Uzmanlardan hamsi uyarısı! "1 yıl avlanmasın..."

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Cemal Dinçer, hamsi avının bu yıl arzu edilen şekilde olmadığını belirterek gelecek yıllar için hamsinin bir yıl avlanılmaması önerisinde bulundu.

Denizlerde 1 Eylül'de başlayan balık avcılığı 15 Nisan itibariyle sona erecek. Av sezonun bitimine 1 aydan az süre kalmasına rağmen hamsi avının bu sene de bekleneni vermediğini ve giderek de inceldiğini kaydeden Prof. Dr. Cemal Dinçer, hamsi avının 1 yıl tamamen durdurulması gerektiğini söyledi.

Dinçer "Hamsi beklenileni bu sene de vermedi. Balığımız giderek incelmektedir. Bunun avının kısmi de olsa benim önerim bir yıl tamamen durdurulmasıydı. Ancak geçen yılda bakanlık sezon içerisinde 10 günlük kısıtlamalara gitti.

Kısmi bir faydası olmuş olsa da geleceğe yönelik yani bu yıl beklenen randımanı vermemiştir. Şimdi böyle baktığımızda her ne kadar balık ince de gözükse bunun da büyük bir çoğunluğunun yasal boy olan 9 santimetreyi sağlayabildiğini de ifade etmek istiyorum.

Biz bazen tezgâhtakilere de kızıyoruz, 'işte bu kadar ince balığı niye alıyorsunuz' diye. Her ne kadar yasal boy olan 9 santimetreyi tutmuş olsa da insan gıdası olarak tüketime elverişli, kaliteli olmadığından irisinin yani sofralarımızda tüketilebilecek olduğumuz hamsinin fiyatı çok yüksekti, bazen 80, bazen 100 liraları buldu" diye konuştu.

"SÜRÜLER DAĞINIKTI VE AVLANAN HAMSİ DE SON DERECE KÜÇÜKTÜ"
Bu sezon hamsi sürülerinin dağınık, avının da küçük olduğunu ifade eden Dinçer, "Her yıl şikâyet ettiğimiz gibi hamsinin 4 aylık bir periyotta avcılığı sürdürülebilir olması gerekirken bir bakıyorsunuz bir hafta var, 10 gün sonra tekrar yok. Bir ay sonra bir daha görüldü ve bir kez daha gitti.

Özellikle bu sene hem sezon erken kapatıldı hem de sezondan istenilen miktarda hamsi avcılığı gerçekleştirilemedi. Yeterince sürüler oluşturulmamıştır. Sürüler dağınıktı ve avlanan hamsi de son derece küçüktü. İri hamsi olarak bize sunulan ise muhtemelen gırgır gemilerinde ya elekten geçirilerek veya daha sonra da tasnif edilmek suretiyle bize sunuldu.

Dolayısıyla sürdürülebilir kaliteli hamsi avcılığında gerçekten dikkatli olmamız lazım. Bu stoku tekrar eski günlerine kavuşturmak için gerekli duyarlılığı göstermemiz lazım" şeklinde konuştu.

"ERTESİ YILLARDA DAHA İYİ HAMSİ YEMEK İÇİN..."
Prof. Dr. Dinçer "Benim yine âcizane önerim hamsi avcılığının hiç olmazsa bir yıl gene durdurulmasında ısrar ediyorum. Ertesi yıl hem kaliteli, daha ucuz besin yeriz ve böylece büyük bir çoğunluğu da bu canlı hamsinin yem fabrikalarına gitmek zorunda kalmaz.

Bunda ekonomi olarak da bir kaybımız var. Ulusal ekonomide de bir kayıptır bu. Mart ayındayız dolayısıyla hamsi göçmen bir balık olduğu için zaten bizim sularımızı terk etmek üzeredir.

Üreme göçü yapmak üzere tekrar Gürcistan ve kıyılarına doğru karşıya göç etmek durumundadır. Siz avı serbest bıraksanız da zaten bunu avlamanız mümkün olmayacaktır" ifadelerini kullandı.

"KONTROLLÜ AVLANMA İÇİN 6 KARADENİZ ÜLKESİ BİR ARAYA GELMELİ"
Sinop Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlanma Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Osman Samsun, Karadeniz'deki yoğun hamsi avcılığının kontrol altına alınmadığı takdirde gelecek yıllarda farklı sorunlara yol açabileceğini belirtti. Prof. Dr. Samsun, "Bilim insanları olarak hamsi stoklarının yıllardır üremelerini ve göçlerini araştırıyoruz.

Son 20 yılda hamsi üzerindeki aşırı avcılık ayrıca küresel ısınma nedeniyle de denizlerimizde su sıcaklıklarının artması, diğer balıklarla beslenen diğer türlerin de Akdeniz ve Ege üzerinden Karadeniz'e gelmesi sonrası Karadeniz ekosistemi oldukça değişti.

Daha başka değişiklikler var. Kirlilik faktörleri var. Birçok faktörün sonucunda hamsilerin hayat döngüleri eskiye göre daha farklılaştı. Bunun sonucunda hamsilerin büyüme performansları kondisyon faktörü dediğimiz et verimlilikleri daha küçüldü" dedi.

Bu sezon avlanan hamsilerin büyük çoğunluğunun 6 ile 8 santimetre boyunda olduklarını ve bu boy grubundaki hamsilerin de genellikle hiç ürememiş olduklarını belirten Prof. Dr. Osman Samsun, "Bu hamsilerin Karadeniz'deki toplam hamsi stoku içerisindeki miktarının 160- 200 bin ton civarında olduğu öngörülüyor.

Ülkemizde bu hamsileri avlanmasına ilişkin 9 santimetre yasağı olmasına rağmen komşumuz Gürcistan ve Abhazya bölgesinde bu avcılık faaliyetleri devam etmektedir. Gırgır tekneleri üzerlerinde bulunan bir sistem sayesinde bu 6 ile 8 santimetre olan küçük hamsiler elenebiliyor ve daha iri olanlar piyasaya kasalarlar sevk ediliyor. Dolayısıyla küçük hamsilerin denizde avlandıktan sonra yeni hayatları sona eriyor.

Bir daha üreme şansları olmuyor. Ortak akılla, sinerjiyle, ortak koruma politikalarıyla Türk balıkçısının modern gemilerinin, teknolojik cihazların her sene daha çok arttığını biliyoruz. Gürcistan, Abhazya, Ukrayna, Romanya, Bulgaristan, Moldavya gibi 6 Karadeniz ülkesinin Karadeniz ekonomik topluluğu çerçevesinde ortak bir denetim faaliyeti, ortak bir koruma politikası oluşturması bilim dünyası açısından esas sorunun çözecek olan ana anahtardır" ifadelerini kullandı.