Algoritmadan silaha giden yol: Türkiye'de dijital radikalleşme alarmı
Şanlıurfa’daki okul saldırısının hemen ardından Kahramanmaraş’ta yaşanan ikinci kanlı olayda öne çıkan ortak nokta, iki saldırganın da PUBG: Battlegrounds ile yoğun şekilde ilişki kurmuş olması. Dijital içeriklerle iç içe bir yaşam sürdükleri belirlenen failler üzerinden yapılan değerlendirmeler, tartışmayı yeniden ekran başındaki dünyaya taşıdı. SETA bünyesinde yayımlanan Kriter dergisindeki analizler ise sosyal medya algoritmalarının gençleri zamanla daha sert, daha uç ve şiddet eğilimli içeriklere yönlendirebildiğine işaret ediyor. Uzmanlara göre bu dijital yönlendirme süreci, son dönemde artış gösteren saldırıların arka planını ortaya koyuyor.
Şanlıurfa'da bir liseye girerek rastgele ateş açan saldırgan, 16 kişiyi yaraladıktan sonra yaşamına son verdi.
Bu olayın hemen ardından Kahramanmaraş'ta 8'inci sınıf bir öğrenci, çantasında getirdiği silahlarla iki farklı sınıfta ateş açtı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, saldırıda 9 kişinin hayatını kaybettiğini, 6'sı ağır olmak üzere 13 kişinin yaralandığını duyurdu.
Her iki saldırganın da PUBG adlı mobil oyuna bağımlı olduğu ve yaşlarının küçük olması, dijital içeriklerin etkisi üzerine tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Her iki saldırganın da PUBG bağımlısı olduğu ortaya çıktı (ahaber.com.tr)
Türkiye, son günlerde okullarda yaşanan ve faillerin öğrenciler olduğu kanlı saldırılarla sarsıldı. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki olaylar, yalnızca güvenlik değil, dijital dünyanın çocuklar üzerindeki etkisini de yeniden gündeme taşıdı.
Saldırıların ardından yapılan değerlendirmelerde, faillerin internet içerikleriyle şekillenen bir radikalleşme sürecinden geçmiş olabileceği ihtimali öne çıktı.
KİMLİK ARAYIŞI SÜRECİ KIRILGAN HALE GETİRİYOR
Uzmanlar, son dönemde benzer vakaların artmasının yalnızca bireysel eğilimlerle açıklanamayacağını, çocuk ve gençlerin içinde bulunduğu kültürel ve sosyal çevrenin de bu süreçte belirleyici rol oynadığını belirtiyor. Geleneksel aile bağlarının zayıflaması, toplumsal değerlerle kurulan ilişkinin kırılması ve gençlerin erken yaşta dijital dünyaya yönelmesi, "kimlik arayışı" sürecini daha kırılgan hale getiriyor. Bu durumun, bazı gençlerde kendini kabul ettirme veya varlığını kanıtlama amacıyla şiddete yönelme riskini artırdığı ifade ediliyor.
ONLİNE ŞİDDET OYUNLARI TARTIŞMASI
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki saldırıları gerçekleştiren iki failin de uzun süredir PUBG oynadığı bilgisi, çevrim içi şiddet içerikli oyunlara yönelik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Birçok ülkede 16+ ve 17+ yaş sınırıyla sunulan oyunun, çocuk yaşta ve kontrolsüz şekilde oynanmasının etkileri yeniden sorgulanıyor. Oyun içeriğinin doğrudan çatışma ve öldürme teması üzerine kurulu olması, özellikle küçük yaş grupları açısından risk oluşturabileceği yönünde değerlendirmelere yol açıyor.
Uzmanlar, şiddet içerikli oyunlarda yaş sınırlamalarının etkin biçimde uygulanması ve çocukların dijital içeriklere erişiminin daha sıkı denetlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
ALGORİTMADAN RADİKALLEŞME OYUNU
SETA Vakfı'nın yayın organı Kriter dergisinde yer alan analizlere göre, YouTube gibi platformların öneri algoritmaları kullanıcıları kısa sürede daha uç içeriklere yönlendirebiliyor.
Araştırmada, Türkiye'deki sağ-dindar-muhafazakâr gençlerin çok kısa sürede radikalleşebileceği vurgulandı.
"Bir haftada aşırı ideolojilere maruz kalındıysa, aylarca içerik tüketen bir gencin dönüşümü ürkütücü olabilir" değerlendirmesi yapıldı.
İZMİR SALDIRISINDA DİJİTAL RADİKALLEŞME İDDİASI
2025 Eylül'ünde İzmir'de 16 yaşındaki bir gencin polis karakoluna düzenlediği silahlı saldırı da bu tartışmaları güçlendirdi. Olay sonrası yapılan incelemelerde, saldırganın radikalleşmesinde internet içeriklerinin belirleyici rol oynadığı ortaya çıktı.
Uzmanlar, örgüt bağı olmasa bile ideolojik motivasyonla şiddete yönelen "yalnız kurt" vakalarının arttığına dikkat çekti.
YOUTUBE DENEYİ: BİR HAFTADA "TAĞUT" NOKTASI
Araştırmada, sıfırdan açılan üç farklı YouTube hesabıyla deney yapıldı. Başlangıçta "İslam nedir?", "şeriat ne demek?", "cihad nedir?" gibi temel aramalar yapıldı.
İlk günlerde önerilen videolar ılımlıydı.
Ancak birkaç gün içinde algoritma içeriklerin tonunu değiştirdi.
Bir haftanın sonunda öneriler:
- "tağut ile mücadele"
- şiddeti meşrulaştıran içerikler
- radikal Selefi vaizlerin videoları
noktasına kadar ilerledi.
