Ulusal basının gelirine çökenlere ödül: Platform izletsin yerli medya ödesin

Google, Meta, Netflix ve Spotify gibi yabancı dijital platformları kapsayan yüzde 5'lik Dijital Hizmet Vergisi'nin 2027 yılında yüzde 2,5'a indirileceği açıklandı.

Avrupa ülkeleri bir yandan bu platformlardan daha yüksek oranlarda vergi alıp diğer yandan "Dijital Telif Yasası" ile ulusal yayıncılarını korurken, Türkiye'de dev bütçeli küresel şirketlere vergi indirimi getirilmesi yerli medyanın omuzlarındaki ağır vergi yükünü ve gelir kaybını bir kez daha gözler önüne serdi.

Sabah Gazetesi yazarı Mevlüt Tezel, Google, Meta, Netflix ve Spotify gibi küresel teknoloji devlerini kapsayan yüzde 5'lik Dijital Hizmet Vergisi'nin 2027 yılında yüzde 2,5'a düşürülecek olmasını köşesine taşıdı. İşte detaylar:

Google, Meta, Netflix ve Spotify gibi dijital platformları da kapsayan yüzde 5 Dijital Hizmet Vergisi'nin 2027'de yüzde 2.5'a düşürüleceği açıklandı.
Bu oran İspanya, İtalya ve Fransa'da yüzde 3'tür. Macaristan'da yüzde 7.5, Avusturya ve İsviçre'de ise yüzde 4'tür.
Yani Avrupa genelinin altında bir vergi alınacak ama Avrupa ülkelerinin çoğunda ulusal medyayı koruyan Dijital Telif Yasası var.
Yerli özel TV kanalları ve medya ise Türkiye'de yerleşik şirketler oldukları için elde ettikleri kâr üzerinden yüzde 25 Kurumlar Vergisi, çalışanları için gelir vergisi stopajı ve SGK primleri öderler.

Yabancı dijital platformların ise merkezleri yurt dışında (Hollanda, İrlanda, ABD vb.) olduğu için Türkiye'de elde ettikleri kârın kurumlar vergisini kendi merkez ülkelerinde öderler.
Sonuçta Türkiye'de neredeyse hiç safi kurumlar vergisi matrahı bırakmıyorlar; kâr, vergi cennetlerinde veya düşük vergi oranlı ülkelerde vergilendiriliyor.

Yerli medyanın ürettiği içerik veya sattığı reklam alanları üzerinden katı bir şekilde yüzde 20 KDV alınıyor.
Ayrıca yerel medya, tüm çalışanlar için ağır gelir vergisi stopajı ve SGK işveren primlerini eksiksiz ödemek zorunda.
Küresel platformlar ise ülkemizde daimi işyerleri bulundurmadığı sürece, Türkiye'deki tüketiciye dijital hizmet sunarken (örneğin Netflix/Spotify abonelikleri) KDV'yi tüketiciye yansıtsalar da, yerli bir şirketin katlandığı hane halkı istihdam vergileri, kıdem/ihbar yükümlülükleri ve yerel operasyonel maliyetlerden muaftırlar.

Küresel platformlar, şirketten şirkete reklam alımlarında ise uluslararası vergi anlaşmaları (ÇVÖA) ve iş yeri tanımı sayesinde Türkiye'deki stopaj mekanizmalarından büyük ölçüde kaçabiliyorlar.
Yerli özel TV kanalları ve medya kuruluşları, yıllık brüt reklam gelirlerinden yüzde 5 oranında RTÜK payı, frekans tahsis bedelleri ve çeşitli fon kesintileri ödemek zorundadır.

İnternet üzerinden yayın yapan küresel şirketler ise yerel yayıncılara uygulanan ağır sektörel denetimlere, lisans maliyetlerine ve RTÜK payı gibi ciroyu doğrudan aşındıran kesintilere aynı oranda tabi değillerdir.
Yasal düzenlemeler süreç içinde genişletilmeye çalışılsa da denetim ve tahsilat adaleti bakımından büyük boşluklar bulunuyor.
Tüm bu avantajlara şimdi bir de Dijital Hizmet Vergisi'nin yüzde 2.5'a düşürülmesi eklendi.
Ulusal medyanın rekabet gücü daha da azaldı.

Demek ki, ulusal medyanın yabancı dijital platformlar ve internet şirketleri tarafından ablukaya alındığını, içeriklerinin çalındığını ve reklam gelirlerine çöküldüğünü boşuna yazıp haber yapıyormuşuz!
Benim Dijital Telif Yasası'nın çıkacağına dair ümidim de kalmadı.