Dijital Telif Komisyonu'ndan Google'a çarpıcı sorular! "Kaçak oynamayın" uyarısı: Siz neye razısınız?

Meclis'te dijital içeriklerin telifinin korunması ve emek hırsızlığının önüne geçilmesi kapsamında "Dijital Telif Yasası" hazırlamak için çalışmalar sürüyor. AK Parti Hatay milletvekili Hüseyin Yayman başkanlığında bugün toplanan Dijital Telif Komisyonu'na, ilk kez Google yetkilileri de katıldı. Google yetkilileri komisyona bir sunum yaparken; bazı milletvekilleri sunumda Türkiye'ye herhangi bir model sunulmaması konusunu eleştirdi. CHP Ankara milletvekili Okan Konuralp, yaptığı konuşmada Google temsilcilerine tepki gösterirken "Siz neye razısınız? Bir şey demiyorsunuz. Bence kaçıyorsunuz." ifadelerini kullandı.

İşte Konuralp'in açıklamalarından öne çıkanlar

"GOOGLE'IN TEMSİLCİLERİ NEREDE?"
Biz burada Google Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi'nin sunumunu dinlemedik ki. Google Reklamcılık ve Pazarlama Limited Şirketi'nin sunumunu dinledik. Sayın Gürkaynak burada, Google İstanbul Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi ve Google LLC şirketini temsilen bulunuyor. Bu şirketin temsilcileri nerede? Google İstanbul Limited Şirketi'nin başında kim var? Ahmet, Mehmet, Ayşe, Fatma? Ya da Google LLC şirketi?

"GOOGLE OLARAK NEYE RAZISINIZ?"
İkincisi, siz neye razısınız? Kanada modeline mi razısınız? Avustralya modeline mi razısınız? Neye razısınız? Sayın Başkan çok doğru bir şey söyleyince, Sayın Gürkaynak da haklı olarak bir refleks gösterdi. Bakın biz yaparız, iyisiyle kötüsüyle yaparız. İyisiyle kötüsüyle bir yasa çıkar. Siz neye razısınız? Türkiye'nin evlatlarısınız. Siz Türkiye'ye nasıl bir model öngörüyorsunuz? İnsan iki cümlede "Biz şuna razıyız." demez mi? Bence kaçıyorsunuz. Gerçekten topu uzaklarda çeviriyorsunuz. Biz Google Türkiye olarak yıllardır Türkiye'nin de en üst düzey kamu bürokrasisinde yer almış kişileriz. Google'a da bakıyoruz. Türkiye'deki Google aktivitasyonlarına, ilişkilerine bakıyoruz. Bizce şöyle bir model daha iyi olabilir. Amerika'yı yeniden keşfetmeye gerek yok. Ama bir şey demiyorsunuz. Neye razısınız?

Toplantıda Google'ın temsilcileri

"HİÇBİR SORUMUN YANITINI ALAMADIM"
Ya da ABD'de örneğin bir tartışma bağlamında siz de bu işin öznesisiniz. Ya da Avrupa Birliği'nde benzer şeyler var. Siz bunun nesine dahil olmaya tabisiniz? Bir önermede bulunuyor musunuz? Şimdi Meclis'e gelmişsiniz çok güzel. Sayın Gürkaynak'ın dediği gibi burada olmayı tercih ettik. Ama lütfen bize de biraz bir şeyler söyleyin. Harika bir Google var, tıpkı 1 ay önce TikTok'un gelip harika bir TikTok portresi çizmiş olması gibi.

"MEDYANIN ORTAK SORUNU GOOGLE"
Birçok soru var aklımda. Hiçbirinin yanıtını almadım. Alamayacağımı da sanırım biliyorum. Ama hiç olmazsa, medyanın iyisiyle kötüsüyle bazı kavramları kullanmak istemiyorum ama kimi destekliyor olursa olsun medyanın ortak noktası Google ile problemi var. Turkuvaz Medya'nın da var, bağımsız medyanın da var. Bu sorunla yüzleşin. "Hep yanlış anlaşılma var, yanlış değerlendirme var." Bence doğru değil.

Türkiye'de büyük bir toplumsal mutabakata doğru gidiyor bu iş. Ben daha çok bağımsız medya penceresinden meseleye bakmak istiyorum. Ama bağımsız medya için de Google ve Google ile özdeşleşmiş bu mesele bir problem yaratıyor. Siz bu probleme ilişkin en ufak bir gelecek tahayyül etmiyorsunuz.

"ŞEFFAFLIKLA YANIT VERMEZSENİZ SIKINTI OLUR"
CHP'li vekil Tuncay Özkan da konuşmasında Okan Konuralp'in açıklamalarına destek verdi. Özkan, "Bu makamın sorduğu sorulara şeffaflıkla yanıt vermezseniz sıkıntı olur." ifadelerini kullandı.

İşte Tuncay Özkan'ın açıklamalarından öne çıkanlar
Bu makamın sorduğu soruya açıklıkla, şeffaflıkla yanıt vermezseniz en azından bazı rakamlara söylemezseniz o zaman sıkıntı olur.

Biz burada bir yasayı çıkarırken AB ile uyum arıyoruz. Şimdi siz AB'de de yaptıklarınızı burada söylemiyorsunuz. Avrupa Birliği uyumuyla ilgili yasa çıkaracak bir mecradan da niyet saklıyorsunuz. Bu olmaz.

Bizim oğlan 9 yaşında. Sizden (Google) koruyabilmek için her şeyi yapıyoruz. Ama siz çocukların ve kadınların, şiddet, terör ve suç içeriklerinden korunması konusunda burada klasik şeyler dışında bir şey söylemiyorsunuz. Onlar korumuyor arkadaşlar. Korusalar biz bunun üzerine gitmeyiz.

"'BEN KAPATTIM' YAKLAŞIMI GOOGLE'IN TÜRKİYE'YE KARŞI BİR YAKLAŞIMIDIR"
Google'ın "Shopping mevzusu bir sorundu kapattım" minvalindeki yaklaşımına tepki gösteren CHP'li Tuncay Özkan, "Düşünebiliyor musunuz benim Google'la bir sorunum var, yayıncı kuruluşum Google'a dönüp diyorum ki 'Kapattım kardeşim TV'yi'... Böyle bir şey olabilir mi? Karşılıklı ticaret, ilişkin devam edecekse sizin böyle bir tutum belirleme hakkınız da yok. Shopping'i niye kapattınız? Masada kalmak istiyorsunuz, konuşmak istiyorsunuz... 'Ben kapattım' yaklaşımı Google'ın Türkiye'ye karşı yanlış bir yaklaşımıdır. 'Ben kapattım, ben vermiyorum, ben senden çekiniyorum' öyle bir hakkı yok Google'ın." dedi.

"MASADA KALIN KONUŞALIM"
Google'ın böyle bir hakkı olursa o zaman Türkiye de AB normları dışına çıkar "O zaman Google'ı istemiyoruz" deme hakkı olur. Çünkü süreç yönetiminde pek çok problemle karşı karşıya kalabiliriz. Oysa masada kalın, konuşalım. Sayın başkan (Hüseyin Yayman) orada. Her zaman ulaşabilirsiniz.

Google'ın Türkiye'ye efelenerek "Ben politikamı böyle yürütüyorum arkadaş sen bana uyacaksın" diyerek yaklaşımı başka şeylere yol açar.

En yakın zamanda sayın Okan Konuralp'in söylediği şeyin yanıtını verin, siz ne hayal ediyorsunuz? Dijital dünyayı ortaklaştıran Google,bir ortak yaklaşımla bu sorunlarda alt adalet düzeyini belirleyebileceğine inanıyorum.

GOOGLE NEDEN FORMÜL GETİRMEDİ?

Google'ın avukatı Gönenç Gürkaynak, CHP Ankara milletvekili Okan Konuralp'in "Google olarak siz neye razısınız?" ve CHP'li vekil Tuncay Özkan'ın "Bu makamın sorularına şeffaflıkla yanıt vermezseniz sıkıntı olur." sözlerine cevap verdi. Gürkaynak, Google'ın Meclis'e neden formül getirmediğini de açıkladı.

İşte Gürkaynak'ın açıklamalarından derlenenler:

Sayın Okan Konulap ve Sayın Tuncay Özkan'ın tarafından tekrar gündeme getirilen soruyla başlayalım. O çekirdekte yer alan bir soruya dönüşüyor. Belki bu komisyonun da toplanma amacına hizmet eden bir soru. Formül olarak siz neye razısınız? Formülünü kullanalım. Google şuna elbette razı; Ya serbest piyasa ekonomisinin doğal sonuçları ne ise bu korunarak gerekli mekanizmalarıyla doğacak olan yapı ve bunun güdülmesi. Veya TBMM tasarrufu o yöne doğru giderse o zaman iyi çalışılmış parametreleri belirgin. O parametrelere bizim de müdahil olup kendi pozisyonumuzu beyan etmemize el veren yapılara açık olduğu. Ama bizim de bilgi alabildiğimiz Türkiye'deki ekosistemle ilgili olarak da TBMM'nin elindeki bilgiler ne olacaksa ona dair bir fikir edinip buna göre katkı sunabildiğimiz bir yapının sonucu olan mevzuata razıyız. Yani biz burada angaja vaziyetteyiz ve bunun bir parçası olmak istiyoruz. Bunun önemli bir girişim ve konu olduğunu olduğu bu komisyonun şuanda yürümekte olduğu yolun da farklı farklı sonuçlara yol açabilecek bir yol olduğunu iyi biliyoruz. Başka ülkelerde bunu tecrübe etmişliğimiz var. Bir tek eksiğimiz belki sizi rahatsız eden eksik bu. Bunun doğrusu şudur. Ya da Google pozisyonu budur diye karşınıza çıkamıyoruz. Çünkü biz de farklı ülkelerde farklı formüllerin doğru işlediğini gördük.

VAZİFESİNİ DÖRT DÖRTLÜK YÜRÜTMEYE ÇALIŞAN BİR ŞİRKET

Soruların bazılarına cevap olması açısından şunu da ifade etmeme izin verirseniz. Telif ödemesine niye kendiliğinizden girişmiyorsunuza kadar gitti işler. Az evvel sorulardan Sayın Sevilay Çelenk Özen sorusunda neredeyse mevzuatı olmadan biz kendimiz ödemeye girişseydik. Doğrusu buysa diye duydum. Biz burada şöyle bir konumda olduğumuzu daha iyi anlatmalıyız diye düşünüyorum. Ödev olmadan kendinden sorumluluk belirleyebileceği alan 2 türlü alan olabilir. 1 telif ihlallerine müsamaha göstermemek. 2 telifle alakalı olarak veya katma değerli içeriklerle alakalı olarak Google ile enteraksiyona girmek isteme. Google ürünleri üzerinde bulunmak isteme, kendi katma değerinin bir şekilde Google tarafından abartıldığını düşünen muhataba dışarı imkanı verdik. İki tane ödevi olabilir. Bu iki ödevini de dört dörtlük yürüttüğünü düşünüyoruz. Ama onun dışında cepheye çıkıp ben şimdi kendime göre telif ödemelerine gireceğim dese alt yapısı olmadan ama ayrımcılık iddiaları ile karşı karşıya kalır. Kime göre konumlanıyorsun? Nasıl eklemleniyorsun? Bunlar herhangi bir özel bir şirketin taşıyabileceği sorumluluklar olmaktan çıkar. Dolayısıyla hukuki vazifesini dört dörtlük yürütmeye çalışan bir şirket var.

SUNUM YAPMA ARZUSUYLA GELMEMİZİN SEBEBİ

Bununla beraber Sayın Okan Konulap'in en baştaki notlarına dönecek olursak. Dört dörtlük lafını iki kere kullanmış olmanın belki de sinir bozuculuğuyla yani "Bize haksızlık yapan sanki TBMM yahut o kadar hatasızsınız" bir perspektiften gelmedik. Sunum yapma arzusuyla gelmemizin sebebi samimiyetle zaten soru cevap kısmını bildiğimiz ve nasılsa doğrudan sorularına girileceğini bildiğimiz için konuyu bağlamına oturtmaktı.

GOOGLE'IN YÜRÜYÜŞÜ KOLAY BİR YÜRÜYÜŞ OLMADI

Baya teknik bir konu. Kullanıcının rızası olmaksızın ve yayıncının rızası olmaksızın bir içeriğin yürümediği gibi konular kıymetli diye düşünüyoruz. Onun için sunumla geldik. Yoksa hatasızlığımızı göstermek gibi bir kaygı içinde değildik. Şimdi yeri geldiğinde yerel oluyorsunuz yeri geldiğinizde global oluyorsunuz noktasına giden konuya işaret etmek isteriz. Yerel olunmasını epey bir zamandır Türkiye Cumhuriyeti Devleti bekliyor. Bütün şirketlerden bunu biraz adalet terazisine koymak lazım. Bu şirket 18 yıl evvel benim elimde kuruldu ve o günden itibaren avukatlığını üstleniyorum. Ne ağır cezalara gitmediğim kaldı beni Google zanneden savcıların elinde ne başka türlü musibetin yaşanmadığı kaldı. Bu tür kamuya açık olmayan bir ortamda günün birinde Türkiye'deki Google öyküsünü sizlere anlatsam 18 yılın sonunda bu kadar adanmışlıkla bu kadar gayretle hala yol yürüyor olmasına bir miktar takdir de gösterilir bence. Google'ın yürüyüşü kolay bir yürüyüş olmadı.