YENİ VARYANTLAR NEDEN KAYGI VERİYOR?
Bazı doktorlar daha hızlı yayılıyor gibi görünen yeni koronavirüs varyantlarının baskın hale gelmesiyle vaka sayılarının aşırı tırmanması ve hastaneler ve bakım evleri üzerindeki baskının baş edilemeyecek bir düzeye gelmesinden endişe ediyor.
Yapılan araştırmalardan elde edilen ilk veriler yeni varyantların, hastalığı daha önceki koronavirüslerden daha şiddetli hale getirdiğine dair hiç bir bulguya ulaşmadı.
Fakat hastalığı şiddetlendirmiyor bile olsalar, bulaşı özelliklerinin artışı ile vaka ve dolayısıyla da ölüm sayılarını artırmış görünüyorlar.
Hastalığın yayılışıyla ilgili verileri, sosyal önlemler ve matematik modellemelerle bir araya getiren Londra'daki Hijyen ve Tropikal Hastalıklar Fakültesi'nden araştırmacılar, İngiltere'de ortaya çıkan varyantın bulaşıcılık özelliğinin daha önce tespit edilen mutasyonlardan daha fazla olduğu sonucuna vardılar.
İngiltere'de hastalananların temaslarını izleyen sistemde toplanan veriler, yeni varyantın enfekte ettiği kişilerin, hastalığı, virüsün eski versiyonlarına kıyasla çok daha fazla insana bulaştırdıklarını ortaya koydu.
Veriler ayrıca viral yük yani insanın vücudundaki virüs miktarının yeni varyantla enfekte olan kişilerde daha yüksek olduğunu da gösteriyor.
Bir kişinin viral yükü ne kadar yüksek ise genellikle çevreye bulaştırma kapasitesi de o kadar yüksek oluyor.
DAHA BULAŞICI OLDUĞU KESİN Mİ?
Veriler kontrollü yani diğer faktörlerin izole edildiği ortamlardan gelmediği için, "virüsün yeni varyantının daha hızlı yayılmasının sosyal mesafe önlemlerine dikkat edilmemesi gibi başka sebepleri olması mümkün mü" diye sorulabilir.
Fakat bilim insanları en azından İngiltere örneğinde buna olumsuz yanıt veriyor.
Londra'daki Imperial College'dan salgın uzmanı ve hükümete danışmanlık yapan bilim kurulunun üyesi Profesör Neil Ferguson, Kasım ayına ait verilere bakıldığında, koronavirüs vakaları bütün ülkede vakalar azalırken, Londra'nın güneydoğusundaki bölgede virüsün yeni varyantının büyük bir hızla yayıldığına dikkat çekiyor.
Karşılaştırmanın yapıldığı Kasım ayında bütün ülkede aynı sıkı kapatma önlemlerinin uygulandığını da kaydetmek kıyaslamanın yorumlanması açısından önemli.
Güney Afrika'da durum farklı olabilir. Uzmanlar burada vakalarda görülen büyük artışta insanların davranışlarının belirleyici rol oynamış olabileceğini söylüyor.
Son haftalarda Güney Afrika'da milyonlarca kişi seyahat etmiş, onbinlercesi tatil döneminde restoranlar ve barlara ve plajlara gitmişti.
YENİ VARYANTLAR NASIL ORTAYA ÇIKIYOR?
Diğer hastalığa yol açan virüsler gibi koronavirüs de insan hücrelerine nüfuz ederek ve onların içinde kendisini kopyalamak suretiyle çoğalıp vücuda yayılarak, daha sonra da başka insanları enfekte ederek yayılıyor.
Kendini kopyalaması demek virüsün farklı parçacıklarının nasıl biraraya geldiğini belirleyen genetik kodun kopyalanması demek. Fakat bu kopyalama her zaman aslına uygun olmayabiliyor.
Bazen kitaplardaki baskı hataları gibi kopyalama sırasında da hatalar, farklılaşmalar olabiliyor ve bu da yeni viral varyantlar ortaya çıkmasına sebep oluyor.
Bazı virüslerin genetik kodları DNA yani insan hücrelerinin genetik bilgisini taşıyan moleküller ile aynı yapıda.
Koronavirüsün de dahil olduğu başka virüslerin genetik kodları ise RNA diye buna benzer başka bir molekülde saklı.
RNA moleküllerinde DNA'dan farklı olarak kopyalardaki hataları düzelten "düzeltmen" özelliği yok. O nedenle çok daha fazla varyant gelişiyor.
