İBB'nin tatlı ihalesinde 4 katlık fiyat farkı! Sayıştay raporuyla ortaya çıktı

Sayıştay Başkanlığınca hazırlanan raporda, İBB tarafından pazarlık usulü ile gerçekleştirilen 94 milyon 815 bin 200 lira sözleşme bedelli "şerbetli tatlı alımı" işinde yaklaşık maliyetin gerçekçi belirlenmediği, işi alan yüklenicinin faaliyet merkezinin Muş olduğu, iş süresince yalnızca sigortalı bir personelinin bulunduğu ve işin alt yükleniciye kapalı olmasına rağmen alt yükleniciden temin edildiğine ilişkin tespitlere yer verildi.

PAZARLIK USULÜ İHALEDE FİYATLAR YÜKSEK BULUNDU

Raporda, fiyat teklifi alınan firmalardan üçünün pazarlık usulü ihaleye teklif vermeye davet edildiği ve bu firmalardan ikisinin teklif verdiği kaydedilerek, "Yapılan incelemede, pazarlık usulü ile yapılan alımlardaki fiyatların sonraki tarihli ihale fiyatlarıyla karşılaştırıldığında göreli yüksek bedellerle gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Firmaların gerçek piyasa koşullarını yansıtan rekabetçi fiyatlar yerine, yaklaşık maliyete yakın veya bu maliyeti aşmayan ancak piyasa rayiçlerinin üzerinde teklifler sundukları, pazarlık usulü ile gerçekleştirilen söz konusu alımda oluşan fiyatların, sonraki dönemde yapılan açık ihale fiyatlarına kıyasla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu itibarla aynı ürünlerin sonraki dönemlerde daha düşük bedellerle temin edilebilmesi, yaklaşık maliyetin ve buna bağlı olarak sözleşme bedelinin piyasa koşullarını yansıtmadığını açıkça ortaya koymaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

SÖZLEŞMEDE YASAK OLMASINA RAĞMEN ALT YÜKLENİCİ TESPİTİ

Raporda, sözleşmesinde alt yüklenici çalıştırılamayacağına ilişkin açık hüküm olmasına rağmen yüklenicinin üretim yeri ve yeterli teknik kapasitesinin bulunmaması nedeniyle işin fiilen bir önceki alımın da yüklenicisi olan firmanın alt yüklenimi vasıtasıyla gerçekleştirildiği belirtilerek, şu bulgulara yer verildi:

"Bu durum, sözleşme hükümlerine açık aykırılık teşkil etmekte olup pazarlık usulü ile yapılan ihale aşamasında davet edilen isteklilerin teknik yeterliklerinin ve kapasitelerinin sağlıklı şekilde değerlendirilmediğini göstermektedir. Ayrıca, işi fiilen yerine getiren alt yüklenicinin, aynı ürünlere ilişkin bir önceki alımın da yüklenicisi olması, aynı ürünlerin fiili olarak aynı yükleniciden temin edilmesine rağmen bir önceki alımla kıyaslandığında daha yüksek bedelle gerçekleştirilmesine sebebiyet verildiği anlaşılmaktadır."

"PİYASA RAYİCİNİ YANSITMAYAN BİR YAKLAŞIK MALİYET OLUŞTURULDUĞU" TESPİTİ

Sayıştay tarafından İBB'nin cevabının değerlendirildiği raporda, "Yaklaşık maliyetin mevzuata uygun yöntemle belirlendiği ifade edilmiş olsa da bulguda eleştirilen husus yaklaşık maliyetin hangi yöntemle hesaplandığından ziyade aynı ürünlere ilişkin daha önce gerçekleştirilen alımların sözleşme fiyatlarının hesaplamaya dahil edilmemesi ve böylece piyasa rayicini yansıtmayan bir yaklaşık maliyet oluşturulmasıdır. Nitekim aynı dönemde gerçekleştirilen alımda şerbetli cevizli kadayıf 300 liradan temin edilmişken pazarlık usulüyle yapılan ihalede aynı ürünün 572 liradan, soğuk baklavanın ise 370 lira yerine 1200 liradan alınmış olması yaklaşık maliyetin piyasa koşullarını yansıtmadığını açıkça ortaya koymaktadır." denildi.

İhaleye, yaklaşık maliyet hesabında fiyat teklifi veren firmalar haricinde piyasada faaliyet gösteren farklı firmaların davet edilmemesinin rekabet ve eşit muamele ilkeleriyle bağdaşmadığı belirtilen raporda, 4 kalemin yüzde 72'sinin paketli, 3 kalemin tamamen paketli istendiği, sözleşmedeki kalan 14 kalemin ise bu zorunluluğun dışında tutulduğu, öte yandan paketleme zorunluluğu hiç bulunmayan kalemlerde dahi pazarlık usulüyle yapılan alımdaki birim fiyatların sonraki tarihli açık ihale fiyatlarına kıyasla çok daha yüksek olduğunun belirlendiği aktarıldı.

Tatlı çeşidi	Önceki birim fiyat	Pazarlık usulü alım fiyatı	Fiyat farkı
Tel kadayıf	168 TL	660 TL	3,9 kat
Trileçe	225 TL	660 TL	2,9 kat
Soğuk baklava	506 TL	1.200 TL	2,4 kat
Şekerpare	202 TL	460 TL	2,3 kat
Sütlü nuriye	506 TL	900 TL	1,8 kat

"ALIMLARDA YAKLAŞIK MALİYET TESPİTLERİ MEVZUAT GÖZ ÖNÜNE ALINARAK GERÇEKÇİ YAPILMALI"

İBB'nin alt yüklenici yasağına ilişkin cevabına yer verilen raporda, "Yüklenici tarafından sunulan yetkili satıcı belgesinin bir önceki ihalenin yüklenicisi olan şirket tarafından düzenlendiği, teknik şartname gereği işte kullanılan aracın da yine bu şirkete ait olduğu, yüklenicinin iş süresince sigortalı yalnızca tek bir personelinin bulunduğu ve şirketin faaliyet merkezinin Muş ilinde yer aldığı tespit edilmiştir. Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, yüklenicinin bu organizasyonel yapı ve personel sayısıyla sözleşme konusu ürünleri fiilen üretip teslim edebilmesinin mümkün olmadığı, işin esaslı ediminin tamamen alt yüklenici şirket tarafından yerine getirildiği anlaşılmaktadır." değerlendirmesi yapıldı.

Raporun bu ihaleyle ilgili sonuç bölümünde ise "Sonuç olarak, yapılacak alımlarda yaklaşık maliyet tespitlerinin mevzuatta belirtilen hususlar göz önüne alınarak gerçekçi bir şekilde yapılması, pazarlık usulü ihalelerde etkin bir rekabet ortamını sağlayacak sayıda firmanın davet edilmesinin sağlanması, sözleşmelerde alt yüklenici yasağı öngörülmüşse bu yasağa uyulması ve isteklilerin teknik kapasitelerinin ihale aşamasında titizlikle değerlendirilmesi gerekmektedir." denildi.