
"Türkiye Suriye'ye 7 bin polis aracı bağışladı" iddiası, bu mekanizmanın en çarpıcı örneği oldu. Resmi dayanağı olmayan bu içerik, X algoritması tarafından hızla yayıldı ve 7 milyonun üzerinde görüntülenme aldı. Sonradan yapılan düzeltme tweeti ise yalnızca 211.000 kez görüntülendi.
Psikolojide "truth effect" (gerçeklik etkisi) olarak bilinen olgu, tekrarlanan bilginin zamanla doğru kabul edilmesi anlamına gelir. X algoritması bu etkiyi yapısal olarak besliyor yani yanlış içerikler sürekli öne çıkarılarak zihinlere yerleşiyor, hükümeti hedef alan yalanlar gerçekmiş gibi algılanıyor.
"SANA ÖZEL" AKIŞ İLE ALGORTİMA KISKACI
Raporun en dikkat çeken bölümlerinden biri ise X'in "Sana Özel" akışına ilişkin bulgular oldu. Araştırma kapsamında oluşturulan yeni hesaplarda, kullanıcıların herhangi bir siyasi tercih belirtmemesine rağmen önerilen içeriklerin büyük bölümünün muhalif görüşlerden oluştuğu öne sürüldü.
Çalışmada, yalnızca iktidar yanlısı siyasetçi, gazeteci ve kurumları takip eden test hesaplarının dahi akışlarında yoğun şekilde muhalif içeriklerle karşılaştığı belirtildi. Araştırmacılar bunun kişiselleştirmeden çok yönlendirme etkisi oluşturduğunu savundu.
Fotoğraf-AA Arşiv
YALAN MİLYONLARA, DÜZELTME BİNLERE ULAŞTIRILIYOR
Raporda algoritmanın doğruluktan çok etkileşimi ödüllendirdiği de öne sürüldü. Örnek olarak, "Türkiye Suriye'ye 7 bin polis aracı bağışladı" iddiasının 7 milyonun üzerinde görüntülenme aldığı, daha sonra yapılan düzeltmenin ise yalnızca 211 bin kişiye ulaştığı ifade edildi.
Araştırmaya göre sistem, öfke ve kutuplaşma oluşturan içerikleri daha fazla öne çıkarırken, düzeltme ve teyit içerikleri aynı erişime ulaşamıyor.
DİKKAT ÇEKEN FETÖ VE CIA DETAYI
Raporda, dijital operasyonların arkasında FETÖ yapılanmasının bulunduğu öne sürülürken, örgütün geçmişteki CIA bağlantılarına ilişkin çeşitli belge ve iddialara da yer verildi.
1991 tarihli MİT raporları, eski istihbarat yetkililerinin açıklamaları ve WikiLeaks belgeleri örnek gösterilerek FETÖ'nün uluslararası bağlantıları ve operasyonu bir kez daha gündeme geldi.
"TÜRKİYE'NİN BİLGİ EGEMENLİĞİ HEDEF ALINIYOR"
Yaşananların yalnızca teknik bir güvenlik açığı meselesi olmadığı vurgulandı.
Fotoğraf-AA Arşiv
Algoritmik yönlendirme, koordineli bot faaliyetleri ve dezenformasyon ağlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtilirken, Türkiye'nin dijital bilgi ekosisteminin ve bilgi egemenliğinin hedef alındığı savunuldu.
PEKİ BU DİJİTAL KUŞATMAYA KARŞIN NE YAPMALI?
X'in öneri sistemi, kullanıcının bir gönderiye verdiği tepkinin olumlu mu olumsuz mu olduğunu anlayacak şekilde geliştirilmeli. Algoritma tasarımcıları, etkileşimin niteliğini anlayacak sinyaller üzerinde çalışmalı. Her etkileşimi körü körüne "beğeni" sayan sistem, FETÖ gibi aktörlerin eline güçlü bir silah veriyor.
- Kişiselleştirme Gerçek Olmalı
Kriter Dergisi'nin Ocak 2026 sayısındaki araştırmanın en çarpıcı tespitlerinden biri şuydu: "Sana Özel" akış, kullanıcının tercihlerini değil algoritmanın yönlendirmelerini yansıtıyor. Kronolojik akış seçeneği görünür ve kalıcı hale getirilmeli; kullanıcının takip ettiklerinin paylaşımları önceliklendirilmeli.
- CVE-2023-29218 Kapatılmalı
X, bu açığı "tasarım kararı" olarak savunuyor. Ama koordineli bot saldırılarına kapı açan bu tasarım hem kullanıcıları hem bilgi ekosistemini hem de demokratik süreci tehdit ediyor. Türkiye, bu açığın kendi vatandaşlarına karşı kullanıldığını belgelerle ortaya koyarak uluslararası platformlarda hesap sorabilir.
Fotoğraf-AA Arşiv
Takip edilen hesapların paylaşımlarının akışa gelip gelmediğini düzenli kontrol etmek gerekiyor. Gelmiyorsa, o hesabın "Takip Ettiklerin" sekmesinden takip edildiğini doğrulanması oldukça önemli. X'in "Sana Özel" yerine "Takip Ettiklerin" sekmesini varsayılan olarak kullanılması da bu konu da alınabilecek aksiyonlardan biri.