Anlaşma tamam! Irak’tan Türkiye’ye petrol akışı başladı: Günlük 250 bin varil

Ortadoğu'da tansiyon düşmek bilmezken, enerji koridorlarında kartlar yeniden karılıyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Yıldırım Deniz, A Haber ekranlarında moderatör Gökhan Kurt'un sorularını yanıtlayarak bölgedeki enerji krizini ve İran'ın stratejik hamlelerini masaya yatırdı.

Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasıyla dünyayı sarsan enerji darboğazında, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Kerkük-Ceyhan hattının yeniden faaliyete geçmesi dengeleri değiştirecek bir hamle olarak öne çıkıyor. Öte yandan İran lideri Hamaney'in "Barış zamanı değil" çıkışı, bölgedeki ateşin daha uzun süre sönmeyeceğinin sinyallerini veriyor.

ENERJİ KORİDORLARINDA TÜRKİYE ROTASI: 40 MİLYAR DOLARLIK HACİM

Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklığın küresel piyasaları vurduğu bir dönemde Kerkük-Ceyhan Boru Hattı'nın önemine dikkat çeken Gökhan Kurt, "Yaklaşık 2 yıldır kapalı olan Kerkük-Ceyhan Boru Hattı faaliyete geçecek. İlk etapta günlük 200 bin varil hedefleniyor ve bu 40 milyar dolarlık bir ticaret hacmi demek" ifadelerini kullandı. Bu hattın alternatif senaryolar içindeki kritik rolünü vurgulayan Dr. Yıldırım Deniz, "Hürmüz Boğazı kapandığında Irak, Kuveyt, Bahreyn, Katar ve BAE gibi ülkelerin enerji ihracatı durma noktasına geliyor. Suudi Arabistan ve BAE'nin alternatif rotaları olsa da, İran bu boğazı kapalı tuttuğu müddetçe petrol fiyatlarından enflasyona kadar her şey etkilenecek" sözleriyle küresel krizin boyutuna işaret etti.

İRAN'IN 'HÜRMÜZ' KOZU VE HAMANEY'İN SERT MESAJI

İran'ın Hürmüz Boğazı'nı bir stratejik silah olarak kullandığını belirten Dr. Yıldırım Deniz, "İran, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olmasının ABD'nin elini kolunu bağladığını çok iyi biliyor ve bu kartı oynamakta ısrarcı davranıyor" dedi. İran'ın dini lideri Ali Hamaney'in barış müzakerelerine kapıyı kapatan açıklamalarını değerlendiren Deniz, "Hamaney'in 'Şu an barış zamanı değil' mesajı, kendi iç kamuoyuna yönelik bir mesajdır. Aksi takdirde bu bir teslimiyet olarak algılanır. Eğer bir ateşkes önerilecekse bunu ancak İsrail veya ABD yapacaktır" ifadelerini kullandı.

IRAK PETROLÜ TÜRKİYE'YE YENİDEN AKACAK
Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanı Mesrur Barzani, Irak petrolünün Türkiye'ye Kuzey Irak üzerinden gönderilmesi konusunda Bağdat yönetimiyle anlaştıklarını açıkladı.

Barzani, Irak petrolünün IKBY üzerinden Türkiye'ye ihraç edilmesine ilişkin ABD merkezli X sosyal medya platformundan açıklama yaptı.

Barzani, "Ülkenin karşı karşıya kaldığı olağanüstü şartlar dikkate alınarak, hepimizin sorumluluğu olan bu ağır durumu aşmak için en kısa sürede Kürdistan Bölgesi boru hattından petrol ihracatına başlanmasına izin verilmesi kararı aldık." ifadelerini kullandı.

Diğer konuların üzerine de Bağdat ile görüşmelerinin devam edeceğini kaydeden Barzani, "Bölgeye (IKBY'ye) ithalat ve ticaret üzerindeki kısıtlamaların acilen kaldırılması ve petrol ve doğalgaz şirketlerinin güvenli bir ortamda üretime devam edebilmeleri için gerekli garantilerin sağlanması amacıyla Bağdat ile görüşmelerimiz devam edecektir." dedi.

İRAN İÇİNDE YENİ DALGA: HALK ABD VE İSRAİL'E BİLENİYOR

Bölgedeki çatışmaların İran içindeki toplumsal dinamikleri de değiştirdiğini belirten Dr. Yıldırım Deniz, geçtiğimiz günlerde temas kurduğu İranlı üniversite öğrencilerinden örnekler vererek, "İranlı gençler, geçmişteki protestolara destek vermiş olsalar da şu an ülkelerinin bombalanmasına karşılar. ABD ve İsrail'in iyi niyetli yaklaşmadığını düşünüyorlar" sözleriyle aktardı. İran halkının topyekûn bir öfke içinde olduğunu dile getiren Deniz, "Nevruz bayramı gibi özel günlerde bir ateşkes sağlanabilir mi sorusu gündemde olsa da, mevcut durumda İran halkı hem liberal hem de dini kesimiyle İsrail ve ABD'ye karşı daha da bilenmiş durumda" şeklinde konuştu.

🔎 KISA ANALİZ

Ortadoğu'da enerji merkezli gerilim yeni bir aşamaya girerken, Hürmüz Boğazı'nın kapanması küresel enerji arzını doğrudan tehdit eden en kritik unsur olarak öne çıkıyor. Bu tabloda Türkiye'nin içinde yer aldığı Kerkük-Ceyhan hattının yeniden devreye alınması, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda jeopolitik bir denge hamlesi niteliği taşıyor. İran'ın sert söylemi ve barışa mesafeli duruşu ise krizin kısa vadede çözülmeyeceğini, aksine kontrollü bir tırmanışın süreceğini gösteriyor.

📊 KRİTİK VERİLER TABLOSU

❓İŞTE 7 SORUDA KRİZİN ŞİFRELERİ

1. Kerkük-Ceyhan hattı neden önemli?

• Hürmüz Boğazı'nın kapalı olduğu senaryoda alternatif bir enerji koridoru sağlayarak küresel arzı rahatlatır.

2. Hürmüz Boğazı kapanırsa ne olur?

• Dünya petrol ticaretinin büyük bölümü aksar, fiyatlar hızla yükselir ve küresel enflasyon artar.

3. İran neden Hürmüz'ü kapalı tutmak istiyor?

• ABD ve Batı'ya ekonomik baskı kurmak ve stratejik üstünlük elde etmek için.

4. Türkiye bu süreçte nasıl bir rol oynuyor?

• Enerji geçiş ülkesi olarak alternatif hatlarla kritik bir denge unsuru haline geliyor.

5. Hamaney'in "barış zamanı değil" açıklaması ne anlama geliyor?

• İran'ın kısa vadede geri adım atmayacağını ve sert politikaların süreceğini gösteriyor.

6. İran halkının tutumu neden değişti?

• Dış tehdit algısı arttıkça iç kamuoyunda milli birlik ve dış güçlere karşı tepki güçleniyor.

7. Bu kriz ne kadar sürebilir?

• Tarafların sert tutumu nedeniyle kısa vadede çözüm zor, orta vadede kontrollü gerilim bekleniyor.