Ermenistan geriliminin savaş ikliminden barışa doğru evrilmesi sürecinde çok önemli bir rol üstlendiği ve bu rolü nihayete erdirme gayreti çok açık" şeklinde konuştu.

ZENGEZUR: TÜRK YURTLARININ BİRBİRİYLE ENTEGRASYONU VE TARİHİ KORİDOR

Zirvenin en sıcak başlığı ise şüphesiz Zengezur Koridoru olacak. Enerji Politikaları Uzmanı Oğuzhan Akyener, "Bazıları 'Trump Yolu' diyor, bazıları 'Zengezur Koridoru' diyor, bazıları 'Orta Koridor' diyor, bazıları 'Türk Koridoru' diyor. Yani bunun ismine ne verirseniz verin; önemli olan, bölgede gerçekten belki binlerce yıldır Türk yurdu olarak ifade ettiğimiz toprakların birbiriyle entegrasyonunun sağlandığı, direkt ve hızlı geçişin sağlandığı bir koridordan bahsediyoruz" sözleriyle projenin milli ve stratejik önemine dikkat çekti.

TİCARET VE ENERJİ ROTASI YENİDEN ÇİZİLİYOR

Zengezur Koridoru'nun açılması, yalnızca bir yol değil, yeni bir dünya düzeninin habercisi olarak görülüyor. Stratejist Mehmet Bozkurt, "Hem siyasi sonuçları olacak, hem ekonomik sonuçları olacak, hem de enerji ve coğrafyanın tamamen birleşmesi noktasında çok stratejik bir bölgeden bahsediyoruz. Coğrafyanın hem ticari hem enerji anlamında hem kültürel anlamda hem de yeni ticaret yollarının oluşması noktasında yeni bir strateji ve güç merkezi konumundan bahsediyoruz" ifadelerini kullandı.

BAŞKAN ERDOĞAN: YOL MEDENİYETTİR, ZENGEZUR'U SÜRATLE HALLETMELİYİZ

Başkan Erdoğan, Azerbaycan ile kurulacak bu doğrudan hattın medeniyet taşıyacağını şu sözlerle aktardı: "Azerbaycan'ın Güney Zengezur Koridoru projesini çok önemsiyor ve onu da destekliyoruz. Bu projenin hayata geçirilmesiyle doğudan batıya herkesin istifade edebileceği yeni bir orta koridor açılacaktır. Bu Zengezur konusunu inşallah süratle halletmemiz halinde de Türkiye-Azerbaycan arasındaki bu ilişkilerin güçlenmesine vesile olacaktır. Zira yol medeniyettir."

KÜRESEL KORİDOR SAVAŞLARI: RUSYA VE İRAN İÇİN KRİTİK ETKİ

Zengezur Koridoru, küresel aktörlerin dengelerini de etkiliyor. Stratejist Mehmet Bozkurt, "Kafkasya'ya hâkim olan güç dünyayı yönetir. Dolayısıyla birleştirici bir koridordan bahsediyoruz. Kimleri birleştiriyor? Türk dünyasını birleştiriyor. Aynı zamanda Çin'in Orta Koridor'u noktasında da önemli bir sürecin ayaklarından bir tanesi olarak burayı değerlendirmemiz gerekiyor. Ve transit bir geçiş... Enerjide yeni bir kazanım ve Türkmenistan doğalgazının doğrudan Azerbaycan üzerinden Türkiye'ye ulaşması anlamına geliyor; İran'ın devre dışı kalması anlamına geliyor. Türk Devletleri Teşkilatı yapılanmasının giderek güçlenmesi anlamına gelecek. Hazar bölgesinden çıkacak olan enerji kaynaklarının bu koridor üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasıyla birlikte Rusya'nın sahip olduğu pazarlara alternatif yeni bir enerji kaynağının da girmesi anlamına geliyor ki bu da Rusya ekonomisi için de büyük bir tehdit olarak yerini almış durumda" sözleriyle projenin küresel şifrelerini değerlendirdi.