İŞTE BAKAN GÜRLEK'İN O PAYLAŞIMI:
"Vatandaşlarımızın temel gıda ürünlerine adil, güvenli ve makul koşullarda ulaşabilmesi ile tüketici haklarının korunması, en hassas olduğumuz konuların başında gelmektedir. Adalet, İçişleri, Ticaret ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarımız bu hedef doğrultusunda koordinasyon ve eşgüdüm içinde hareket etmektedir.
Beyaz et sektöründe piyasa işleyişini bozarak haksız fiyat artışlarına ve tüketici mağduriyetine yol açtığı değerlendirilen eylemlere yönelik, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımız koordinesinde 8 ilde eş zamanlı adli operasyon gerçekleştirilmiştir. Milletimizin temel gıda tedarik zincirinin kesintiye uğramaması ve ticari faaliyetlerin hukuka uygun, şeffaf ve denetlenebilir şekilde sürdürülebilmesi amacıyla soruşturma kapsamındaki 13 şirkete denetim kayyımı atanmıştır. Yürütülen soruşturma kapsamında; serbest rekabet ortamını ihlal ederek fiyatları tüketici aleyhine yönlendirdiği değerlendirilen 32 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma işlemleri uygulanmıştır.
Hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde; vatandaşlarımızın ekonomik haklarını zedeleyen, piyasa düzenini bozmaya teşebbüs eden ve haksız kazanç sağlamaya yönelik hiçbir usulsüzlüğe müsamaha gösterilmeyecektir. Soruşturmayı titizlikle yürüten İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımıza, operasyonları gerçekleştiren İstanbul İl Emniyet Müdürlüğümüze ve bu süreçteki değerli katkılarından ötürü Rekabet Kurumu, Piyasa Gözetimi ve Denetimi Genel Müdürlüğü ile MASAK yetkililerine teşekkür ediyorum."
HANGİ FİRMALARA KAYYUM ATANDI?
İŞTE ŞÜPHELİLER VE GÖREVLERİ:
BAŞSAVCILIKTAN "KAMU YARARI" VURGUSU
Beyaz et fiyatlarındaki artışlara yönelik şikâyetler üzerine harekete geçen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sektörde faaliyet gösteren 13 şirket hakkında denetim kayyımlığı tedbiri uygulanmasına karar verildiğini açıkladı.
Başsavcılık, söz konusu uygulamanın şirketlere el konulması anlamına gelmediğini vurgulayarak, amacın üretim ve tedarik zincirinin kesintisiz işlemesini sağlamak olduğunu bildirdi.
Başsavcılıktan yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi.
"Son dönemde beyaz et sektöründe yaşanan fiyat artışlarına ilişkin olarak kamuoyuna yansıyan şikâyetler, vatandaşlarımız tarafından yapılan ihbar ve başvurular ile temel gida ürünlerine erişim ve fiyat istikrarına yönelik hassasiyetler dikkate alınarak, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımızca soruşturma işlemlerine başlanılmış olup soruşturma kapsamında; beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketler ile bu şirketlerin yetkilileri hakkında haksız fiyat artışı iddiaları, sektör içerisindeki fiyatlama süreçleri ve piyasa düzenine etki eden uygulamalar birlikte değerlendirilmiş, bu kapsamda 13 şirket hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133. maddesi uyarınca denetim kayyımlığı tedbiri uygulanmıştır. Kamuoyunda konuya ilişkin oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi bakımından özellikle belirtmek gerekir ki; denetim kayyımlığı tedbiri, şirketlere el konulması veya şirketlerin ticari faaliyetlerinin durdurulması anlamına gelmemektedir. Soruşturma kapsamında söz konusu şirketler hakkında herhangi bir el koyma kararı bulunmamaktadır. Denetim kayyımlığı; mevcut şirket yönetimlerinin yerine geçilmesi değil, şirketlerin karar, işlem, ticari faaliyet ve finansal süreçlerinin mahkeme tarafindan görevlendirilen resmi denetim mekanizması aracılığıyla hukuka uygunluk yönünden izlenmesidir. Bu tedbirin amacı, üretim ve tedarik zincirinde herhangi bir aksaklık yaşanmasının önüne geçmek, beyaz et arzının kesintisiz devamını sağlamak ve piyasada vatandaşlarımız aleyhine sonuç doğurabilecek stokçuluk, satıştan kaçınma, suni fiyat artışı veya rekabeti bozucu uygulamaların önlenmesine katkı sunmaktır. Başsavcılığımızca yürütülen soruşturma; serbest piyasa düzeninin, adil rekabet ortamının, tüketici haklarının ve temel gıda ürünlerine erişimde kamu yararının korunması amacıyla titizlikle sürdürülmektedir."
BEYAZ ET SORUŞTURMASINA İLİŞKİN DİKKAT ÇEKEN DETAYLAR
Tavukçuluk sektörünün önde gelen markaları arasında kapalı kapılar ardında yürütülen fiyat ve piyasa trafiği, Rekabet Kurulu müfettişlerinin gerçekleştirdiği yerinde incelemeyle gün yüzüne çıktı.
DEV MARKALAR ARASINDA FİYAT PASLAŞMASI: "EN DÜŞÜK TONAJI ÇIKTIK" İTİRAFI
Bakpiliç Entegre Tavukçuluk A.Ş. bünyesinde ele geçirilen ve doğrudan şirket yöneticileri arasında paylaşılan gizli e-posta yazışması, sektördeki dev firmaların fiyat listelerini, bayilerin hamlelerini ve rekabet stratejilerini nasıl anlık olarak takip edip birbirleriyle paslaştıklarını gözler önüne serdi.
Rekabet Kurumu'nun resmi soruşturma dosyasına giren ve sektörde kartelleşme iddialarını güçlendiren o yazışmanın detayları:
"Hamit Bey MerhabaListe karşılaştırmalarını size gönderdim.Gedik-Erpiliç-Lezita zaten yarın listeye geçecekler. Hastavuk Çarşamba geçecek.Şen Piliç şuan depodan 29,85 fiyat vermiş. Toptancı fiyatı tabi.Bayileri perakende de bugün 30,50 bütün piliç fiyatı yazdı. Toptanda yarın ve Çarşamba fiyatlar oturur. Ama beypiliç, aspiliç, erpiliç bu fiyatlarla olduğu sürece Şen Piliç mal satamaz. O yüzden illa ki fiyatı kırar.Az önce Şen bayisi Buyur Et listesi geldi.29,75 İri Açık Piliç yazmış. Toptana.Beypiliç ile konuştum. İlginç bir şekilde Bütün Piliçte fiyatları düşük kaldı. Bugün bazı agresif bayileri 29.50 toptana bütün piliç vermiş. 30,70+kdv Yerel markete fiyat vermiş Beytav bütün poşetliye.Aspiliç but grubu +3 kanat grubu +3 Ciğer +10 ilave iskonto var dedi. Bütün Piliç depolarına 28,83 e mal oluyormuş. Buna göre plasiyere sattırıyorlar. Yada depodan bu fiyata bile istesek mal verebiliyoruz dedi.Bizde Bütün Piliç ve Sırtlı-Sırtsız göğüs fiyatı bana göre piyasanın çok üzerinde kaldı. Bugün geldiğim günden beri en düşük tonajı çıktık diye tahmin ediyorum. Bugün az da olsa mal çıktık ama bu fiyatlar bizi yarın ve sonrasında daha da etkiler."
BÜTÜN TAVUKTA %61'LİK "HAKSIZ" ARTIŞ
Ticaret Bakanlığı müfettişlerinin mercek altına aldığı Keskinoğlu Tavukçuluk A.Ş. nezdindeki incelemeler, vatandaşın en çok tükettiği ürünlerdeki fiyat manipülasyonunu gözler önüne serdi.
Raporda yer alan verilere göre, bütün tavuk ürününün 2023 Ekim ayı maliyeti bir önceki yıla göre sadece %21 artarken, satış fiyatının %82 oranında fırladığı belirlendi. Aradaki %61'lik devasa farkın maliyetle açıklanamayacağı vurgulanırken, bu durumun doğrudan tüketicinin cebine yansıdığı kaydedildi.
GÖĞÜS VE BUT ÜRÜNLERİNDE RAKAMLAR ŞOK ETTİ
Vatandaşın sofrasındaki diğer temel parçalarda da durum değişmedi. Müfettişlerin incelediği göğüs tavuk ürününde maliyet artışı %34 olarak hesaplanırken, satış fiyatına yapılan zammın %93'ü bulduğu saptandı.
En çarpıcı fark ise üst but ürününde görüldü; bu üründe maliyet %30 artmasına rağmen, şirket satış fiyatını %95 oranında artırarak maliyetin üç katından fazla zam yaptı. Raporda bu tablo, "Ekim 2022-Ekim 2023 döneminde birim satış fiyatlarındaki ortalama artışın, maliyetlerdeki artıştan %65 oranında daha fazla gerçekleştiği" sözleriyle aktardı.
