Beyinleri hedef alan algoritmalara darbe! Türkiye neyi bekliyor?

ABD'de hafta içerisinde çıkan bir karar, sosyal medya siteleri için yeni dönemin başlangıcı olarak kabul ediliyor. Bünyesinde Instagram, Facebook ve WhatsApp'ı barındıran Meta şirketi, eyaletlerin açtığı davada 17 milyar dolarlık maddi anlaşmaya vardı. Ayrıca şirket, anlaşma kapsamında çocuklara zarar veren tasarım nedeniyle değişiklik yapmayı taahhüt etti.

Söz konusu değişiklikler şimdilik sadece ABD'yi ile Meta şirketini kapsıyor. Ancak diğer ülkeler "Bizim çocuklarımız da kıymetli" diyerek benzer değişiklikleri talep etmeye başladı. Buna ek olarak Meta'nın yanı sıra YouTube, TikTok, Snapchat ve X gibi firmalar için de aynı yeniliklerin getirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

AB, 12 MİLYAR DOLAR CEZA KESEBİLİR

California'da varılan anlaşmanın ardından Avrupa Birliği (AB) de harekete geçti. AB Komisyonu halihazırda Meta'nın çocukları korumadaki eksiklikleri nedeniyle soruşturma yürütüyor. Meta eğer bu güvenlik önlemlerini Avrupa'daki çocuklar için de uygulamazsa küresel cirosunun yüzde 6'sı yani 12 milyar dolarlık bir ceza ile karşı karşıya kalabilir.

Üstelik AB'nin kapsamı yalnızca Meta'yı değil TikTok, YouTube, Snapchat, X ve diğer büyük platformları da kapsıyor. Türkiye'de ise milyonlarca anne baba, ABD ve Avrupa'daki gibi benzer düzenlemelerin getirilmesini istiyor.

ÇOCUKLARIN BEYİNLERİNİ HEDEF ALDILAR

Dava dosyasında tüm detaylarıyla sergilenen bağımlılık mekanizmaları, Meta'nın çocuk beyninin nörolojik, psikolojik ve duygusal zayıflıklarını kasıtlı ve bilinçli bir şekilde hedef aldığını gösterdi. Şirket mühendisleri tarafından özel olarak kurgulanan bu tasarımların, henüz gelişimini tamamlamamış olan genç beyinlerin otokontrol mekanizmalarını devre dışı bırakmak üzerine inşa edildiğini ortaya çıkardı.

MECLİS'TEN YENİ ADIM ABD'DE ALINAN KARARLAR İNCELENECEK

Önümüzdeki günlerde 15 yaşın altındaki kullanıcılara yeni kuralları devreye sokmaya hazırlanan Türkiye'de yeni adımların sinyali de gelmeye devam ediyor. Meclis, CİMER'den vatandaşlardan gelen şikayetleri sormaya hazırlanıyor. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, konuya ilişkin SABAH'ın sorularını yanıtlarken benzer düzenlemelerin işaretini verdi.

"Yeni düzenleme yapmaya gayret göstereceğiz" diyen Elmas, öncelikle Amerika'daki oluşan süreci ve sebeplerinin araştırılması gerektiğini vurguladı. "Komisyonumuzun uzmanları bir çalışma yapıyor" diyen Elmas, "CİMER'e yazı yazacağız. Süre kısıtlamasına ilişkin ülkede kaç kişinin istekte bulunup bulunmadığına ilişkin. Bunu tespit edeceğiz. ABD ile ülkemizdeki sebep-sonuç farklı olabilir. Ona göre hareket edeceğiz" diye konuştu.

1 KASIM'DA 15 YAŞ ALTI IÇIN KISITLAMA BAŞLIYOR

Sosyal medya kullanımında çocukları ve 15 yaş altı gençleri korumak için Türkiye'de yasa ile getirilen kriterler 1 Kasım'da işlemeye başlayacak. Yeni uygulamalar satır başları halinde şöyle:

-15 yaş altı çocuklara güvenli dijital alanlar oluşturulacak, kontrollü kullanım teşvik edilecek.
-Yaş doğrulama sistemleriyle çocukların yaş ve gelişimlerine uygun olmayan içeriklere maruz kalmaları önlenecek.
-Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
-Bu hizmetin sunulmaması konusunda yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.

Sosyal ağ sağlayıcı, 15 yaşını doldurmuş çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma konusunda gerekli tedbirleri alacak. Bu kapsamda alınan tedbirler sosyal ağ sağlayıcının kendi internet sitesinde yayınlanacak.
Sosyal ağ sağlayıcıları, aldatıcı reklamları engelleyici tedbirleri almakla da yükümlü olacak.

GÜNLÜK KULLANIM SINIRI GETİRİLDİ

Meta şirketinin ABD'de 18 yaş altına kabul ettiği değişikliklerden bazıları şunlar:

Günlük 2 saat kullanım sınırı
24.00-06.00 erişim engeli
Okul saatlerinde bildirimler yok.

Beğeni sayıları gizlenecek.
Estetik filtreleri kaldırılacak.
Video önerileri kapatılabilecek.

YENİLİKLER AYLAR İÇİNDE DEVREDE BAĞIMSIZ DENETÇİ TAKİP EDECEK

META şirketinin Instagram ve Facebook'ta yapmayı kabul ettiği yeniliklerin önümüzdeki birkaç ay içinde uygulamaya geçmesi gerekiyor. Bu açıklamayı California Başsavcısı Rob Bonta yaptı. Söz konusu yenilikler kademeli olarak başlayacak.

Örneğin algoritmasız akış seçeneği dört ay içinde, gelişmiş yaş doğrulaması 1 yıl içerisinde, diğerleri ise kademeli olarak uygulanacak. Oakland'daki dava kapsamında Meta'nın uygulamayı taahhüt ettiği temel değişikliklerin hayata geçirilip geçirilmediğini bağımsız bir denetçi yakından izleyecek.