Son dakika | Kovid-19 aşısında ikinci dozu almayanlar dikkat! Uzmanlardan kritik uyarı

Covid-19 aşılarının koruyucu etkiye sahip olabilmesi için iki doz olarak uygulanması gerekiyor. En azından şu ana kadarki çalışmalar bu yönde. İlk dozun üzerinden belirli bir zaman geçtiğinde ikinci doz aşının olunması gerekiyor.

Peki ya herhangi bir sebepten dolayı ikinci doz aşı olunmazsa ne olur? Ayrıca aşıyı yaptıranlar ve ikinci dozu da olanların takibinde de kritik bir ayrıntı ortaya çıktı.

GEÇ ALINSA DA ETKİLİ OLABİLİR

Hangi aşıyı olduğunuza bağlı olarak ikinci dozun 3-4 hafta (Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı son açıklamaya göre Biontech aşısının ikinci dozunun 6-8 hafta) sonra yapılması gerekiyor. Bir araştırmaya göre aşıların ilk dozu zayıf bir bağışıklık etkisi oluşturuyor, ikinci dozdan sonra ise Covid-19 enfeksiyonunun önlenmesinde daha güçlü bir reaksiyon ortaya çıkıyor.

İKİNCİ KOVİD AŞISI ZAMANINDA ALINMAZSA BAŞA MI DÖNÜLÜYOR?

Uzmanlar, ikinci dozu iptal etmenin ya da geciktirmenin ideal bir karar olmadığı yönünde hemfikir. Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'ne göre ilk dozdan sonra en geç 42. güne kadar ikinci doz alınmalı.

İkinci dozun bu süreden sonra alınması durumunda ne kadar koruyucu olduğuna yönelik yeterli veri yok. Öte yandan uzmanlar, ikinci doz zamanında uygulanmadığında seriyi yeniden başlatmaya şimdilik gerek duymuyor, ikinci doz geç de alınsa etkili olacağını düşünüyor.

Diğer çok dozlu aşılara bakıldığında da karşımıza benzer bir sonuç çıkıyor aslında. Mesela hepatit B aşısının dozları arasındaki sürenin uzaması sorun teşkil etmiyor. Bağışıklık sistemi diğer dozlarda hatırlıyor ve gereken tepkiyi veriyor.

YANLIŞLIKLA FARKLI AŞI OLURSANIZ NE OLUR?

Ülkemizde şu anda Sinovac ve Biontech aşıları kullanımda. Sputnik V aşısının acil kullanım onayı için de son aşamaya gelindi. 6 ay içinde 50 milyon doz Sputnik V aşısı almak için tedarikçi ile anlaşma yapıldı.

Mayıs ayı içinde aşılar gelmeye başlayacak. Kullanımda olan aşı sayısı arttıkça tercih yapma lüksüne de ulaşabiliyoruz. Tabii bu durum bazı karışıklıkları da beraberinde getirebilir. Mesela iki farklı Covid-19 aşısını olmak gibi.

Amerika'da yanlışlıkla farklı aşıları olan insanların raporları ortaya çıkmaya başladı. Ülkede kullanımda olan Pfizer-BioNTech ve Moderna aşıları aynı teknolojiyi kullanan haberci mRNA aşıları. Aktif olmayan bileşenler bakımından farklılar, ancak çalışma biçimleri neredeyse aynı.

Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi, aşıların karıştırılmasının güvenliğinin ve etkinliğinin değerlendirilmemiş olması nedeniyle aşıların birbirlerinin yerine kullanılamayacağını, bununla birlikte kullanılan ilk doz aşının belirlenemediği veya artık mevcut olmaması gibi istisnai durumlarda ikinci dozu tamamlamak için farklı bir aşı olunabileceğini söylüyor. Tabii bu aynı teknolojiye sahip aşılar için geçerli.

Uzmanlara göre aynı teknolojiye sahip aşıların yanlışlıkla karıştırılması durumunda kişide muhtemelen alışılmadık yan etkiler ortaya çıkmaz, yani yine de güvenli ve etkili olabilir. Ancak dikkat çektikleri ortak bir nokta var; aşıların karıştırılmasının sonuçlarının açık bir şekilde incelenmediği.

İKİNCİ DOZU OLANLARDAN YOĞUN BAKIMA GİREN NEREDEYSE YOK

Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimi ve Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Mustafa Cinel "Aşıların hastalığın ağır geçirilmesini önlediği net bir biçimde görülüyor. Aşılama hızla devam etmeli. Ağır hasta ve vefat sayılarında plato dönemi başladı. Bayram haftasında günlük tabloda ciddi düşüşler göreceğiz" dedi.

Prof. Cinell Kovid- 19 aşılarının yoğun bakıma yatışları çok büyük ölçüde engellediğini belirterek, "Aşılar, hastalığın ağır geçirilmesini önlüyor. Yoğun bakımdaki hastalar arasında çift doz aşılı hiç yok gibi. Ağır hasta ve vefat sayılarında geçen hafta zirveyi gördük. Bu hafta ilk iki gün ağır hasta ve vefat sayılarının ortalamasının düşmeye başladığını gördük. Ağır hasta ve vefat sayılarında plato dönemi başladı, azalmaya doğru gidiliyor" dedi.

AĞIR HASTA SAYILARI DÜŞÜYOR

Salgında zirve noktalarının günlük değil haftalık ele alınması gerektiğini söyleyen Cinel, "12-18 Nisan haftasında vaka sayılarında zirve yaşandığını gördük. 2 hafta sonra 35 binlere, bu hafta ise 30 binin altına indi. Ağır hasta sayıları ise 26 Nisan- 2 Mayıs tarihleri arasında 3 bin 549 ile zirvedeydi. Son iki günde düşüş göze çarpıyor, bu hafta 3 binlere geri çekileceğini göreceğiz" şeklinde konuştu.

KAPANMA VE AŞILAMA SALGINI BİTİRİR

Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu üyesi Prof. Dr. Deniz Çalışkan Odabaş ise, "Tam kapanmayla birlikte aşılamaya hız vermemiz lazım, yoksa etkileri sınırlı kalabilir. Bayram haftasında vaka sayılarında asıl düşüşü göreceğiz.

KISMİ KAPANMADA AZALDI

Kısmi kapanmayla vaka sayıları yarı yarıya azaldı, tam kapanma ve kitlesel aşılamayla bu salgını bitirebiliriz.

TAM KAPANMADA MİNİMİZE OLACAK

Tam kapanmanın ertesinde mayıs sonunda yüz güldürücü bir tablo görebiliriz" diye konuştu.