Esra Albayrak'tan anne ve babalara çağrı: "Çocuklarımızı dijital mecradan korumalıyız”

NUN Eğitim ve Kültür Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Esra Albayrak, TÜGVA Yaz Okulu Programı'nda açıklamalarda bulundu.

Günümüzdeki dijital cihazların ve yapay zekâ sistemlerinin göründüğü kadar masum olmadığını, arka planda toplumu ifsat eden sinsi bir yapının çalıştığını söyleyen Albayrak, "Bir kullanıcıyla muhatap olduğunda yüzde 40'ların üstünde manipülasyon yapıyor, alaycılık yapıyor, küçümseme tavrı gösteriyor. Dolayısıyla şunu görmek lazım; mevcut makineler her ne kadar mükemmelleşse de, her ne kadar günübirlik hayatımızı kolaylaştırıyor gibi görünse de kendi içinde barındırdığı çok zehirli, karanlık, yaşadığımız toplumda beğenmediğimiz pek çok şeyi aslında yineleyen ve belki biraz daha sinsi bir hale getiren bir algoritmaya sahip." ifadelerini kullandı.

Yetişkinlerin dijital dünya karşısında aşırı iyimser olmaması gerektiğini savunan Albayrak, "Dolayısıyla bizlerin yetişkinler olarak çocuklarımıza karşı en temel sorumluluğu iyimser bir tavır içinde olmamak. Dijital mecra karşısında çocuklarımızı korumak zorundayız. Bunun özgürlüklerle hiçbir alakası yok, bunun ifade özgürlüğüyle hiçbir alakası yok. Çocuğunuza bile bile zehir vermezsiniz, bozuk bir yemeği yedirmezsiniz. Hatta biz Türk anneleri çok korumacı oluruz; yani serin havada üzerine bir mont geçirmeden dışarı çıkarmayız yani. O rüzgarın tenine değmesine bile kıyamayız yani. Öyle bir toplumda yetiştik hepimiz." şeklinde konuştu.

"EVLATLARIMIZI KURDA YEM ETMEYECEĞİZ"

Dijital bağımlılık mekanizmasının tütün ve uyuşturucu bağımlılığıyla aynı şekilde işletildiğini ve küresel ölçekte devasa bir pazar yaratıldığını aktaran Esra Albayrak, "Dolayısıyla bizler olsa olsa bilmediğimiz için bu mecraları bu kadar denetimsiz bir şekilde çocuklarımıza bırakıyoruzdur. Dolayısıyla bizlerin yetişkinler olarak farkında olması lazım. Yoksa işte Kahramanmaraş'ta, Şanlıurfa'da yaşadığımız hadiselerin Türk toplum kodlarıyla, Türk medeniyet kodlarıyla uzaktan yakından anlaşılabilir bir tarafı yok. Ama küreselleşen bir dünyada dijitalleşme bütün ülkelerin meselesi ve bu dijital mecralarda yetişen çocuklar sanki bizlerin çocukları değil. Dolayısıyla çocuklarımızdan elimizi çekmemek gibi bir sorumluluğumuz var. Bu alanın tehlikelerine karşı korumak sorumluluğumuz var. Ailelere çok iş düşüyor ama ailelerle ben çok muhatap oluyorum; onlar da haklı olarak 'ya biz nasıl koruyacağız ki' diyorlar. Yani o kadar cazip ki. Dijital mecraların bağımlılık yapmak gibi bir meselesi var. Yapmak zorundalar. Yeşilay'da yıllarca ben tütün bağımlılığıyla mücadele için çok çabaladım. Uyuşturucu, alkol, dijital... Hepsi bunun bir parçasıydı. Ama şunu gördüm; bağımlılık meselemizde çalışan herkes bilir ki ortak bir mekanizma var. O mekanizmayı işlettiğinizde tutuyor. Yani sektör kazanıyor. Milyarlarca dolar para dökülen bir sektörden bahsediyoruz. Bu sektör dijitalde daha da büyük. Oyun şirketlerini düşündüğünüzde, işte yapay zeka şirketlerini düşündüğünüzde milyarlarca dolarlık bir av meselesi. Dolayısıyla biz avcıyı tanıyoruz, av olanın da çocuklarımız olmasını istemiyoruz. Haluk Dursun Hoca'nın söylediği çok sevdiğim; yani evlatlarımızı, kuzularımızı kurda yem etmeyeceğiz yani. Bunun için çabalamak zorundayız." sözleriyle tehlikenin büyüklüğünü gözler önüne serdi.

"TÜRKİYE'DEKİ DİJİTAL DÜZENLEME DÜNYANIN EN İDEAL YASALARINDAN BİRİ OLDU"

Çocukları koruma noktasında devletin attığı adımların ve sivil toplum kuruluşlarının projelerinin hayati bir önem taşıdığına değinen Esra Albayrak, "Devlete düşen işler var. Yakın zamanda oluşturulan dijital mecralarla ilgili düzenlemeyi çok önemli buluyorum. Dünyada da en ideal yasa çalışmalarından bir tanesi oldu. Şimdi bundan sonrası bizlerin kolaylaştırması gereken şeyler var. Sivil topluma çok iş düşüyor. TÜGVA'nın bu çalışmasını ben taşın altına elini koymak olarak değerlendiriyorum. Ailelerin de işini kolaylaştırmamız gerekiyor. Ailelerin çocuklarını, özellikle de çok uzun bir yaz tatilinde nasıl, neyle meşgul edeceklerini hem zihnen hem bedenen hem manen bilmediklerini görüyorum. Dolayısıyla zorlandıklarını görüyorum. Hele çalışan anne babaların hanelerinde işin daha da zor olduğu tabii ki çok anlaşılabilir bir şey. Bu kampların bila bedel olması hakikaten bir toplumsal iyilik hareketi olduğunun bir başka delili. Emek veren bütün hocalarımızı ben bu yüzden tebrik ediyorum." sözleriyle yasal düzenlemeleri ve ücretsiz kampları övdü.

"İNSAN BİR MAKİNENİN BAŞINDA İYİLEŞEMEZ, İNSAN İNSANIN YURDUDUR"

Konuşmasının son bölümünde insan fıtratının dijital yalnızlığa mahkum edilemeyeceğini, çocukların ancak yüz yüze iletişimle insani duyguları öğrenebileceğini hatırlatan Albayrak, "Şunu hiçbir zaman unutmamamız gerekiyor; insan toplumsal bir varlık. İnsan tek başına kaldığında bir makinenin başında iyileşebilecek bir varlık değil. 'İnsan insanın yurdudur.' Bizim buna yeniden, bu ayara yeniden dönebilmek için insanın ancak insan karşısında duygularını keşfedebileceğini, ancak insanla temas halindeyken kibrini, riyasını, kıskançlığını, merhametini, cömertliğini tecrübe edebileceğini veya gözlemleyebileceğini biliyoruz. Dolayısıyla bunun için alanlar açmamız lazım, güvenli alanlar açmamız lazım. TÜGVA yaz kamplarının bu güvenli alanı sağladığını hem de gönüllüler üzerinden bunu sağlayabildiğini görüyorum. Danışman pek çok hoca ile çalıştıklarını biliyorum eğitim programlarını düzenlerken. Bir eğitimci olarak, bir anne olarak ben çok teşekkür ediyorum. İnşallah bu sene hedefledikleri 500 bin yavrumuzu kamplarla buluşturma noktasında da başarıyı sağlayabiliriz. En ufak bir adımın içinde olduğumuz bu depresif, bu bunalım halini rahatlatacağına inanıyorum. Çok teşekkür ediyorum, sağ olun, var olun. Bugün gösterdiğiniz teveccüh için sizlere de ayrıca teşekkür ediyorum, sağ olun." diyerek konuşmasını noktaladı.