Hayvan yeminden insan tüketimine: Fındık posasından yeni nesil protein

Türkiye'nin önemli tarımsal ürünlerinden fındıkta, yağı çıkarıldıktan sonra geriye kalan posa için yeni bir kullanım alanı geliştiriliyor.

Bursa Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü'nde yürütülen TÜBİTAK destekli projeyle, fındık posasının daha yüksek katma değerli bir ürüne dönüştürülmesi amaçlanıyor.

BTÜ'nün resmi açıklamasına göre proje kapsamında fındık posasından protein, yağ ve polisakkaritlerin eş zamanlı olarak elde edilmesi hedefleniyor.

POSADA YÜZDE 40-50 PROTEİN VAR

Projeyi yürüten Prof. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu, fındığın yağı alındıktan sonra geriye yüksek protein içerikli bir yan ürün kaldığını belirtti.

Sarıcaoğlu'nun verdiği bilgilere göre soğuk sıkım sonrası oluşan posada protein oranı yaklaşık yüzde 40-50 seviyesinde bulunuyor.

Bu posa bugün büyük ölçüde hayvan yemi, silaj veya farklı yan ürünlerde kullanılıyor.

(Foto: DHA)

YÜZDE 80 PROTEİNLİ TOZ HEDEFİ

BTÜ ekibinin üzerinde çalıştığı yöntemde, posadaki protein ayrıştırılarak daha yoğun bir protein fraksiyonu elde ediliyor.

Sarıcaoğlu, laboratuvar ortamında yüzde 40 civarında protein içeren fındık posasının yaklaşık yüzde 80 protein içeren bir toza dönüştürülebildiğini ifade etti.

Bu ürünün ilerleyen aşamada gıda sektöründe fonksiyonel bileşen veya alternatif protein kaynağı olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.

(Foto: DHA)

TÜBİTAK DESTEKLİ PROJE

BTÜ'nün 24 Ağustos 2026 tarihli resmi duyurusuna göre proje, "Ultrason Destekli Üç Fazlı Bölümleme Yöntemiyle Fındık Küspesinden Protein, Yağ ve Polisakkaritlerin Eşzamanlı Ekstraksiyonu ve Geleneksel Yöntemle Karşılaştırılması" başlığını taşıyor.

Projenin yürütücülüğünü Prof. Dr. Furkan Türker Sarıcaoğlu üstleniyor.

TÜBİTAK'ın daha önce destekleme kararı verdiği bir başka projede de Sarıcaoğlu'nun fındık küspesi protein fraksiyonları üzerine çalıştığı görülüyor.

(Foto: DHA)

HEDEF: ATIKTAN KATMA DEĞER

Çalışmanın temel hedeflerinden biri, gıda üretiminde ortaya çıkan yan ürünleri ekonomik değere dönüştürmek.

Fındık yağı üretiminden sonra ortaya çıkan posanın yalnızca düşük katma değerli yem olarak kullanılması yerine, içindeki protein ve diğer bileşenlerin ayrıştırılmasıyla daha yüksek ekonomik değer oluşturulması amaçlanıyor.

BTÜ, projenin hem gıda sektörüne hem de sürdürülebilir üretim modellerine katkı sunmasını hedefliyor.

(Foto: DHA)

VEGAN VE VEJETARYEN BESLENME İÇİN ALTERNATİF

Bitkisel proteinlere yönelik talep dünya genelinde artarken fındık posasından elde edilecek yüksek proteinli ürünün özellikle vegan ve vejetaryen beslenmede alternatif oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Prof. Dr. Sarıcaoğlu, hayvansal proteinlerin biyoyararlanımının genellikle daha yüksek olduğunu ancak bitkisel proteinlerin fiziksel yöntemlerle özelliklerinin geliştirilebildiğini ifade etti.

Bu nedenle projede yalnızca proteinin elde edilmesine değil, kullanılabilirlik ve sindirilebilirlik özelliklerinin geliştirilmesine de odaklanılıyor.

(Foto: DHA)

KİMYASAL YERİNE FİZİKSEL YÖNTEMLER

Çalışmalarda bitkisel proteinlerin yapısal özelliklerini geliştirmek için kimyasal işlemler yerine fiziksel yöntemlerin kullanılması hedefleniyor.

Bu yaklaşım, üretim sürecini daha sürdürülebilir hale getirmenin yanı sıra proteinlerin gıda uygulamalarındaki performansını artırmayı amaçlıyor.

BTÜ Gıda Mühendisliği Bölümü'nde bitkisel proteinler üzerine lisansüstü araştırmaların da sürdüğü görülüyor.

TÜRKİYE'NİN FINDIK AVANTAJI

Türkiye, dünya fındık üretiminde lider ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle fındık işleme sektöründe ortaya çıkan yan ürünlerin değerlendirilmesi, hem ekonomik hem de çevresel açıdan önemli bir fırsat olarak görülüyor.

BTÜ'nün projesi, yüksek miktarda ortaya çıkan fındık posasının sadece atık veya yem olarak değil, yüksek proteinli gıda ham maddesi olarak değerlendirilmesinin önünü açmayı amaçlıyor.