Yunanistan'ın Ege ve Doğu Akdeniz'deki artan provokasyonlarına Türkiye'den tepki geldi. İlişkilerin gerilmesine Yunanistan Başbakanı Miçotakis'in ABD Temsilciler Meclisi'nde 'Türkiye'ye F-16 satışı yapmayın' sözleri neden olmuş, S-300 ile yapılan taciz ise bardağı taşırmıştı. Başkan Erdoğan Yunanistan'da 'Bir gece ansızın gelebiliriz' uyarısında bulunmuştu. Bu sözler Yunan basınında yankılanırken ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yeni bir açıklama geldi.
Yunanistan, Ege ve Akdeniz'de görev uçuşu gerçekleştiren Türk jetlerini S-300'ler ile taciz etmişti. Daha önce aktif olmadığını iddia ettiği S-300'leri kullanması Türkiye tarafındansert tepkiyle karşılandı. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Yunanistan'ı bir gece ansızın gelebiliriz' sözleri ile uyardı. Bu sözler Yunan basınında gündem olmaya devam ederken ABD'den Yunan basınına açıklamalar geldi.
Hellas Journal'ın internet sitesinde yer alan bir soruya yanıt veren ABD Dışişleri Bakanlığı temsilcisi, daha önce S-300 konusunda Yunanistan'a arka çıkmış, ABD'nin açıklamasında Yunanistan'a ait Rus yapımı S-300 hava savunma sistemlerinin Girit Adası'ndaki varlığının 2017 tarihli Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası (CAATSA) kapsamına girmediğini açıklamıştı.
Söz konusu taciz ile Yunanistan'ın S-300'leri aktif halde tuttuğu ortaya çıkmıştı. ABD'den bu konu hakkında ve S-300'lerin bir NATO üyesine karşı aktif hale getirilmesine dair ise bir açıklama yapılmamıştı.
Kathimerini de yer alan habere göre; Hellas Journal, internet sitesinde yer alan bir soruya yanıt veren Dışişleri Bakanlığı temsilcisi, "Türkiye, uzun soluklu ve değerli bir NATO müttefikidir." ifadelerine yer verdi.
Öte yandan, Bakanlıktan yapılan açıklamada Türkiye'nin F-35 programından çıkarılması hatırlatıldı.
ABD'nin Türkiye'ye patriot füze savunma sistemi satmamasının ardından Türkiye S-400 hava savunma sistemi satın almıştı. ABD'de buna karşılık Türkiye'yi F-35 programından çıkarmıştı.
ABD Dışişleri Bakanlığı temsilcisi tarafından Hellas Journal'a yapılan açıklamada, Yunanistan'ın S-300'leri aktif hale getirilmesine ses çıkarılmazken Türkiye'nin S-400'leri almasının, Varşova'daki 2016 NATO Zirvesi'nde Rus teçhizatına bağımlılığı azaltmak için yapılan taahhütlerle doğrudan çeliştiği ifade edildi.
YUNANİSTAN'A SES ÇIKARMADI
Yunanistan'ı S-300'leri aktif hale getirmesine ses çıkarmayan ABD, Türkiye'nin Rus savunma sektörüyle gelecekte yapacağı herhangi bir anlaşmanın ek ve yeni yaptırımlara yol açabileceğini söylüyor .
DİKKAT ÇEKEN TÜRKİYE SÖZLERİ
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Stratejik İletişim Direktörü John Kirby, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ve ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken'dan dikkat çeken açıklamalar gelmişti.
Kirby, Zoom üzerinden Beyaz Saray'daki gazetecilere verdiği brifingde, Amerikan dış politikasını değerlendirdi ve gazetecilerin sorularını yanıtladı.
BAŞKAN ERDOĞAN 'PUTİN'İN HAKLI KONULAR VAR' DEMİŞTİ
Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın dün yaptığı "Rusya tarafından henüz tahıl sevkiyatı yok fakat Sayın Putin'in tabii haklı olduğu bir konu var. O da nedir? Bu tahıl sevkiyatında gelen tahıllar maalesef zengin ülkelere gidiyor, fakir ülkelere değil." açıklamasının sorulması üzerine Kirby, şunları kaydetti:
"TÜRKİYE'NİN ARABULUCULUĞU SAYESİNDE"
"Türkiye'nin arabuluculuk ettiği bu anlaşma, tüm dünyanın ihtiyaç duyduğu gıda ve gübreyi küresel piyasaya soktu. Anlaşma başladığından bu yana 1 milyon tondan fazla tahıl ve tohum Ukrayna'dan çıkarıldı ve küresel piyasaya girdi. Bazı gıdaların piyasaya girmesi daha uzun sürüyor. Yemen ve Afrika Boynuzu'na dağıtılmak üzere Dünya Gıda Programı 2 gemi dolusu gıda satın aldı. ABD de bunun yapılması için Dünya Gıda Programı'na 68 milyon dolar verdi. Bu anlaşmanın önemine inanıyoruz. Anlaşmanın etkilerini piyasalarda görmeye başladık bile."
Kirby, bir gazetecinin "Bu anlaşmanın bozulacağını düşünüyor musunuz?" şeklindeki sorusunu ise "Bu anlaşmanın bozulacağına dair herhangi bir emare görmüyoruz. Bilakis, ortak ve müttefiklerimizle anlaşmanın başarılarının sürmesi için çalışacağız." dedi.
BIDEN'IN F-16 ANLAŞMASINA DESTEĞİ SÜRÜYOR
Diğer bir gazetecinin, Türkiye'nin ABD'den F-16 modernizasyonuna ilişkin yaptığı talebi sorması üzerine Kirby, "F-16 programına ilişkin bir güncellememiz yok. Başkan Joe Biden bu anlaşmaya desteğini sürdürüyor." yanıtını verdi.
BAŞKAN ERDOĞAN'IN YUNANİSTAN TEPKİSİ
Biden'ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu programının henüz netleşmediğini, dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin bir bilgi veremeyeceğini belirten Kirby, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Yunanistan ile ilgili açıklamalarının sorulması üzerine şunları kaydetti:
TÜRKİYE ÖNEMLİ BİR MÜTTEFİK
"Cumhurbaşkanı Erdoğan, kendi yorumlarını yapabilir. Türkiye bir NATO müttefiki ve önemli bir ortak."
"Özellikle tahıl anlaşmasında çok önemli bir rolü var. Türkiye ile bazı konularda görüş farklılıklarımız var, bu herkesin malumu ama bu, 'Türkiye ile ilişkilerimize önem vermiyoruz, NATO üyeliklerini önemsemiyoruz, çok istediğimiz tahıl anlaşmasındaki rolünden dolayı minnettar değiliz' anlamına gelmez."
ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Türkiye ve Yunanistan'ın farklılıklarını diyalog yoluyla çözmesini istediklerini söyledi.
Blinken "Her iki ülke de hayati öneme sahip müttefiklerdir ve ABD'nin dostlarıdır. Farklılıkları bulunuyor. Bu farklılıkların yapıcı şekilde diyalog yoluyla çözüldüğünü görmek isteriz. Geçmişte böyle oldu. Yine bu şekilde çözmelerini bekliyoruz."
İsveç ve Finlandiya'nın üyeliği konusunu da değerlendiren Blinken, müttefikler arasında üyelik için geniş bir uzlaşı bulunduğunu, sürecin ilerlediğine inandığını söyledi.
Blinken, herkesin odak noktasında Rusya olması gerektiğini, bu ülkenin transatlantik ittifakın ötesinde bir tehdit oluşturduğunu ifade etti.
NATO'DAN DİPLOMASİ ÇAĞRISI
NATO Genel Sekreteri Stoltenberg de "Türkiye ve Yunanistan çok değerli iki müttefik. NATO'ya birçok farklı şekilde katkıda bulunuyorlar. Aralarındaki farklılıklar elbette diplomatik yollarla çözülmelidir." ifadelerini kullandı.
Stoltenberg ayrıca NATO'da Türkiye ve Yunanistan arasında herhangi bir tehlikeli durumu engellemek için gerginliği düşürme mekanizması kurulduğunu ve bunun daha önce kullanıldığını anımsattı.
