Hafta içi ve hafta sonu yemek saatleri değişen erkeklerde kalp hastalığı riskiyle ilişki bulundu

Fransa'daki NutriNet-Sante kohortunda 104 bin 806 yetişkinin verileri incelendi. Communications Medicine'da yayımlanan çalışmada, hafta içi ve hafta sonu yemek saatleri arasındaki her 1 saatlik fark erkeklerde kardiyovasküler hastalık riskiyle yüzde 14, koroner kalp hastalığı riskiyle yüzde 21 daha yüksek düzeyde ilişkilendirildi. Kadınlarda anlamlı ilişki saptanmadı.

104 BİN 806 KİŞİNİN VERİLERİ İNCELENDİ

INRAE, Inserm, Sorbonne Paris Nord Üniversitesi, Universite Paris Cite ve CNAM bünyesindeki araştırmacılar, hafta içi ile hafta sonu yemek saatleri arasındaki değişim ile kardiyovasküler hastalık riski arasındaki bağlantıyı araştırdı.

Communications Medicine dergisinde 1 Eylül 2026'da yayımlanan çalışma, Fransa'daki NutriNet-Sante kohortundan 104 bin 806 yetişkinin verilerine dayanıyor. Katılımcıların yüzde 79'unu kadınlar oluştururken başlangıçtaki ortalama yaş 42,7 olarak kaydedildi. Veriler 2009-2023 döneminden elde edildi.

"YEMEK JETLAGI" NE ANLAMA GELİYOR?

Araştırmada "yemek jetlagı", kişinin hafta içi günlerdeki yemek saatleri ile hafta sonu veya izin günlerindeki yemek saatleri arasındaki zaman farkını ifade ediyor.

Bu fark, günün ilk ve son kalorili tüketim zamanları esas alınarak hesaplanan yemek zamanlamasının hafta içi ve hafta sonu arasında ne kadar değiştiğine göre belirlendi. Araştırmacılar bu düzeni "öne alma", "düzeni koruma" ve "geciktirme" olmak üzere üç grupta inceledi.

"Öne alma" grubunda hafta sonu yemek zamanları hafta içine göre ortalama yaklaşık 2 saat daha erkene kayarken, "geciktirme" grubunda yemek düzeni hafta sonu ortalama 1 saat 40 dakika daha geç gerçekleşti. Düzeni koruyanlarda ise hafta içi ve hafta sonu yemek zamanları birbirine yakın kaldı.

ERKEKLERDE HER 1 SAATLİK FARK YÜZDE 14 İLE İLİŞKİLİ

Çalışmanın sonuçlarına göre erkeklerde yemek jetlagındaki her 1 saatlik artış, kardiyovasküler hastalık riskinin yüzde 14 daha yüksek olmasıyla ilişkilendirildi. Koroner kalp hastalığında ise bu oran yüzde 21 olarak hesaplandı.

Araştırmada bu bağlantı yalnızca yemek saatlerinin hafta sonu gecikmesiyle sınırlı kalmadı. Yemek zamanlarının hafta içine göre daha erkene alınması da düzenli yemek saatlerine kıyasla daha yüksek riskle bağlantılı bulundu.

Bulgular, yemek saatlerinin hangi yöne kaydığından çok hafta içi ve hafta sonu arasındaki düzen değişikliğinin önem taşıyabileceğine işaret etti.

KADINLARDA ANLAMLI BAĞLANTI SAPTANMADI

Araştırmacılar kadın katılımcılarda yemek jetlagı ile kardiyovasküler hastalık riski arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit etmedi.

Çalışmada erkekler ve kadınlar arasındaki bu farklılık için biyolojik cinsiyetler arasındaki fizyolojik farklılıklar, yaşam tarzı ve sosyo-mesleki koşullar ile erkeklerde kardiyovasküler hastalık riskinin daha yüksek olması gibi olası açıklamalar değerlendirildi.

Ancak araştırmacılar bu sonuçların nedenini kesinleştirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç bulunduğunu belirtti.

UYKU VE BESLENME KALİTESİNDEN BAĞIMSIZ İLİŞKİ

Araştırmada yaş, medeni durum, sosyo-mesleki koşullar, sigara ve alkol kullanımı, fiziksel aktivite, beslenme ve uyku gibi çok sayıda değişken istatistiksel modellerde dikkate alındı.

Sonuçlar, erkeklerde yemek saatlerindeki düzensizlik ile kardiyovasküler hastalık arasındaki ilişkinin beslenme kalitesi, yatış saati, toplam uyku süresi ve sosyal jetlag hesaba katıldıktan sonra da devam ettiğini gösterdi.

UZMANDAN YEMEK SAATİ AÇIKLAMASI

INRAE Araştırma Direktörü Bernard Srour, bulguların yalnızca geç saatte yemek yemeye değil, hafta boyunca yemek saatlerinin düzenli tutulmasına da işaret ettiğini belirtti. Medical Xpress haberine göre, uzman çalışma ile ilgili açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Birkaç yıl önce, geç saatlerde yemek yemenin kardiyovasküler hastalık riskini artırdığını öne sürmüştük. Bu yeni çalışma, sadece geç saatlerde yemek yemenin ötesinde, hafta içi ve hafta sonları arasında tutarlı yemek saatleri belirlemenin de aynı derecede önemli olabileceğini gösteriyor. Bu ilişkiler, insanların ne kadar uyuduğundan bağımsız görünüyor; bu da düzenli yemek saatlerinin kendi başına biyolojik ritmimizi yeniden senkronize etmeye yardımcı olabileceğini düşündürüyor. Bu fenomeni daha iyi anlamak için araştırmalarımıza devam ediyoruz."

ARAŞTIRMA NEDENSELLİK GÖSTERMİYOR

Araştırma prospektif gözlemsel çalışma niteliği taşıyor. Bu nedenle yemek saatlerindeki değişikliğin doğrudan kalp-damar hastalığına neden olduğu sonucuna varılmıyor. Elde edilen veriler iki durum arasında istatistiksel bir ilişki bulunduğunu gösteriyor.

Çalışmanın yazarları da bulguların başka araştırmalarda doğrulanması gerektiğini ve yemek jetlagı ile kardiyovasküler hastalık arasındaki ilişkinin nedenselliğini belirlemek için yeni çalışmalara ihtiyaç bulunduğunu vurguladı.

ARAŞTIRMA HAKKINDA MERAK EDİLENLER