Yeni asgari ücret maaşlara nasıl yansıyacak? Tek tek hesaplandı | İşsizlik maaşı, staj ücreti, engelli aylıkları...

Asgari ücrete 2002 yılından bu yana yapılan artış oranı reel olarak yüzde 264.3 oldu. Yüzde 54.66 artışla 8 bin 506 liraya çıkan yeni asgari ücret zammı 84 milyon vatandaşın cebine yansıyacak.

İşsizlik maaşı, staj ücreti, 65 yaş aylığı, engelli aylığı, asgari ücretlinin kıdem tazminatı tavanı, GSS primi, BES kesintisi başta olmak üzere birçok gelir ve sosyal destek kalemi de arttı.

Asgari ücret zammıyla birlikte en düşük işsizlik maaşı 3 bin 49 liraya, en yükseği de 7 bin 885 liraya çıktı. Yeni 65 yaş aylığı 2 bin 610 lira oldu.

Yüzde 40-69 oranında engeli olanlar aylık 1738 lira, yüzde 70 ve üzeri engeli olanlar 2614 lira, engelli yakınına bakan da 1740 lira alacak. İşletmelerde staj yapan lise ve üniversite öğrencilerine ödenen staj ücreti de 2558 lira oldu.

YILLIK ARTIŞ YÜZDE 74

Asgari ücretteki artış, toplu iş sözleşmesi uygulanan iş yerlerindeki ücretler başta olmak üzere, tüm ücretleri de artırıcı bir etkiye sahip bulunuyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, asgari ücretin detaylarıyla ilgili bilgileri paylaştı. Asgari ücret artış oranı geçen yılın ocak ayına göre yüzde 100, temmuz ayına göre yüzde 54,66, yıllık 74 arttı.

Asgari ücret 2023'de brüt 10 bin 8 lira, net 8 bin 506 lira 80 kuruş olarak belirlendi. Yeni rakamın işverene aylık maliyeti 11 bin 759 lira 40 kuruş oldu. Buna göre, brüt 10 bin 8 lira olan asgari ücretin 8 bin 506 lira 80 kuruşunu net asgari ücret, 1401 lira 12 kuruşunu SGK Primi ve 100 lira 8 kuruşunu işsizlik sigortası primi oluşturdu.

İŞVERENE İŞÇİ BAŞINA 250 LİRA DESTEK

Yeni asgari ücretin işverene aylık maliyeti ise 11 bin 759 lira 40 kuruş oldu. Bu rakamın 10 bin 8 lirası brüt asgari ücret, 1551 lira 24 kuruşu SGK Primi (işveren payı), 200 lira 16 kuruşu işveren işsizlik sigorta primi kalemlerinden oluştu. 1 Ocak 2023 itibariyle işverene çalıştırdığı her bir asgari ücretli için 250 lira doğrudan destek verilecek.

2002'DEN BU YANA YÜZDE 264.3 ARTTI

Bakanlık verilerine göre 2002'de 184 lira olan net asgari ücret 2023 yılında 8 bin 506,80 lira oldu. Aynı dönemde net asgari ücret reel olarak yüzde 264.3 oranında artırılırken, nominal olarak da 46 katına çıktı.

Böylece; 2022 yılına göre ise net asgari ücretin ortalama artış oranı yüzde 74,43, dolar bazında ise yüzde 54.65 olmuştur. Kamuoyu gündemine taşınan bütün manipülatif döviz dalgalanmalarına rağmen asgari ücret dolar bazında 457 dolar olarak belirlendi.

Tüm ücretlilerin asgari ücret düzeyine kadar olan gelirleri gelir ve damga vergisi dışında bırakılarak tarihi bir adım atıldı. Yapılan yasal düzenlemeyle yalnızca işçiler değil tüm çalışanlar kapsama alındı.

İŞSİZLİK MAAŞI YÜKSELDİ

Asgari ücret zammıyla beraber birçok gelir, sosyal destek kalemi de yükseldi. İş Kanunu'na göre çalışanın ortalama brüt kazancının yüzde 40'ı kadar işsizlik maaşı ödeniyor. En fazla işsizlik ödeneği de aylık brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemiyor. İşsizlik maaşından ayrıca yüzde 0.00759 oranında damga vergisi kesintisi yapılıyor. Mevcutta 2 bin 568 lira olan en düşük işsizlik maaşı yeni zamla birlikte 3 bin 49 liraya, en yüksek işsizlik maaşı da 7885 liraya yükseldi.

65 YAŞ AYLIĞI 2610 LİRA OLDU

Bu yıl için belirlenen asgari ücret 65 yaş aylığını da (yaşlılık aylığı) artırdı. Bu yılın başında 1296 lira olarak belirlenen, temmuz ayındaki ara zamla 1684 lira olan 65 yaş aylığı 2 bin 610 liraya çıktı. Yeni yıldan itibaren asgari ücretliler ayakta tedavide günlük 223.4 lira, yatarak tedavide 167.6 lira günlük rapor parası alacak.

STAJYER MAAŞI DA YÜKSELDİ

İşletmeler, şirketlerde staj yapan lise, üniversite öğrencilerine asgari ücretin yüzde 30'undan az olmamak üzere ödeme yapılıyor. Bu yıl için 1650 lira olan stajyer maaşı yeni yıldan itibaren 2558 lira olacak. Geliri brüt asgari ücretin üçte birinin altında olan kişilerin sigorta primini devlet karşılıyor. Geliri bunun üzerinde olanlar ise sağlık primini kendisi ödüyor. Yeni yılda GSS primi 320 lirayı geçecek.

EN DÜŞÜK PRİM 106.7 LİRA

Emeklilik için eksik prim günü olanların doğum ve askerlik borçlanma tutarı da yükseldi. En düşük prim 106.7 lira, en yüksek prim de 799.6 lira oldu. İsteğe bağlı sigortalılıkta primi kişi belirlese de alt ve üst tavan bulunuyor. En az brüt asgari ücretin yüzde 32'si 2722 lira, en çok da brüt asgari ücretin 7.5 katı 63 bin 795 lira oldu.

Genel Sağlık Sigortası primi 332 liraya çıkarken, en düşük isteğe bağlı sigorta primi 3218 liraya çıktı. Bireysel Emeklilik Sistemi'ne aktarılmak üzere çalışanların brüt maaşından yüzde 3 kesinti yapılmakta. 45 yaş altı çalışanların işverenlerce sisteme dâhil edilmesine olanak veren sistemle otomatik BES'te yapılan kesinti tutarı da yükselecek.

ENGELLİ MAAŞI YÜKSELDİ

Bu yılın ilk 6 ayında yüzde 40-69 oranında engeli bulunanlar için 865 lira, yüzde 70 ve üzerinde engeli olanlara 1298 lira engelli aylığı ödenirken, engelli yakını aylığı da 865 lira belirlenmişti. Temmuz zammıyla birlikte bu tutar sırasıyla, 1124 lira, 1687 lira, engelli yakını aylığı alanlar da 1124 liraya çıkmıştı. Yeni zamla birlikte yüzde 40 engeli olanlar 1740 lira, yüzde 70 ve üzerinde engelli olanların alacağı maaş da 2614 liraya çıktı.

KIDEM TAZMİNATI TAVANI ARTACAK

Asgari ücretlinin kıdem tazminatı tavanı 10 bin 30 liraya çıktı. Örneğin 10 yıldır aynı işyerinde çalışan asgari ücretlinin işten çıkarılması durumunda alacağı kıdem tazminatı 100 bin 300 lira olacak. (Bu hesapta özlük hakları, ihbar, damga vergisi dikkate alınmamıştır)