Türkiye'den nükleerde yeni adım! Bir TIR'a sığıyor, afet bölgeleri ve sanayi tesislerinde enerji sorununu çözüyor
Enerjide arz güvenliğini merkeze alan Türkiye için küçük modüler nükleer reaktörler büyük bir fırsat kapısı araladı. Bir TIR ile taşınabilen bu reaktörler, kullanımda jeneratörlerin aksine büyük avantajlar sağlıyor. 2050 yılına kadar 5 bin megavatlık SMR kapasitesine ulaşılması planlanırken, reaktörlerin sanayi bölgeleri ve afet alanlarında da kullanılması öngörülüyor.
Enerjide dışa bağımlılığı sonlandırmak için her fırsatı değerlendiren Türkiye'nin önünde küçük modüler nükleer reaktörler (SMR) büyük bir fırsat kapısı araladı. Dünyadaki bu dönüşümü en başından yakalamayı hedefleyen Türkiye, 2050 yılına kadar 5 bin megavat, yani Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nden (NGS) daha büyük bir SMR kapasitesine ulaşmayı amaçlıyor. Bir TIR'la dahi rahatlıkla taşınabilen bu reaktörler sanayi, askerî ve afet bölgelerine kurularak jeneratörlere kıyasla uzun süre kesintisiz ve güvenilir elektrik üretimi sağlayabilecek.
Akkuyu, Sinop ve Trakya'da her biri dörder reaktörden oluşan büyük nükleer güç santralleri hedefi ile nükleer enerjide emin adımlarla ilerleyen Türkiye'nin odağında SMR'ler de olacak. Geleneksel büyük ölçekli nükleer santrallere kıyasla daha küçük kapasitelerde inşa edilebilen SMR'ler, özellikle belirli bölgelerin veya sanayi tesislerinin elektrik ihtiyacını doğrudan karşılayabilecek şekilde tasarlanıyor. Türkiye'de bu teknoloji için 2050 yılına kadar 5 bin megavat düzeyinde kurulu güç potansiyeli öngörülüyor.
Sabah Gazetesinden Barış Şimşek'in haberine göre, SMR yatırımlarında yalnızca enerji üretimi değil, aynı zamanda sanayi altyapısının geliştirilmesi ve yerlileşme hedefleniyor. Üretimin bir bölümünün Türkiye'de gerçekleştirilmesiyle birlikte, bu alanda yeni bir sanayi hamlesi yapılması, istihdam artışı sağlanması ve ihracata katkı verilmesi planlanıyor.
BİR TIR'A SIĞABİLECEK BÜYÜKLÜKTE
SMR'ler 10 megavat ile 300 megavat arasında kurulu güce sahip olurken, mikro modüler reaktörler ise 10 megavatın altında bir kapasiteye sahip oluyor. Ebat olarak oldukça küçük olan ve bir TIR'la dahi taşınabilen bu reaktörlerden kent merkezlerinin etrafına yüzlerce sayıda kurulması planlanırken, her bir reaktörle günlük 5 bin ila 150 bin arasında konuta elektrik verilebilecek. Ayrıca sanayi bölgelerine ya da olası bir afet durumunda afet bölgelerine bu reaktörler kurularak yerinde üretimle bölgesel enerji ihtiyacı karşılanabilecek.
SMR teknolojisi dünya genelinde hızla gelişirken ABD, 2030'a kadar 10'dan fazla SMR'yi devreye almayı planlıyor. Kanada'nın 2035'e kadar 300 megavat kapasiteli ilk SMR projesi devrede olacak. Güney Kore, SMART isimli yerli SMR tasarımını geliştirdi, ihraç etmeyi hedefliyor. Fransa'da ise SMR Ar-Ge'si hızla ilerliyor. ABD, Kanada, Güney Kore ve Fransa bu alanda öncü yatırımlar yaparken, Türkiye'nin de yasal düzenleme ile bu sürece erken aşamada dâhil olması, uluslararası rekabet gücünü artıracak stratejik bir hamle olarak değerlendirildi.