"Terörsüz Türkiye" ile eğitim devrimi: Silahlar sustu okul zilleri daha güçlü çalacak

Türkiye, yarım asra yaklaşan terör sorununu geride bırakma yolunda tarihi bir eşiği daha geçti. 12 maddelik düzenlemeyle Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki çerçevesi çizilirken gözler yeni dönemin toplumsal ve ekonomik kazanımlarına çevrildi. Bu kazanımların en önemli adreslerinden biri de eğitim olacak. Terörün tamamen gündemden çıkmasıyla Doğu ve Güneydoğu'da eğitimde yeni bir dönemin kapısının açılması bekleniyor.

Güvenlik sorunlarının ortadan kalkmasının sağlayacağı kalıcı huzur ortamı yalnızca çocukların okula erişimini değil, öğretmenlerin bölgede daha uzun süre görev yapmasını, kırsaldaki eğitim imkanlarının genişlemesini ve okul dışındaki sosyal hayatın zenginleşmesini de beraberinde getirebilir. Böylece yıllarca güvenlik başlığı altında değerlendirilen birçok il ve ilçenin gündemi; öğretmen niteliği, akademik başarı, bilim, teknoloji, kültür ve spor olacak. Bölgedeki çocukların diğer illerdeki akranlarıyla eğitim imkanları arasındaki farkın daha da azaltılması, yeni dönemin hedeflerinden olacak.

OKULLAR YANGIN YERİYDİ
Terörün eğitimde açtığı yaranın en ağır hissedildiği adreslerden biri Diyarbakır'ın Sur ilçesiydi. 2015-2016 eğitim öğretim yılında ilçedeki okullara da saldırılar düzenlenmişti. Hendek ve barikatların kurulduğu, çatışmaların yaşandığı 2015'in Aralık ayında okullar da saldırıların hedefi oldu. Dabanoğlu Mahallesi'ndeki Yavuz Selim Ortaokulu ateşe verildi. Çevresindeki hendek ve barikatlar nedeniyle itfaiye ekipleri yangına müdahale edemedi. Tarihi Süleyman Nazif İlkokulu ile Mardinkapı İlk ve Ortaokulu da saldırılarda zarar gördü.

O günlerde Sur'daki 7 okulda binlerce çocuk sınıfına giremedi. Aileleriyle ilçeden ayrılan öğrencilerin bir bölümü başka il ve ilçelerde misafir öğrenci oldu. İlçede öğrenim gören 12 bin 952 öğrenciden 3 bin 501'i, terör olayları ve sokağa çıkma yasakları nedeniyle eğitimlerine devam edebilmeleri için başka okullara nakledildi. Bir dönem alevlerin yükseldiği okulların kapısından bugün yeniden öğrenciler giriyor. İlçede 140 okul ve kurum ile 999 derslikte 22 bin 315 öğrenci eğitim görüyor. Bin 426 öğretmen görev yapıyor. Bir zamanlar binlerce öğrencinin başka okullara taşındığı Sur'da bugün 10 binlerce çocuk kendi sıralarında geleceğe hazırlanıyor.

Benzer değişim Hakkâri'de de yaşandı. Kentte 2002 yılında bin 148 olan derslik sayısı 2017'de 2 bin 431'e, bin 553 olan öğretmen sayısı ise 3 bin 479'a yükselmişti. Bugün Hakkâri'de 428 okul ve kurumda 2 bin 655 derslik bulunuyor. 3 bin 532 öğretmen, 69 bin öğrenci için görev yapıyor.

GÜÇLÜ EĞİTİM KADROSU
Aradan geçen yıllarda bölgenin eğitim altyapısında ise büyük bir değişim yaşandı. Şırnak'ta 2002'de 270 olan okul sayısı 2021- 2022 döneminde 752'ye, bin 555 olan derslik sayısı yaklaşık 7 bine yükseldi. 2003 yılında bin 948 olan öğretmen sayısı da 9 binin üzerine yükseldi. Öğrenci sayısı ise 78 bin 402'den 164 bin 394'e ulaştı.

Bugün Şırnak İl Milli Eğitim Müdürlüğü verilerine göre kentte 792 okul ve kurum, 6 bin 536 derslik bulunuyor. 8 bin 801 öğretmenin görev yaptığı kentte 157 bin 142 öğrenci eğitim görüyor. 2003-2025 yılları arasında kentte 342 okul ve 4 bin 891 derslik inşa edildi.

77 OKUL AĞIR HASAR GÖRMÜŞTÜ
Terörün Türkiye'ye bıraktığı ağır faturanın en acı sayfalarından birini çocuklar ve öğretmenler yaşadı. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) verilerine göre terör saldırılarının yoğunlaştığı 2015- 2016 döneminde yalnızca Şırnak'ta 44, Mardin'de 26, Diyarbakır'da ise 7 olmak üzere 77 okul ağır hasar gördü. Sokağa çıkma yasakları, saldırılar ve engellemeler nedeniyle bazı il ve ilçelerde eğitim aksadı. Hasar gören okulların onarılması ve öğrencilerin eğitim kayıplarının telafisi için özel programlar uygulandı. Terör eğitim camiasından da canlar aldı. Batman'da müzik öğretmeni Şenay Aybüke Yalçın, Tunceli'de Necmettin Yılmaz, Hakkâri Şemdinli'de Oğuz Uysal terör saldırılarında şehit edilen öğretmenlerden yalnızca bazıları oldu. Yıllar boyunca Türkiye'nin dört bir yanından bölgeye giden öğretmenler zor şartlara rağmen çocukları eğitimle buluşturmayı sürdürdü.

ÖĞRETMENLER İÇİN DAHA CAZİP HALE GELECEK
Sabah'a açıklamalarda bulunan MEB kaynakları yeni dönemin eğitimdeki en önemli etkilerinden birinin öğretmen hareketliliğinde görüleceğini söyledi. Güvenlik kaygılarının ortadan kalkması, geçmişte görev yapmanın zor olduğu ilçelerin daha cazip hale gelmesini sağlayabilir. Öğretmenlerin görev yaptıkları yerde daha uzun süre kalması ise öğrenci ile öğretmen arasındaki bağı güçlendirecek, sık öğretmen değişiminin çocukların eğitiminde yarattığı dezavantajın azalmasına katkı sağlayacak.

MEB'in mevcut sisteminde iller arası yer değiştirmeler kontenjan, tercih ve hizmet puanı üzerinden yürütülüyor. Bölgedeki yaşam koşullarının daha da normalleşmesi, öğretmenlerin bu illere yönelik tercihlerinde de zaman içerisinde yeni bir tablo ortaya çıkarabilir.